Mijn week in podcasts

Nu ik in mijn revalidatieproces zit, heb ik volop tijd om boeken te lezen, radio te luisteren en televisie en Netflix te kijken. En podcasts te luisteren.

Ik kan inmiddels ook echt uitkijken naar nieuwe afleveringen van podcasts die ik volg. Maandag is wat mijn podcasts betreft een rustige dag. Natuurlijk start ik net als elke doordeweekse dag even op met Weer een dag, maar verder biedt het niet heel veel speciaals. Ja, Boekestijn en De Wijk voor het duistere oorlogsnieuws en wat losse podcasts van landelijke dagbladen.

Nee, dan de dinsdag. Dan is het Rare jongensdag: de podcast waarin Olivier Hekster een thema dat in de Romeinse tijd speelde, maar ook in de moderne tijd nog actueel is, bij de horens vat. Je moet hierbij denken aan boerenprotesten, racisme, hooligans en feminisme.

Woensdag is er gewoontegetrouw een aflevering van de onvolprezen podcastreeks de Oudheid van Timo Epping; die zet ik dan meteen ook op 'mijn' community Geschiedenis van de Oudheid en Middeleeuwen als Open Educational Resource op het nationale leermiddelenplatform edusources. Tja, is dat nou werk of hobby? Jij mag het zeggen.

In ieder geval staat er die dag ook altijd een aflevering van Lia van Bekhovens Britten klaar.

En dan donderdag: dan is er altijd een aflevering van Europa draait door. Dat is eigenlijk altijd smullen. Op informele en luchtige wijze ben je na het beluisteren van dat uurtje weer helemaal bijgepraat over de capriolen van ons mooie continent Europa (inclusief muziek).

Vrijdag is de dag van de politieke podcasts. Dan luister ik altijd naar De Stemming van het olijke duo Xander van der Wulp en Joost Vullings. En als tegenwicht/aanvulling De kamer van Klok van de Volkskrant.

De zaterdag is er voor de taal met De Taalstaat, extra fanatiek beluisterd sinds ik er een keer in opgetreden heb.

En zondag is natuurlijk rustdag, dus bakkie koffie en praten met en luisteren naar familie en vrienden.

Ook jullie heel fijne Paasdagen gewenst. Lekker luisteren naar elkaar!

Bij de SURF webinar met ons uitgewerkte voorbeeld van open pedagogy

Weet je nog dat we vorige jaar samen met de docenten en studenten geschiedenis voor de Week van de Klassieken een digitale tentoonstelling over propaganda hadden gemaakt? Eigenlijk een noodgreep omdat we vanwege de lockdown geen fysieke tentoonstelling konden organiseren? Nou, dat heeft nog een paar mooie spin offs gekregen!

Ten eerste het filmpje over dit mooie project (maar daar had ik jullie al over bericht), ten tweede een eervolle vermelding in een blog van SURF over open pedagoy en ten derde een optreden samen met de SIG open pedagogy, SURF en de studenten (de docent kon helaas niet) tijdens de wereldwijde Open Education week. Zie hier het verslag van de webinar en hieronder de opname (ons stukje begint rond min.4:20):

 

 Zo zie je maar weer dat je nooit een good crisis moet wasten. Het levert je altijd mooie avonturen op (en de studenten ook)!

De strijd van de vrouw - het doorleven van heldinnen uit de klassieke oudheid

Afgelopen weken heb je niet veel van me gehoord. Ik was namelijk druk mee aan het organiseren aan een tentoonstelling over controversiële mannen voor de Week van de klassieken. Dat laatste was tenminste oorspronkelijk de bedoeling. Maar toen we het onderwerp aan het uitwerken waren, veranderde dat gaandeweg van (controversiële) helden naar (controversiële) heldinnen uit de oudheid: oneindig veel interessanter. Saillant detail is dat dat idee nota bene van een man kwam!

En met deze themawijziging paste het eigenlijk ook wel in het plaatje van de internationale vrouwendag. Mooi zo, twee vliegen in één klap en dan maar een wat langere duur van de tentoonstelling (de week van de klassieken begint pas eind maart).

Als je zin hebt om deze twee vliegen verenigd te zien, kom dan op maandag 9 maart om 16.30 uur naar de opening van de tentoonstelling door prof. dr. Bé Breij, voorvechtster van de (antieke) retorica.

De bibliotheek van Alexandrië: een lesje

Is de bibliotheek van Alexandrië nou in vlammen opgegaan of niet? Wetenschappers zijn het daar niet helemaal over eens. Luister maar. En ook even naar de waarschuwing op het einde. Een leerzaam lesje...


In 2003 is-ie in ieder geval weer heropend. Maar, hoe goed ze hun best ook gedaan hebben, hij heeft niet de grandeur van destijds.

Weblog over de oudheid met veel inscriptiemateriaal

Kijk, dat vind ik nou eens een leuk: een nieuw weblog met klassieke dingetjes, waaronder bijvoorbeeld een nu al mooie rijkdom aan vertalingen en inscripties met vertalingen en lesmateriaal eromheen. Het heet Legenda en is de lucht in gebracht door classica Silvia de Wild, die ook vertaalster is. En leuke koppen bedenken kan.

Hier bijvoorbeeld een inscriptie bij het graf van een hond, Parel geheten:

Gallië heeft me voortgebracht, een schelp uit de rijke zee/ gaf mij mijn naam, een naam die past bij mijn uiterlijk./ Ik was niet bang uitgevallen; zodoende had ik geleerd om onbekende wouden te doorkruisen en in de heuvels op ruigbehaarde zwijnen te jagen./ Nooit hoefde ik zware ketens te dragen,/ evenmin werd mijn glanzend witte lijf ooit wreed geslagen met een zweep./ Ik was gewend op de zachte schoot mijn baas en bazin te liggen/ en als ik moe was, mocht ik slapen op een opgemaakt matras./ Ik sprak vaker dan was toegestaan met mijn zachte hondenklank:/ niemand was bang voor mijn geblaf./ Maar nu ben ik dood na een lijdensweg bij de geboorte van mijn pups./ Onder een kleine marmeren steen lig ik begraven./ Parel.

Schattig toch?

Of deze voor Eucharis, actrice, danseres, kindster:

Eucharis, de vrijgelatene van Licina,
een talentvol (geschoold) meisje, getraind in alle vormen van kunst. Ze werd 14 jaar. 

Hé, jij daar, loerend bij de huizen van de dood,
sta even stil en lees mijn grafschrift eens goed door,
de liefde van een vader schonk dit aan zijn kind,
daar waar mijn overblijfselen geborgen zijn.
Vanaf mijn vroegste jeugd had ik talent voor kunst,
maar toen ik ouder werd en steeds meer roem verwierf,
kwam het bedroefde doodsuur dichterbij, te snel,
en heeft een verder leven ademtocht ontzegd.
Geschoold, getraind als door een Muzenhand was ik,
die pas nog dure feesten kleurde met mijn dans
en als actrice debuteerde op toneel.
Zie, hier in dit graf: de as van ons lichaam;
gehate Parcen zetten mij hier zingend bij!
Mijn mentor’s goedheid, zorgen, liefde, lof, haar trots
verstommen, zwijgen nu ik dood ben en verast.
Ik, dochter, liet mijn vader niets dan tranen na;
zijn nageslacht ging hem voor in de dag des doods.
Veertien verjaardagsfeesten neem ik met me mee,
voor eeuwig trots bezit in somber schimmenrijk.
Dit vraag ik nog: zeg voor je verder gaat ‘Rust zacht!’

Aardig inkijkje in de klassieke (inscriptie)wereld.

Ik hoop dat er nog vele volgen!

via

Spectaculaire tentoonstelling hellenistische beeldhouwkunst

In de beeldhouwkunst kun je naar mijn mening pas echt goed zien hoe mensgericht de Grieken eigenlijk waren en tevens hoe de mensgerichtheid ze zich in samenhang met de technische mogelijkheden hebben ontwikkeld.

Kijk maar eens naar de vroegste Griekse beeldhouwkunst: een stijf, robotachtig poppetje:

Hierna, in de klassieke periode, kwam er steeds meer leven in de beelden, al waren het nog voornamelijk (schitterende) ideaalbeelden:

Maar in de Hellenistische (zeg maar laat-Griekse) tijd ging men pas echt los en kwam er ook emotie bij, en werden er ook onderwerpen als oude mannen, kinderen en dronken vrouwen bij de kop genomen:

Van deze beelden hebben we er niet veel over, want ze werden voornamelijk in brons gemaakt en dat kon in latere tijden goed gebruikt worden voor wapens.
Daarom is het behoorlijk spectaculair dat er nu een tentoonstelling is van de originele bronzen kopstukken uit de Hellenistische tijd die we - normaliter verspreid over behoorlijk wat musea - nog over hebben.

Jammer dat deze tentoonstelling niet in Nederland, maar in Washington is.

Maar gelukkig hebben we de video (inclusief mooie beelden van Griekenland) bij de tentoonstelling:

via

Homo canem mordet

Een week ná de Week van de klassieken had Man bijt hond nog een leuk staartje in petto: een eigen Week van de klassieken.

Deze bestond uit kleine fragmentjes waarin door de 23-jarige docent klassieke talen Sean Keller de verrassende gelijkenis tussen mensen uit de oudheid en mensen anno nu wordt getoond: followers, graffiti, zebrapaden, make up et cetera.

Hier vind je de videootjes van afgelopen week netjes bij elkaar. Vidisti?

Anchoring Innovation

Vandaag hadden we weer eens een boeiende lunchlezing op het werk. Het onderwerp was oudheid en innovatie: wat zouden wij van de oude Grieken en Romeinen kunnen leren op het gebied van innovatie? Want die hebben in die eeuwen dat ze de macht hadden, toch wel het een en ander geïnnoveerd (denk aan het omvormen van de staatsvorm tot een democratie in het 5e eeuwse Athene, denk aan de uitvinding van het geld, denk aan de wegen, huizen en aquaducten....).

Een interessante vraag in dat verband is hoe ze die innovaties aan de man brachten. Het antwoord daarop is eigenlijk heel simpel: door de nieuwe producten enigszins op de oude te laten lijken en/of door terug te grijpen op (eventueel zeer) oude voorbeelden. Of door ze te legitimeren door er een afbeelding van een godheid op te zetten (de godin Athene op het Atheens muntgeld).

Want mensen zijn rare jongens (wat dat betreft is er weinig veranderd): aan de ene kant houden ze van nieuwe dingen, maar aan de andere kant zijn ze zo conservatief als de pest en willen ze het oude en vertrouwde eigenlijk niet opgeven - een enkeling daargelaten).

Boeiende materie op levendige wijze verteld door professor André Lardinois, die onlangs anderhalf miljoen voor zijn landelijke project Anchoring innovation binnengehaald heeft.

Goed werk van deze geesteswetenschapper, die dat laatste voor elkaar heeft gekregen in een tijd waarin men vooral (en liefst alleen maar) geld wil pompen in techniek en bètawetenschappen.

Change perspective!

Op welke Griekse god lijk jij het meest?

Een mooi testje om te doen in de Week van de Klassieken: Op welke Griekse god lijk jij het meest?

Als je daarmee klaar bent, dan kun je als beloning gratis het e-book Keizers sterven niet in bed bij Uitgeverij Athenaeum downloaden. En natuurlijk bezoek je daarna op vrijdag het Rijksmuseum van Oudheden in Leiden alwaar de NKV-Homerusprijs 2014 wordt uitgereikt.

Fijne week van de klassieken!

Adopteer een beeld uit het Allard Piersonmuseum

De gipsen-beelden-zolder van het Allard Piersonmuseum is een juweeltje: zo'n beetje alle bekende beelden van de oudheid staan daar bij elkaar. Heel fijn voor educatieve doeleinden: ik ben er wel eens met een klas geweest na een lessenserie over Grieks/ Romeinse beeldhouwkunst.

Jammer alleen dat ze op zolder staan en alleen maar met een rondleider te bewonderen zijn; je zou ze een betere plek wensen. En die mogelijkheid komt nu in zicht, want het Allard Piersonmuseum mag uitbouwen: maar de beelden verhuizen is DUUR!

Vandaar dat het museum mensen vraagt om een beeld te adopteren en een deel van de kosten voor de verhuizing op zich te nemen. Crowdfunding dus. Durf jij het aan om Venus te adopteren?

HAAL MIJ VAN ZOLDER!

Op welke antieke held(in) lijk jij het meest?

Via de Liviusnieuwsbrief (een maandelijkse door Jona Lendering verspreide schat aan nieuwtjes en wetenswaardigheden over de oudheid) stuitte ik op een quizje genaamd which classical character are you?.

Van de klassieke heldinnen kwam ik het meest overeen Penelope, de hondstrouwe vrouw die twintig jaar lang op de terugkomst van haar echtgenoot Odysseus wachtte en met behulp van sluwe listen de vrijers op afstand wist te houden. En natuurlijk beloond werd met zijn terugkomst.

Ben benieuwd waar jij op uitkomt!

Klassieke hipsters

Hip hoor, die klassieke beelden, als je ze eenmaal fatsoenlijk aankleedt:

Geschiedenisgrapjes

Kijk, zo heb je nog wat aan je historische kennis; kun je de cartoons uit de volgende collectie tenminste begrijpen:

 

 

 

Rara, wat bestelde de Romein als hij ra bestelde?

via Saskia Stegeman

Addervlees als remedie tegen hoofdluis

Gelukkig lijken wij er vanaf te zijn nu onze kinderen naar de middelbare school zijn: hoofdluis. My god, wat haat ik die beestjes.

En ze zijn van alle tijden: ook de Grieken en de Romeinen hadden er al last van. De Oudheid, een weblog dat ik pas ontdekt heb, schreef erover. De remedie in de oudheid tegen hoofdluis: het eten van addervlees. Hierbijhet recept voor als je last van luizen hebt (of 400 jaar oud wilt worden):

 Sommige mensen, nogmaals, gebruiken adders als voedingsmiddel. Als je dit doet, is het aan te raden om op het moment dat ze gedood worden, zout in hun bek te leggen en dat te laten smelten. Vervolgens moet aan beide uiteinden van het lichaam van het lichaam een lengte van vier vingers worden afgesneden en moeten de darmen worden verwijderd. De rest moet gekookt worden in een mengsel van water, olie, zout en dille.

Eet smakelijk!

Bestond RSI in de oudheid ook?

Jazeker!

via stilus

Cultuurgeschiedenis van de oudheid

Als een jaargenote een boek heeft geschreven, dan moet je wel even naar de presentatie ervan gaan. Tenminste dat vind ik wel. Dus toog ik afgelopen vrijdag naar de presentatie van het lijvige boek over de cultuurgeschiedenis van de oudheid van de hand van Nathalie de Haan (en Stephan Mols, beiden werkzaam aan de Radboud Universiteit).

Nathalie verzekerde mij overigens dat zij en Stephan alleen de redacteuren waren en er vele medeschrijvers aan het boek waren. Maar dat neemt natuurlijk niet weg dat hún namen op het boek staan.

Voor de presentatie van het boek was groot uitgepakt: er was een zaal in het film- en debatcentrum Lux afgehuurd met veel lezingen en een flinke borrel nadien.

Eén van de sprekers was (ja, wederom!) David Rijser. En ik moet wel bekennen dat zijn praatje iets minder flitsend was dan de vorige keer dat ik hem zag spreken: hij wijdde wel heel lang uit over Arcadië. En blijkbaar was ik niet de enige die dat vond, want ik zag op een gegeven moment steeds meer mensen bezig met hun eigen mobiele Arcadië. Maar toch aardig dat hij gekomen was.

Aangezien het boek niet goedkoop is, twijfelde ik of ik het zou kopen. Maar - een mens kan soms geluk hebben - toevallig was er een gemeenschappelijke vriend van Nathalie en mij, die journalist is en die maar liefst twéé recensieexemplaren had gekregen. Of ik een van de twee exemplaren misschien wilde hebben. Nou, daar zei ik geen nee tegen!

Tja, zo wordt Nathalie natuurlijk nooit rijk; tenzij jullie het boek kopen natuurlijk!

En mocht je niet naar de presentatie geweest zijn, dan kun je de redacteuren nog altijd op de radio beluisteren en daarna alsnog besluiten het boek aan te schaffen.

Google reader

Laat ik het vandaag eens hebben over de Google reader; daar is geen speciale reden voor, maar soms moeten dingen gewoon even in het zonnetje gezet worden. Het is namelijk een heerlijke uitvinding. Simpel maar doeltreffend. Alle weblogs waar ik op geabonneerd ben, slaan alarm (nou ja, worden vet) als er iets nieuws verschenen is. Mijn collega @harrieknip wees me er ooit op en ik ben 'm er nog altijd dankbaar voor.

Het enige nadeel is misschien dat alle berichten in hetzelfde format opgebouwd zijn, als je ze via de reader leest. Volgens mij is dat bij een e-reader ook het geval; de boeken verliezen op die manier een beetje hun karakter. Daarom klik ik af en toe even door.Om het karakter van het weblog even te voelen. Er zijn er namelijk bij die veel aandacht aan hun opmaak hebben besteed.

Google reader biedt je ook de mogelijkheden om blogposts een ster te geven. Dan krijgt zo'n post een sterrenstatus, zodat je 'm later nog eens goed kunt doorlezen of misschien wel eens gebruiken voor een artikeltje of zo. Bij mij is het inmiddels een hele sterrenhemel geworden....

Er staan ook wat statistiekjes in de reader. Daar kun je bijvoorbeeld op zien hoeveel abonnees een weblog heeft. Ik ben er erg trots op dat ik van sommige weblogs de enige abonnee ben. Bijvoorbeeld van ouheid.nl. Ik heb bij de webmaster ooit 'geklaagd' dat ik de feed niet in mijn reader kreeg en dus iedere keer naar de site moest om te zien of er iets nieuws was; en dat vergat ik natuurlijk steevast. En dat terwijl ik best veel berichtjes voor de site leverde. Overigens is de lieve webmaster onlangs veel te vroeg overleden. Daarom is me deze feed in de reader nog dierbaarder. Als herinnering aan deze bijzonder aardige persoon. En zo heeft elke feed z'n eigen verhaal. Vandaar deze ode. Soms moet dat gewoon.

Dimensions

Dimensions van de BBC is een leuk speeltje: je kunt er objecten als het Colosseum, de Vesuvius of de Chinese muur mee op je eigen woonplaats projecteren. Gewoon, om te zien hoe enorm groot die dingen zijn! Het leuke is dat het programma zelfs Lent herkent. Dan moet het wel een goed programma zijn.

via SPQR en eerder al bij Edwin

Ooggetuigen: de Griekse beleving

Literaire teksten uit de oudheid zijn natuurlijk prachtig, maar de graffititeksten uit de Griekse en Romeinse wereld zijn ook niet te versmaden: ze brengen je dicht bij de 'gewone mens'.

Classica Evelien 't Wout  heeft een aantal van die mooie graffititeksten en teksten op scherven, stenen, loden en gouden plaatjes uit de Griekse oudheid bij elkaar gezet in het boek Een wereld vol goden. Nou ja, er staan een paar literaire teksten bij, zoals de beschrijving van geschiedschrijver Thucydides over de ziekte de pest, waar hij zelf getuige van was.

Gisteren was ze bij de avonden te gast en vertelde met groot enthousiasme over de 'sms-jes' uit de oudheid: boodschappenbriefjes, smeekbeden aan goden, vervloekingen et cetera.

Leuke aflevering met - zoals altijd bij de avonden - mooie muziek. Het boek ga ik zeker eens kopen/ lezen en ik raad degenen die ècht iets over de Griekse oudheid te weten willen komen dat ook aan!

Volgens 't Wout helpt het begrijpen van de antieke Griekse cultuur je bij het begrijpen van andere (soms vreemd aandoende) exotische culturen en helpt daarmee waarlijk begrip te krijgen voor deze culturen; je kunt als het ware oefenen met de Griekse cultuur.

Als dat geen mooi streven is!

Stilus vernieuwd

Aan het begin van de maand kijk ik altijd even of er nog leuke nieuwe klassieke cartoons zijn bij Stilus. Dat deed ik vandaag toevallig ook en mijn mond viel open van verbazing: de site is totaal vernieuwd: de nieuwe cartoons staan nu in vol ornaat op de pagina! Gaat dat zien!

Ik heb er ter illustratie een uitgepikt over rokers (een uitstervend ras in Nederland; ze herkennen zich ongetwijfeld in dit mannetje).

Over mijn eigen Achilleshielen zullen we het maar niet hebben...