Hadestown

Eigenlijk ben ik niet zo'n fan van musicals, maar gezien de lovende recensies, het klassieke thema én de chique locatie waarin- ie werd opgevoerd kon ik Hadestown niet laten schieten. 

En wát een spektakel was het! Een combinatie van twee aloude mythen in een modern jasje gestoken. Alles prachtig gezongen, inclusief de voice over. In ons geval was dat Claudia de Breij, die ik als caberetière al heel goed en stoer vond, maar nu nog meer waardeer: wat een multitalent! Zelf heeft ze dit over het stuk te zeggen:

 

De voorstelling speelt zich voor het grootste deel van de tijd af in een jazzcafé en later in de onderwereld. Mensen komen op en verdwijnen door de beweegbare ronde 'middenstip' in het café. Voor de danspartijen zit daar ook nog een in eerste instantie onzichtbare schijf omheen, die concentrisch om die middenstip draait. 

De fantastische band blijft gedurende het hele stuk gewoon op het podium, evenals de Fates, die net als de band bij de originele Britse cast horen:

 

En dan heb je natuurlijk nog de (Nederlandse) protagonisten: Orpheus (Jeangu Macrooy) en Eurydice (Sara Afiba), en natuurlijk Hades (Edwin Jonker) en Persephone (Joy Wielkens). Die laatste twee sprongen er echt uit qua zang (ach, dat prachtige en actuele Why we build the wall, hier in het origineel door Patrick Page) en dans.

Uiteraard moest het stuk wel eindigen met het dramatische omkijken en jammerlijk weer naar de onderwereld verdwijnen door respectievelijk Orpheus en Persephone. Of eigenlijk kwam er bij wijze van troost nog een tragische lofzang op de moedige en überromantische Orpheus achteraan. Kippenvel!

Een klein beetje van de sfeer kun je proeven bij Eva Jinek, waar een deel van de cast was en zong en speelde. En als je nou denkt 'hé wat doet die Maarten Heijmans daar'? Dan is dat omdat Claudia de Breij en hij de rol van verteller/ Hermes om de beurt vertolken. Echt waar! En de keren dat Claudia speelt, is ze Missus Hermes, wat een vondst. Eigenlijk zou ik nog een keer moeten gaan om te vergelijken met de versie met Heijmans. Gelukkig maar dat de voorstelling met nog twee weken verlengd is....

 

Lustrum sodalicium classicum

 

Het Sodalicium Classicum, de studievereniging van de opleiding Griekse en Latijnse Taal en Cultuur, bestaat dit jaar 95 jaar. Tijd voor allerlei feestelijke activiteiten, waaronder een symposium, waarbij alle oud-sodales welkom waren. Of ze in groten getale kwamen opdagen? Nou, eigenlijk niet, misschien waren ze niet breed aangeschreven. Zelf weet ik niet meer zo precies hoe wij van dit symposium op de hoogte waren gekomen, misschien via Instagram of een alumnimail of zo, maar we hebben elkaar er op gewezen en zijn er met een kleine afvaardiging (hoera voor het beginjaar 1986!) heengegaan.

Het was grappig om als eiland van oud-studenten te midden van studenten, net afgestudeerden, stafleden, presentatoren, (oud)docenten en sponsoren te verkeren. Maar het plezier was er niet minder om; ook wij hadden elkaar een tijdje niet gezien en het Huis van de Nijmeegse Geschiedenis is een sfeervolle plek.

Naast koffie, thee, lunch en fruit (en borrel na) waren er ook lezingen, vijf maar liefst! Het thema van al deze lezingen was spiegels.

In de eerste lezing (door Ruurd Halbertsma van het Rijksmuseum der Oudheden) werd dit thema heel letterlijk genomen; ze ging over Etruskische spiegels en hoe daar vrijelijk met de Grieks/ Romeinse mythologie om werd gegaan, en niet alleen met de mythologie, maar ook met elkaar. In vergelijking met die Etrusken waren die Grieken en Romeinen maar een preuts volkje! We leerden er zelfs een nieuwe term: anasyrma. En toen was het nog maar elf uur in de ochtend!

De volgende lezing werd gegeven door de Radboudiaanse Bé Breij en ging over Sophistopolis (griezelkabinet of lachspiegel?), een parallelle fantasiewereld die in de hellenistische tijd ontsproten was aan een verzameling fictieve aanklachten en verdedigingen in verzonnen rechtszaken, die niet zelden handelden over heikele onderwerpen als magie, moord, kannibalisme of rare seks. Nou, die kwam ook wel even lekker binnen zo vlak voor de lunch - het stukje over de ergste fantasie-uitspattingen op het gebied van kannibalisme had Breij dan ook maar niet vertaald om ons te sparen. Eén van de vragenstellers vroeg haar uit nieuwsgierigheid dat tóch voor ons te doen. Wij oudgedienden keken elkaar aan van 'maar dat Latijn kunnen ze toch gewoon lezen, het zijn classici!'. Tja, het niveau zal wellicht dan toch wat gedaald zijn de afgelopen 30 jaar...

De eerste lezing na de lunch werd gegeven door onze jaargenote Angelique Notermans, een jaloersmakend verhaal over een prachtige Romeinse villa op Sicilië (Piazza Armerina) waarvan de mozaïekvloeren bijzonder goed bewaard zijn gebleven. Het bracht ons in vakantiestemming.

Maar lang konden we daar niet blijven, want daar diende Ronald Blankenborg zich aan. Hij deed zijn voordracht - waar maak je dat nog mee? - helemaal zonder powerpoint, want hij wilde dat we vooral zouden gaan luisteren en wel naar antieke poëzie. Versmaten. Hij begon met het uitleggen van dochmische metriek aan de hand van O sole mio ('durfde iemand dat eens voor ons te zingen?' Ja, warempel, de hoogleraar Grieks, op indrukwekkende wijze). Het was herkenbaar, behalve dat er bij ons nooit gepraat werd over 'sound-triggering' en 'category-triggering'. Ook het denken over het Griekse metrum ontwikkelt zich blijkbaar.

En als laatste nóg een Leidse gast: Willemaal Waal, directeur van het Nederlands Instituut voor het Nabije Oosten. Zij spiegelde het Lineair B (Myceens en dus westers) met het Hittitische schrift (uit Anatolië en dus oosters). Naast anders van vorm waren ze ook zeer anders van inhoud. Interessant, hier hoor je niet elke dag over. En het Lineair A blijkt nog steeds niet geheel ontcijferd te zijn. Zelf spiegelde ik mijn leerlingen altijd voor dat zij (mits ze goed zouden opletten) misschien later wel het Lineair A zouden kunnen ontcijferen; zij zouden er dus nog steeds eeuwige roem mee kunnen verwerven.....

Al met al een heerlijk nostalgisch dagje. Over vijf jaar zijn we er weer bij, hopelijk vergezeld van meer oud-oudstudenten!

Congressen, colleges en vergaderingen: variatio delectat

Onlangs was ik – terwijl het onderwerp paradoxaal genoeg open en online onderwijs was – weer eens op een fysiek congres. In Nantes. Wat fijn om elkaar eindelijk weer eens live te ontmoeten. Of nou ja, weer eens: de meeste mensen die ik daar ontmoette kende ik alleen van Zoom of horen zeggen. 

En wat bleek: ze waren in het echt even leuk en gedreven als dat ze online waren! We hadden elkaar alleen nog nooit een hand gegeven of écht in de ogen gekeken, noch samen geluncht of een avondmaaltijd genuttigd, laat staan met elkaar gedanst. Geborreld al wel, maar ja, virtueel, ieder achter z’n eigen laptop met een glaasje wijn; dat blijft toch een beetje armoedig.

 Of we inhoudelijk meer bereikt hebben dan dat we een online congres zouden hebben gehad is de vraag. Want voor inhoudelijke uitwisseling hoef je niet per se fysiek bij elkaar te komen. Als ENOEL (European Network of Open Education Librarians) hadden we de afgelopen twee jaar maandelijks een online vergadering. Ter afwisseling hebben we online hackathons gedaan en interviews met docenten over open onderwijs via Zoom opgenomen. We hebben zelfs een toolkit in elkaar geknutseld. Twee jaar geleden zouden we dat niet voor mogelijk gehouden hebben.

 Met dezelfde groep hebben we ook presentaties gegeven op online congressen en daar leuke reacties op gekregen. Maar de rest van het congres gevolgd? Nee, dat dan weer niet. Dat is echt te saai en vermoeiend op de laptop. Dat kan ik persoonlijk geen hele dagen volhouden en ik heb groot respect voor degenen die dat wel kunnen. Bovendien was er ook nog ander werk binnen bereik.

 Ik heb die afzondering, die borrels en dat samen lunchen gewoon nodig. De informele uitwisseling, daar bloei ik van op! Niet dat dat elke maand moet, maar elkaar af en toe als groep gelijkgestemden op een afgezonderde plek inspireren, dat houdt de moed erin. Net zoals ik tijdens mijn studie klassieke talen af en toe op studiereis naar Griekenland of Italië meeging. Dat hield me gemotiveerd; daardoor kon ik weer maandenlang teksten vertalen en de diashows van de docenten archeologie verorberen. Het lichtte me op, ik was er gewéést, ik maakte er deel van uit!

 En als de colleges online waren geweest, zou ik dan net zo gemotiveerd zijn geweest? Dat is natuurlijk niet te meten; de tijden waren toen ook anders. Ik had geen baantje, want we mochten destijds niet werken naast onze studie, de woningnood was nog niet zo hoog, dus we woonden allemaal in de stad van onze studie, de studieschulden liepen nog niet zo snel op en de computers waren nog niet zo krachtig. Ik ging gewoon naar college, want dat was wat het was. Of ze altijd boeiend waren? Neuh. Sommige colleges zou ik liever versneld hebben afgedraaid en bij andere had ik liever ondertiteling gehad. Het was ook wel vaak op je horloge kijken om te zien hoe lang we nog moesten. Maar er was niets anders, dit was het aanbod. En vaak genoeg was het ook boeiend genoeg. Heel soms hadden we een gastcollege. Daar veerden we dan van op. Even een andere stem, een ander perspectief! Wat was dat verfrissend! Op een gegeven moment kreeg onze generatie studenten – ik zat toen in de masterfase – de beschikking over een OV-kaart. Ik kon elders vakken volgen en zelfs mijn masterscriptie bij een docent in een andere stad schrijven. Niet dat de docent per se beter was, maar zij was de specialist in mijn onderwerp. Ik voelde me bevrijd!

 Rond dezelfde tijd mochten wij naast onze studie gaan bijverdienen. Ondernemende studenten grepen meteen de gelegenheid aan om koerier te worden: geld vragen om pakjes van A naar B brengen terwijl de overheid voor de reiskosten opdraaide.

 Ik vraag me af hoe wij gereageerd zouden hebben als we in die tijd ook online colleges (bijvoorbeeld in de vorm van kennisclips, e-learning modules of podcasts) hadden kunnen volgen. Zouden we dat en masse gedaan hebben? Heel eerlijk gezegd denk ik van wel. Thuis, of in de trein (als koerier). Of we elkaar en de docenten dan minder goed gekend zouden hebben? Ik denk het niet. We zouden elkaar tijdens toffe borrels en dansavonden hebben ontmoet. En natuurlijk bij tijd en wijle bij een spectaculair hoor- of uitdagend werkcollege. En dat afgewisseld met af en toe een studiereis, hackathon, discussieavond of game.

 Want niets is zo demotiverend als gebrek aan afwisseling of keuzemogelijkheid...

Deze blog verscheen eerder hier en is geschreven voor het TLC. Het is een reactie op het besluit van ons CvB om de studenten te verplichten fysiek de colleges bij te wonen.

Propaganda en de week van de klassieken

De Week van de klassieken gebruiken we (de tentoonstellingscoördinator en ik) altijd om een deel van onze rijke collectie van de Griekse en Romeinse Talen en Cultuur tentoon te stellen. Gewoontegetrouw sluiten we dan aan bij het thema van die week. Dit jaar was het onderwerp propaganda. Daar konden we vast wel iets mee, zeker in Nijmegen, waar het een van de speerpunten het onderzoek is.

En ja hoor, een mooie aanleiding diende zich aan: toevallig (maar dus ook weer niet heel toevallig) werd bij Oude Geschiedenis dit voorjaar een cursus Populisme en propaganda gegeven. En toen ik de docenten van die cursus benaderde met de vraag of ze mee zouden willen werken aan een (digitale) tentoonstelling over dit onderwerp, en daar in de vorm van een opdracht het liefst studenten bij zouden willen betrekken, waren ze direct enthousiast.

De afspraak was dat er voor elke dag van de week van de klassieken een blogpost geschreven zou worden door een of twee studenten van de cursus over de propaganda-uitingen van een bepaalde sleutelfiguur (consul, volkstribuun of keizer) uit de Romeinse tijd - en de reactie van het publiek hierop. Ze kregen daarbij de verplichting om vijf publicaties uit de UB te gebruiken en ook een rechtenvrij plaatje mee te leveren. Dat laatste leverde een mooie bijvangst op: dat ze zich bewust zouden worden van copyrightissues.

De studenten vonden het een heerlijke opdracht en ik moet zeggen: het resultaat mag er wezen!

Zie hier (hier) en hier de vorige edities.

Podcasts over Griekse mythen

Nu we weer even niet meer naar feestjes kunnen en heerlijk de tijd aan onszelf hebben, heb ik weer een tip voor jullie: een lijstje met podcasts over Griekse mythen.

De Sisypusmythe is waarschijnlijk het meest van toepassing op deze tijd...

Carmina Latina

Judith Nijland is classica en jazz-zangeres. In haar laatste album heeft ze deze twee liefdes gekoppeld en een jazzalbum met liederen in het Latijn gemaakt. En het klinkt MOOI! Waarschijnlijk door haar prachtig warme altstem en haar uitspraak van het Latijn, die zeer zwoel en mediterraans klinkt.

Bijzonder hoor, bijvoorbeeld dat 'duizend kussen' gedicht van Catullus: 

 

Beluister hier het hele album.

Omikronvariant

Soms zit je tijdens een pandemie gewoon te slapen. Dan denk je dat na de deltavariant logischerwijs de epsilonvariant komt. Maar dan blijkt opeens dat we inmiddels al veel verder in het coronavariantenalfabet zijn. Niets van gemerkt! 

In eerste instantie dacht ik dat ik na al die tijd - het is immers al vrij lange tijd geleden dat ik voor de klas stond - de volgorde van het Griekse alfabet enigszins vergeten was, maar na een korte rondgang op Twitter kwam ik erachter dat er al meer varianten van het virus rondgegaan zijn waar we hier gelukkig niets van gemerkt hebben. De laatste variant vóór deze was de mu.

Maar dan hadden we nu de nuvariant moeten hebben! Nee hoor, de nu hebben ze overgeslagen. Waarom? Omdat die in het Engels te veel als 'new' klinkt. En dan zou men het de hele tijd over de 'new variant' hebben gehad, in plaats van de nuvariant. Een beetje raar, maar okay. Wat is er op de xi aan te merken? Ja, stom natuurlijk, je kunt een virusvariant niet naar de Chinese president noemen. Dat zou wel eens helemaal verkeerd kunnen vallen.

De omikronvariant dus.

Ik ben benieuwd wat dit betekent voor het onderwijs in het Griekse alfabet. En of we het voortaan bijvoorbeeld over Eres in plaats van Xerxes gaan hebben. Of over de schrijver Eofo in plaats van Xeonfon. De tijd zal het leren.

Stille tentoonstelling

Niets is zo sneu als een tentoonstelling die niet door mensen bekeken wordt. En toch is dat het lot van veel tentoonstellingen in deze dagen. Ook die van ons over het doorleven van heldinnen uit de klassieke oudheid. Deze leeft nog steeds voort, maar in stilte ondanks haar verleiding en dynamische tijdlijnen.

En de vrouw strijdt nog steeds, maar nu even niet tegen maatschappelijke ongelijkheid, nee, schouder aan schouder met (de) man (en macht) tegen het coronavirus.

Ik ben blij en dankbaar dat we de tentoonstelling vorige week nog wel groots hebben kunnen openen, met professor Bé Breij die als wapen scherpe, maar ook hartelijke en humoristische retorische taal had meegenomen, en verder publiek (wetenschappers en studenten) van de opleidingen Algemene Cultuurwetenschappen en Griekse en Latijnse Taal en Cultuur plus enkele geïnteresseerde UB-collega's en toevallige passanten.

Het was een mooie bijeenkomst, zonder dat we het wisten een van de laatste op de campus voorlopig en daardoor extra dierbaar. Maar nu staat de tentoonstelling dus een beetje voor niemand mooi te zijn. Hoewel, voor niemand? De UB was tot 24 maart 'gewoon' open voor maximaal 99 personen per zaal/ locatie, dus wie weet zijn er nog bezoekers langsgelopen.

Het vervolgevenement dat in de Week van de Klassieken zou plaatsvinden hebben we evenwel moeten cancelen. En daar hadden we nou juist zo'n zin in! Verteller Paul zou ons op 2 april het verhaal van koningin Dido, sterke vrouw uit de oudheid, komen vertellen in Theaterzaal C, gelardeerd met epische werken uit onze collectie oude drukken. Zó jammer!

Maar gelukkig biedt hij bij wijze van troost morgen tóch deze vertelling aan. Niet live voor een groot publiek natuurlijk, maar wel van 16.00 uur tot 17.00 uur via zijn YouTubekanaal. Waarom? Omdat het morgen wereldverteldag is, en we tijdens deze crisis meer dan ooit verhalen nodig hebben.

Opening van het digitale gedeelte van de tentoonstelling

Ook wij hadden bij onze expositie trouwens een digitaal gedeelte, samengesteld door de drie studenten Algemene Cultuurwetenschappen, die ook de fysieke tentoonstelling gemaakt hadden. Bij deze digitale tentoonstelling waren ze echter bijgestaan door een UB-studentmedewerker en een van onze onvolprezen functioneel beheerders. En dat gedeelte van de tentoonstelling gaat zeker doorleven, want een van de docenten van ACW vroeg ons meteen of het ook beschikbaar was voor haar om tijdens haar colleges te gebruiken. Lijkt me persoonlijk een mooie spin-off van onze tentoonstelling, en wie weet wat er allemaal nog meer voor moois uit voortgekomen zou zijn, als deze crisis er niet tussendoor was gekomen! Enfin, gelukkig hebben we de foto's nog...

fragment digitale tentoonstelling: voortleven in de muziek

de drie terecht trotse studentassistenten ACW...

...waarvan een met toepasselijk t-shirt!

Carrièrelunch

Zó vaak krijg ik geen post vanuit de opleiding klassieke talen, maar een paar weken geleden kwam er opeens een mailtje binnen van een vertegenwoordiger van de studentenvereniging van GLTC: of ik als alumna mee wilde doen aan een carrièrelunch en de studenten iets wilde vertellen over mijn carrière na mijn studie klassieke talen. Maar natuurlijk! Zelfs als de lunch op mijn vrije dag is....

De lunch zelf bleek voornamelijk te bestaan uit heerlijke zelfgemaakte hartige en zoete spijzen (de helft van de studenten zou in ieder geval al geschikt zijn voor een carrière als kok!) en werd geserveerd in een helaas nogal zielloos collegezaaltje in het zogenaamde TvA-complex, dat op de nominatie staat om gesloopt te worden. Aan presentatievaardigheden zou nog wel wat gesleuteld kunnen worden door de jongens en de meisjes. Maar misschien hadden ze dit zaaltje gratis kunnen huren.

Naast mij was er nog een aantal alumni: een leraar uit Limburg, een assistent professor van de vakgroep geschiedenis (toevallig een jaargenot van mij) en twee promovendi (een bij archeologie en een bij cultuurwetenschappen). Behalve de leraar dus allemaal op de campus werkzaam.

Enfin, we mochten ons voorstellen en vertellen hoe we tot de keuze voor ons beroep waren gekomen. De meesten waren er net als ik van overtuigd dat ze na hun studie het onderwijs in zouden gaan, maar bij vier van ons vijf liep het uiteindelijk toch een beetje anders. Drie van de vijf hadden uiteindelijk voor het onderzoek gekozen en ikzelf na een carrière van zes jaar in het onderwijs (waar ik overigens nooit spijt van heb gehad - ik zou het zo weer doen) voor het wonderschone boekenvak. 

Tijdens de lunch konden de studenten (een stuk of vijftien) vragen aan ons stellen. Ik had eerlijk gezegd verwacht dat ze me meteen met vragen over de bibliotheek zouden bestoken, maar nee, het ging vooral over mijn onderwijsperiode: of het niet saai was om elk jaar opnieuw de ablativus absolutus uit te leggen en zo. Echt niet, zo meldde ik ze naar waarheid, want het onderwijs is zo veel méér dan dat. Je hebt namelijk te maken met jonge mensen, en die zijn stuk voor stuk de moeite waard, elk jaar opnieuw. Je bouwt een band met ze op, leert ze (inderdaad) de grammatica, maar vertelt ze ook verhalen (en zij jou), en vertaalt en beleeft de teksten met ze en ziet ze langzaam beter worden in Grieks, Latijn en tekstbegrip, maar je ziet ze ook volwassen worden. Je gaat met ze op reis en maakt ze zo op een hele andere manier mee. En je hebt leuke (want sociale) collega's.

Uiteindelijk moest ik wel erkennen dat het voordeel van mijn huidige baan is, dat ik 's avonds en in het weekend niet meer hoef te werken. Dat dat wel een zwaarwegende motivatie voor mij was geweest om niet na een paar jaar tóch weer terug te keren naar het onderwijs. O ja, en dat werken in een bibliotheek óók gewoon heel leuk is en dat ik mijn onderwijservaring en vakkennis bij de UB ook goed kan inzetten. En ook leuke collega's heb.

Al met al een boeiende middag. En een aardige bijkomstigheid dat we bij wijze van dank twee mooie boekjes en een doosje bonbons kregen. Alleen al daardoor voelde het absolutum niet als een opoffering.

Weblog over de oudheid met veel inscriptiemateriaal

Kijk, dat vind ik nou eens een leuk: een nieuw weblog met klassieke dingetjes, waaronder bijvoorbeeld een nu al mooie rijkdom aan vertalingen en inscripties met vertalingen en lesmateriaal eromheen. Het heet Legenda en is de lucht in gebracht door classica Silvia de Wild, die ook vertaalster is. En leuke koppen bedenken kan.

Hier bijvoorbeeld een inscriptie bij het graf van een hond, Parel geheten:

Gallië heeft me voortgebracht, een schelp uit de rijke zee/ gaf mij mijn naam, een naam die past bij mijn uiterlijk./ Ik was niet bang uitgevallen; zodoende had ik geleerd om onbekende wouden te doorkruisen en in de heuvels op ruigbehaarde zwijnen te jagen./ Nooit hoefde ik zware ketens te dragen,/ evenmin werd mijn glanzend witte lijf ooit wreed geslagen met een zweep./ Ik was gewend op de zachte schoot mijn baas en bazin te liggen/ en als ik moe was, mocht ik slapen op een opgemaakt matras./ Ik sprak vaker dan was toegestaan met mijn zachte hondenklank:/ niemand was bang voor mijn geblaf./ Maar nu ben ik dood na een lijdensweg bij de geboorte van mijn pups./ Onder een kleine marmeren steen lig ik begraven./ Parel.

Schattig toch?

Of deze voor Eucharis, actrice, danseres, kindster:

Eucharis, de vrijgelatene van Licina,
een talentvol (geschoold) meisje, getraind in alle vormen van kunst. Ze werd 14 jaar. 

Hé, jij daar, loerend bij de huizen van de dood,
sta even stil en lees mijn grafschrift eens goed door,
de liefde van een vader schonk dit aan zijn kind,
daar waar mijn overblijfselen geborgen zijn.
Vanaf mijn vroegste jeugd had ik talent voor kunst,
maar toen ik ouder werd en steeds meer roem verwierf,
kwam het bedroefde doodsuur dichterbij, te snel,
en heeft een verder leven ademtocht ontzegd.
Geschoold, getraind als door een Muzenhand was ik,
die pas nog dure feesten kleurde met mijn dans
en als actrice debuteerde op toneel.
Zie, hier in dit graf: de as van ons lichaam;
gehate Parcen zetten mij hier zingend bij!
Mijn mentor’s goedheid, zorgen, liefde, lof, haar trots
verstommen, zwijgen nu ik dood ben en verast.
Ik, dochter, liet mijn vader niets dan tranen na;
zijn nageslacht ging hem voor in de dag des doods.
Veertien verjaardagsfeesten neem ik met me mee,
voor eeuwig trots bezit in somber schimmenrijk.
Dit vraag ik nog: zeg voor je verder gaat ‘Rust zacht!’

Aardig inkijkje in de klassieke (inscriptie)wereld.

Ik hoop dat er nog vele volgen!

via

Calamus perambulans

Door mijn ex-collega Harrie, die op z'n 65ste opnieuw aan het studeren is geslagen, en wel klassieke talen, was ik voorgedragen om een column te schrijven voor de studievereniging van klassieke talen, het Sodalicium Classicum. Zelf had hij er ook een mogen schrijven, en hij had besloten het stokje aan mij door te geven.

Ik was natuurlijk vereerd, maar vond het ook een beetje eng, want waar moet je het over hebben? Nou ja, boeken en bibliotheken natuurlijk, dat is wat ons uiteindelijk verbindt. Ik zal jullie ook mee laten genieten:

Classici en bibliotheken

Classici en bibliotheken, dat is een logische combinatie, want in bibliotheken staan boeken en classici houden van boeken.

Toen ik nog studeerde, kocht ik  nogal eens boeken, met name bij antiquariaten. Als zo´n antiquair doorhad wat ik studeerde, kreeg ik vaak te horen dat classici zo´n beetje de enige studenten waren, die er een eigen bibliotheekje op nahielden. De rest van de studenten deed vooral goede zaken bij de copyshops. Boeken kopen? Niet nodig, we kopiëren ze wel! Close reading doen we toch niet aan. Voor je het weet is het weer verouderd.

Tegenwoordig staan er ook veel teksten online, maar die halen het niet bij de echte boeken. Toch? Dat is de vraag die ik me tegenwoordig, nu ik in de bibliotheek werk, moet stellen.  Kopen we het werk online of in print? Beide versies kopen of behouden is vaak te duur, maar voor sommige werken maken we een uitzondering; toen de Loeb Classical Library online beschikbaar kwam, konden we die niet niet kopen; het is soms ook wel handig om snel te kunnen zoeken en de tekst altijd bij de hand te hebben, ook als je thuis bent. Maar wat doen we dan met de LCL printboeken? Bij het oud papier zetten? Lijkt ons niet, want classici hebben weliswaar laptops en tablets, zo ver zijn ze toch maar meegeëvolueerd, maar willen toch ook graag de papieren versie erbij hebben. Die boeken nemen echter wel plaats in de bibliotheek in. Plaats waar ook studenten met hun laptop kunnen studeren. Of andere boeken kunnen staan, boeken die niet online zijn.

Boeken weggooien, dat doen we ook bij de bibliotheek niet graag. Sowieso gooien we nooit wat weg; wij deselecteren – dan weet tenminste niemand wat we ermee bedoelen. Tijdschriften waar we een online abonnement op hebben deselecteren, daar heb ik geen moeite mee. Maar boeken, dat is een ander verhaal, vooral als het unica zijn. Daar kan ik geen afstand van doen. En de bibliotheek gelukkig ook niet, want die heeft een officiële bewaarfunctie.

Door de collega’s wordt daar wel eens meewarig naar gekeken. ‘Oude meuk’, zie je ze denken. Maar goed, hoe waardevol  oude meuk kan zijn, daar weten classici alles van. Ook als ze in een bibliotheek werken. Of misschien wel: juist als ze in een bibliotheek werken.

Lees ook: lustrum

Alma Tadema en sexy aardewerk

Het is een hele reis naar Leeuwarden, maar als je daar eenmaal aangekomen bent, dan heb je ook wat. Tenminste, als je bestemming het Fries Museum is en daar een Alma-Tadematentoonstelling is.

Wij waren daar (uiteraard) met een groepje studievrienden heen, vroeg genoeg gearriveerd om niet te lang in de rij te hoeven staan en nog uitgebreid te kunnen lunchen, shoppen, borrelen, dineren én de tentoonstelling Sexy Ceramics te kunnen bezoeken. Uit de aanbeveling voor deze laatste expositie:

A dirty mind is a joy forever! Kom naar Keramiekmuseum Princessehof en ontdek een wereld vol verleiding. Hier loopt u aan de hand van femmes fatales en ondeugende herders door alle fases van het liefdesspel. Van de eerste aanraking en voorzichtige hofmakerij tot expliciete seks. Klassieke Griekse vazen, verfijnd Aziatisch porselein en moderne kunst prikkelen de zintuigen en laten u met een heel ander blik naar keramiek kijken. U komt verborgen symbolen, suggestieve vormen en erotische objecten tegen, maar maakt ook kennis met de sensualiteit van het materiaal klei zelf.

Niet dat wij zo'n dirty mind hebben, maar het was een grappige combinatie met de beroemde schilder uit de 19e eeuw. Mooie afsluiting van de vakantie.

Trailer Alma-Tadematentoonstelling:



Trailer Sexy Ceramics:

Homo canem mordet

Een week ná de Week van de klassieken had Man bijt hond nog een leuk staartje in petto: een eigen Week van de klassieken.

Deze bestond uit kleine fragmentjes waarin door de 23-jarige docent klassieke talen Sean Keller de verrassende gelijkenis tussen mensen uit de oudheid en mensen anno nu wordt getoond: followers, graffiti, zebrapaden, make up et cetera.

Hier vind je de videootjes van afgelopen week netjes bij elkaar. Vidisti?

Het Griekse alfabet leren op de melodie van vader Jacob

Altijd al de volgorde van het Griekse alfabet willen leren maar nooit gelukt? Probeer het eens op de melodie van Vader Jacob, dan lukt het je gegarandeerd!

Meer van dergelijke filmpjes via het YouTubekanaal tu quoque

De twaalf werken van Poetin

да, dat is een leuk cadeautje voor onze held Poetin: een eretentoonstelling met voorstellingen van de president als Hercules, terwijl deze zijn twaalf beroemde werken volbrengt.

Op de afbeelding zie je hem in gevecht met Europa, Japan, Canada en de Verenigde Staten oftewel tezamen de Hydra van Lerna. 

Ideetje voor Ruttes volgende verjaardag? Laat je door hierdoor inspireren!

Welkom bij de Romeinen

Het kan je bijna niet ontgaan zijn, maar voor de mensen die het nog niet weten: vanavond begint de historische comedy Welkom bij de Romeinen. Voor kinderen bedoeld, maar voor de volwassenen beslist geen straf om mee te kijken. Met Pierre Bokma als Caesar, Paul de Leeuw als Nero en Carice van Houten als Cleopatra.

Kan niet wachten tot het zover is! (maar moet nog wachten tot half acht).

Hier een voorproefje bij DWDD.

Utile et dulce

Story of my life: als het even kan probeer ik het nuttige met het aangename te verenigen. En gisteren en eergisteren is dat weer eens uitstekend gelukt. Maar hoe kan het ook anders, met die zee aan gastvrijheid in Middelburg.

De nuttige aanleiding was een overleg vakspecialisten in de Zeeuwse Bibliotheek. En die is best ver van Nijmegen. 'Maar jullie mogen allemaal blijven slapen, hoor', zei de organiserende vakspecialist, in de veronderstelling dat er anders misschien niemand zou afreizen naar het pittoreske plaatsje. Een dagje Zeeland, dat bleek echter niemand zich te willen laten ontnemen, maar gaan logeren bij een collega, dat ging eenieder te ver; mij, aanhanger van het dulce, niet.

Hoewel het eigenlijk best spannend is - dat geef ik toe - om te blijven slapen bij een collega, die je eigenlijk niet eens zo goed kent, vond ik het wél leuk om die persoon beter te leren kennen. En zeker omdat hij net zo gefascineerd is door de Perzen als ik. Hij bood aan om voor mij, verwende donder die ik ben, een Iraanse maaltijd te bereiden. En wat bleek (dit soort dingen ontdek je meestal niet bij vergaderingen): hij is een uitstekende kok. En een ECHTE intellectueel. Ik bedoel: wie zit er tegenwoordig nou gewoon voor z'n plezier Proust in het origineel te lezen (A l'ombre des jenes filles en fleurs lag achteloos op tafel), spreekt vloeiend Perzisch, Hebreeuws, Russisch, Arabisch, Grieks, Italiaans, en dan natuurlijk 'gewoon' Nederlands, Frans, Duits, Engels en Latijn. Daar word je toch wel een beetje stil van....

Omdat Middelburg voor de meeste mensen een lange reistijd vergt, begon de vergadering pas om half twaalf. Bon, dan kon ik van tevoren mooi nog even koffiedrinken met een andere ster van de Zeeuwse Bibliotheek: Fabiola. Hoe die afspraak tot stand is gekomen, heeft zij smakelijk beschreven in haar weblog; de aanleiding was een tweet met foto van witte chocolade met gevriesdroogde frambozen van het befaamde Zeeuws Ministerie van Chocolade & Culinaire Zaken die zij op Twitter had geplaatst en mij aanbood met haar te komen eten. Tja, dat laat ik me geen twee keer zeggen!

Via Fabiola leerde ik Alinda, de hartelijke en goedlachse informatiespecialist en mediacoach, kennen. Zij vond het tof om na afloop van de vergadering mee een biertje te komen drinken samen met Edwin (die heeft toch geen introductie nodig?), met wie ik om 4 uur een afspraak ik zijn stamkroeg had. En omdat dat zo gezellig was, ben ik daar uiteindelijk véél langer gebleven dan mijn bedoeling was en dat lijkt me geen slecht teken, toch? Want ook daar werd ik letterlijk overspoeld door gastvrijheid en leerde ik onder andere de minister van het Zeeuwse Ministerie van Chocolade kennen; geen slecht contact!

Mijn conclusie van de dag: collega's zouden veel vaker met elkaar moeten eten, drinken en logeren. En naar Zeeland gaan.

Edwin onderwijst Alinda in het gebruik van Snapseed

Op welke Griekse god lijk jij het meest?

Een mooi testje om te doen in de Week van de Klassieken: Op welke Griekse god lijk jij het meest?

Als je daarmee klaar bent, dan kun je als beloning gratis het e-book Keizers sterven niet in bed bij Uitgeverij Athenaeum downloaden. En natuurlijk bezoek je daarna op vrijdag het Rijksmuseum van Oudheden in Leiden alwaar de NKV-Homerusprijs 2014 wordt uitgereikt.

Fijne week van de klassieken!

Klassieke hipsters

Hip hoor, die klassieke beelden, als je ze eenmaal fatsoenlijk aankleedt:

Omkleden voor de klassieken

Vorige week zaterdag stond er een mooi artikel van Piet Gerbrandy in Trouw over de pracht en kracht van de humaniora. En hij haalde daarin een schitterend citaat aan, dat ik niet kende en hier graag deel; het gaat om een stukje uit een brief van Machiavelli, waarin hij vertelt hoe hij zich 's avonds omkleedt alvorens zijn studeervertrek binnen te gaan.

"En als ik me zo dan passend heb aangekleed, treed ik binnen in de gemeenschap van grote mannen uit de Oudheid, door wie ik liefdevol ontvangen word en bij wie ik het voedsel tot me neem dat in feite het enige voedsel is waarvoor ik op de wereld ben gekomen. Ik schaam me dan niet om het hen te spreken en naar het motief van hun daden te vragen. En in hun goedwillendheid geven zij mij antwoord. En vier uur lang voel ik geen enkel verdriet, vergeet ik al mijn zorgen, heb ik geen angst voor de armoede en word ik niet verontrust door de dreiging van de dood: met hart en ziel geef ik me aan hen over".

Mooi he? Het gaat - aldus Gerbrandy - in het leven uiteindelijk niet om bezittingen of kapitaal. Het gaat om omgang met beschaafde vrienden uit welke tijd dan ook die ons iets te vertellen hebben en waar we veel waardevols van kunnen leren. Nog steeds. Moffel die vrienden dus niet weg. Ze zullen ons immers altijd op weg helpen, wherever we may go.