Papyri in de Nijmeegse UB

Eens in de zoveel tijd organiseren onze conservatoren een erfgoedsalon. Meestal stellen ze fraai geïllustreerde of anderszins interessante oude boeken tentoon, maar deze keer waren het stukjes papyri die ons getoond werden. En dat is best bijzonder, want niet alle universiteitsbibliotheken zijn in het bezit van dit soort materialen uit Egypte. De onze dus wel. Weliswaar eerlijk aangekocht, maar hoe ethisch is eerlijk in dit soort aangelegenheden?

Enfin, de universiteitsbibliotheek heeft ze (al een behoorlijke tijd) in bezit en mag zich verheugen in de belangstelling hiervoor van graecus en papyroloog Mark de Kreij. Hij zorgt voor de zeven fragmentjes als waren het zijn eigen kinderen en kan er ook ontzettend enthousiast en boeiend over vertellen: hoe het papyrus gemaakt wordt, hoe fragmenten het best geconserveerd kunnen worden (in glas, en niet op zijde geplakt, zoals goedbedoelende zusters dat in de jaren zestig hadden gedaan). 

Boeiend om te zien hoe de kwaliteit van het papyrus per fragment verschilt, als ook de inhoud en de wijze van schrijven - met schrijfstift of kwastje.

Luister zelf naar hem in de podcastserie Science Snacks of bekijk dit fragment uit OVT over het ontcijferen van papyrusrollen uit Herculaneum met behulp van AI.

Romeins bad

Als classica en winterzwemster kon ik het natuurlijk niet laten: een nieuwjaarsduik in het pop-up Romeinse bad op de Grote markt in Nijmegen.

Naast de belofte van een frisse duik in een Romeinse omgeving was ik ook gelokt door de toezegging dat de eerste 300 deelnemers een muts zouden krijgen en kans zouden maken op één van de 20 badslippers of 25 vrijkaarten voor een ontspannen dagje uit bij Sanadome. Wie wil dat nou niet?

Dus ondanks de regen hing ik op nieuwjaardag om half twaalf 's ochtends snel mijn kleren aan de kapstok bij het Romeinse bad en plonste ik heerlijk het verfrissende water in. De temperatuur van het water viel me niet tegen: een makkie. "Waar kan ik nu mijn muts halen?" vroeg ik de man in Romeinse kledij, toen ik me weer in mijn kleren had gehesen.

"Daarboven, op de eerste verdieping van de Waag; je kunt gewoon de buitentrap gebruiken. Er is ook een omkleedruimte daar."

En inderdaad, daar kreeg ik mijn mooie blauwe Winterwekenmuts. "En hoe maak ik nu kans op de badslippers of Sanadomebon?"

"Daarvoor moet je muntjes voor opduiken in het Romeinse bad." 

"Maar daar kom ik net uit!" 

Wat bleek nou? Ik had me bij de Waag moeten omkleden en daar de instructies vooraf moeten krijgen.

Hmmm, kleine domper op het feestje; ondanks mijn enthousiaste stemming voelde ik er weinig voor om nóg een keer het koude water in te duiken. Dan maar geen bon(us).

Carpe annum!

Massagecursus

Afgelopen weekend had ik een massagecursus: een heel weekend lang. Masseren en gemasseerd worden, dat beloofde de advertentie. En dat bleek waar. En heerlijk.

Waarom ik me er ook alweer voor opgegeven had weet ik ook niet meer. Volgens mij dacht ik dat het misschien wel fijn zou zijn om elkaar goed warm te kunnen masseren als de verwarming niet hoog mag deze winter, maar nu blijkt dat het best aangenaam is om de verwarming lekker op te stoken als je op de massagetafel ligt, hoewel je op de plekken waar je niet gemasseerd wordt mooi toegedekt wordt. Nou ja, ontspannend is het sowieso, maar dat wist ik al van de sessies bij Gewoon Ontspannen.

Wat me te wachten stond wist ik eigenlijk niet. Ik had wel een programma en een boekje gekregen, maar hoe zou de groep zijn, de docent? Zou het zweverig zijn? Het zou kunnen, want de cursus zou plaatsvinden in Cordium, het centrum voor groei en ontwikkeling. En op de zondagochtend zouden we beginnen met yoga. 

Maar gelukkig bleek dat niet geval te zijn, het was op sommige momenten zelfs behoorlijk technisch. Wel een ontspannen sfeer en veel meer vrouwen dan mannen. De docent was wel een man. Die was niet z'n hele leven al masseur en docent, maar was vroeger hovenier. Iemand met liefde voor de natuur in ieder geval! En de cursisten bleken ook een leuke bonte verzameling mensen uit alle hoeken van het land. Sommigen hadden al veel ervaring met massages; anderen helemaal niet. Velen hadden creatieve en sociale beroepen, een enkeling werkte in de zorg. Eén, enigszins forse, vrouw was beeldhouwdocent. 

Zij was de eerste die mij moest masseren toen we ons in tweetallen moesten opdelen. Ik kreeg een kleine rilling toen ik daar achter kwam. Zou ik nu fijngeknepen worden? Maar gelukkig viel dat mee, zij was heel zacht en zorgzaam en toen ik haar masseerde viel ze in slaap. Dat mocht ik als een compliment opvatten volgend de docent.

Alle massages verliepen volgens een vast stramien. Eerst moest je palperen (het te masseren gebied aftasten), daarna intermittend (we noemden dat al gauw intimiderend) drukken, daarna strijkingen met de spieren mee, vervolgens cirkels met beide handen en daarna dwars op de spieren strijken. En zoals het een goed masseur betaamt moesten we daarna 'fricties' toepassen. Vervolgens het gemasseerde lichaamsdeel lekker schudden en daarna afstrijken. Voor één van de cursisten had het masseren vóór deze cursus blijkbaar alleen uit fricties bestaan, want haar vriend, die ook mee was (ze hadden elkaar deze massagecursus cadeau gedaan, hoe lief!), riep uit: 'zie je wel, je moet niet alleen fricties doen, maar ook strijkingen en cirkels!'. Dat werd natuurlijk een running gag gedurende het hele weekend.

Ja, we hebben ook gelachen en ik mis m'n massagematties nu al. Gelukkig hebben we elkaars telefonnummers voor acute massagedrang.

EuroGames in Nijmegen

Nou, dat was een feest de afgelopen dagen: Nijmegen had de eer gaststad voor de EuroGames te zijn. De Spiegelwaal, het roeiwater van onze roeivereniging, was het toneel van de roeiwedstrijdenin dit verband. Wat een enorme organisatie was dat (voor enkele van mijn clubleden), maar wat bracht het veel op zeg!

Ik heb alleen maar stralende gezichten gezien, ook van de verliezers. Want het was heerlijk om onder elkaar te sporten en er was van alles omheen georganiseerd. Zo was er bijvoorbeeld een openingsfeest met optredens van Ellen ten Damme en Son Mieux en ook nog een eindfeest en genoeg te eten en te drinken; massages waren ook mogelijk. Dus net als bij de Vierdaagse voor ieder wat wils: voor de sporters én de feesters.

Tot welke categorie denk je dat ik behoorde? Juist, de verslaggevers. Je kent me....

Zie ook artikel in de Gelderlander

Groot Dictee in de UB

De faculteit Letteren had gevraagd of het Groot Dictee der Nederlandse Taal misschien vanuit onze UB uitgezonden kon worden. Natuurlijk stemde onze directie daar mee in, want het is wel eervol als je bibliotheek op de radio komt. En tegenwoordig kun je de radio-opnames gewoon live meekijken, zodat het eigenlijk een soort van tv wordt waar je op verschijnt. En schamen hoeven we ons allerminst voor onze leeszaal: die is prachtig!

de deelnemers zitten klaar voor het dictee in de UB

Zoals elk jaar zouden er prominente gasten deelnemen. Dit jaar lag de nadruk begrijpelijkerwijs op de Nijmeegse beroemdheden, dus Hubert Bruls, Pieter Derks, Thomas Verbogt, Lisa Westerveld en Tim Hogenbosch schoven netjes aan bij de andere prominenten. Gelukkig voor ons wist onze Nijmeegse cabaretier uiteindelijk het best te scoren van de bekende Nederlanders: I love you, Pieter! Je hebt onze eer hooggehouden! En ook bij de niet-prominente Nederlanders was de winnares een Nijmeegse: de 20-jarige studente Nederlands Suzanne Voets. Zij had maar 3 fout (en Pieter 5, die was haar dus bijna voorbij)!

Of ik zelf nog meegedaan heb? Natuurlijk! Maar uiteraard was ik niet goed genoeg om bij het taalstaattopteam te horen (want dat is wel een héél select gezelschap), dus heb ik met een aantal collega's het dictee in een aangrenzend zaaltje gemaakt. Wat ook fun was en later schoven er tot onze grote verbazing ook nog twee dames aan die niet doorhadden dat niet iedereen zo maar de leeszaal in kon banjeren; zij waren door de organisatie naar ons select gezelschapje gedirigeerd. 

Of wij goed waren? Nou nee, maar ook niet echt slecht. Michaela, een vrijwilligster van het Katholiek Documentatie Centrum dat bij ons ingehuisd is, was bij ons de winnaar met 13 fouten en zelf was ik tweede met 14 fout.

Geen PR, maar volgend jaar herkansing. Eens kijken of de grand prix volgend jaar wél met een hoofdletter mag!

tekst van het dictee

Veni, vidi, vaccinatie

'Ik wil wel een statement maken met betrekking tot vaccinatie; misschien iets met een masker; masker....ja, ik heb het; ik maak een masker voor het masker!'

En zo werd het nieuwe iconische gezichtsmasker van Andreas Hetfeld in Nijmegen nóg iconischer door het voorbinden van een rood mondmasker met de naar de Romeinse oorsprong van het masker verwijzende woorden 'veni, vidi, vaccinatie'. Dat zal de gezichtmaskerkunstenaar vast ook gaaf vinden, dat zijn masker een mooie actualiteitsbonus krijgt, dacht de mondmaskerkunstenares Pauline.

Nou, niet dus. Andreas vond het maar niets. Hij is inmiddels dus ook al verwijderd.

Ik vond het eigenlijk wel grappig; het deed me denken aan de Pasquino (het sprekende standbeeld) in Rome, waar 's nachts satirische teksten op aangebracht werden door de bevolking als men het ergens niet mee eens was. Met de komst van Twitter is dat natuurlijk niet meer nodig; je kunt je de wandeling naar een iconisch beeld in de stad besparen. Alleen....op Twitter val je niet meer op, dus je moet toch met iets originelers op de proppen komen om je mening voor het voetlicht te brengen. 

En tractoren zijn zó 2020.....

Een fijn nieuw jaar gewenst. Kom, zie en overwin! O ja, en laat je vaccineren....

Je skifft!

Na aanvankelijke teleurstelling (roeien in een vierpersoonsboot mag immers niet meer, omdat er geen anderhalve meter gewaarborgd kan worden) hebben de coronamaatregelen onverwacht ook iets positiefs opgeleverd: we mochten als beginnersgroepje versneld leren skiffen!

Al snel na de oproep van onze coach om ons hierin te begeleiden werd duidelijk dat de helft van ons groepje dat niet zag zitten, wat op zich begrijpelijk was: we waren gedurende de hele beginnerscursus bang gemaakt voor het skiffen; dat was wel zo moeilijk, daar moesten we pas na een à twee jaar roei-ervaring eens voorzichtig aan gaan denken.

Onze coach bestempelde dat als onzin: dat konden we best. Het ergste wat er zou kunnen gebeuren was dat we om zouden kieperen. En ja, een setje droge kleren en een handdoek meenemen was dus geen slecht idee. Nou, dat schepte vertrouwen!

Dus wij (de drie waaghalzen) stapten om de beurt in zo'n bootje. 'Je skifft!', zei de coach tegen ieder van ons toen we eenmaal op het water waren. 'Ja, ik skiff', kwam er onzeker uit onze monden na deze aanmoediging. 'Houd je bladen plat op het water en je handen bij elkaar, dit is de positie waarin je zeker niet kunt omslaan! Houd dat even vast en geniet!'

En genieten, dat deden we, toen we eenmaal ook wat voorzichtige roeibewegingen hadden gemaakt en we merkten dat de boot niet zo instabiel was als hij leek. Wat een overwinning! We dachten even niet aan dit soort filmpjes.

De belangrijkste les die we geleerd hadden was echter deze: een coronacrisis overwin je alleen met de juiste coaches.

Quo vadis?

Voor de roeiers die de beginnerscursus scullen hadden afgerond, werd er een lesje boordroeien georganiseerd. Iedereen mocht daar aan meedoen, maar er waren er uiteindelijk maar drie aanmeldingen voor. Wat op zich perfect was, want dan konden we een vierpersoons boot plus stuurman bemannen en hadden we lekker twee coaches aan boord; bijna privéles dus.

Boordroeien staat te boek als lastiger, omdat het er nog meer op aankomt dat je met z'n allen precies gelijk roeit om te voorkomen dat de boot instabiel wordt. Ik vond het echter een stuk makkelijker, omdat ik maar één riem hoefde te bedienen en de palen elkaar niet hinderlijk kruisen tijdens het roeien.

Blij dus dat ik dit aangedurfd heb, want eigenlijk wilde ik me op het laatste moment nog terugtrekken ('stel nou dat ik al slechtste roeier aller tijden door de mand boot val' en dat soort van gedachten).

Quo vadis heette de boot waar we mee voeren. Hoe toepasselijk!

Roeien met Phaedra

de eerste roeiles - een sprookje

Sinds ik drie jaar een keer geroeid had op de Spiegelwaal, wist ik dat ik dat nog wel een keer zou willen. Maar je weet hoe dat gaat met dat soort verlangens....

Begin van dit jaar stuitte ik echter op de website van Roeivereniging De Waal en heb ik me opgegeven voor een beginnerscursus. Die zou in april van start gaan, maar ja, door Het Virus ging dat niet helaas niet door. In juli kwam echter het bericht dat de cursus verplaatst was naar augustus. Of ik nog zin had om mee te doen; het zou dan wel twee keer per week zijn. Geen enkel probleem natuurlijk!

Maandag was de eerste les. En het was magisch! Nog magischer dan die ene keer drie jaar geleden. Waarschijnlijk komt dat doordat we eerst een rondleiding door de loods kregen, even op de roeimachine mochten oefenen en vervolgens zelf de boot naar het water mochten dragen, waardoor we nog meer bij het proces betrokken waren. En het fantastisch weer was natuurlijk...

Ondertussen vlogen de technische termen om de oren. Ik zal het bijvoorbeeld nooit meer wagen de riemen roeispanen te noemen. Palen mag wel.

En dan de boot. Dat is natuurlijk een zij, in ons geval de Phaedra. Dat klinkt heel sjiek, maar als ze genoemd is naar de heldin uit de Griekse mythologie - iets wat waarschijnlijk is, omdat veel van de namen uit de vloot van RV De Waal uit de Griekse mythologie afkomstig zijn - dan had ik toch liever  in een boot met een andere naam gezeten. Want Phaedra was nogal een serpent en het liep ook niet echt goed met haar af - ze verhing zichzelf uit schaamte omdat ze haar stiefzoon had willen verleiden en zij deze laatste er vervolgens van beschuldigde háár te hebben verleid.

Als dat maar goed gaat!

Nieuwe attractie in Nijmegen/ Lent

Twee jaar hebben we er op moeten wachten en gisteren was het eindelijk zo ver: de plaatsing van het Romeinse masker aan de (Spiegel)Waal. Het staat weliswaar nog niet z'n definitieve plek, maar een kniesoor die daar op let. Hij is mooi!

en het is nu al een attractie

Misschien nog wel minstens zo spectaculair was trouwens het vervoer per schip, nou ja, preciezer gezegd, ponton, van de 6 meter hoge gezichtshelm vanuit Millingen. Mooi in beeld gebracht door Jeroworld ook....



De originele Romeinse verzilverde gezichtshelm is overigens in niet-coronatijden in museum het Valkhof te bezichtigen, maar nu dus even niet. Jammer.

Buitenlandse studenten

collega leidt rond

Eén keer per jaar is het feest in de UB. Dan komen de buitenlandse studenten voor een rondleiding. En dat worden er steeds meer. Vandaar dat ons Library Tour Team het niet meer kan behappen en uit alle hoeken en gaten collega's oproepen om óók een rondleiding te geven.

Daar geef ik uiteraard altijd graag gehoor aan. Want wat is er leuker dan een rondleiding geven in je eigen, goed geoutilleerde bibliotheek?

Want naast boeken en tijdschriften hebben we zo veel meer te bieden: een mooi gebouw, prettige werkplekken en voldoende mogelijkheden om te ontspannen tijdens het studeren: een luxe koffiehoek, loungeplekken, twee massagestoelen en - onze nieuwste aanwinst - een slaapcabine.

En reken maar dat die enthousiasme opwekt. De Spaanse student die ik in mijn groepje had riep meteen: 'Look, this is for siesta!'. Ik dacht: 'ah, die kan ik meteen even strikken voor een demonstratie'. En ja hoor, dat wilde hij best doen, als siësta-expert. Ieder z'n talent, zullen we maar zeggen.... Gelukkig kreeg ik 'm op tijd weer wakker, want we moesten door naar de prijsvraag, ook altijd een topper.

Boekenzuil naast de trap in de centrale hal

Die bestaat uit het raden van het aantal boeken dat in onze boekenzuil liggen. Ik presenteer dat altijd maar als een intelligentietest ('ik heb gehoord dat er dit jaar bijzonder intelligente mensen naar Nijmegen gekomen zijn'). Fanatiek dat ze dan worden! Maar er mag er maar één een cadeautje gegeven worden. Dat is dan wel jammer, want het liefst zou ik ze allemaal een cadeautje willen geven. Zó schattig zijn ze.

Nu weer een jaar wachten tot de volgende lading. Fun!

Wim Daniëls en de taal

Ik kende hem eigenlijk alleen van zijn hilarische kritiek op het koningslied van destijds bij Pauw en Witteman, maar dat optreden was zo geweldig, dat zijn naam me altijd is bijgebleven. Oké, in de media duiken zijn naam en gezicht nog wel eens op, dus helemaal mijn eigen verdienste is dat niet.
Maar in ieder geval, toen er aangekondigd werd dat Wim Daniëls zou komen optreden in Nijmegen tijdens de Vierdaagsefeesten, heb ik meteen een kaartje gekocht. Want ja, taalliefhebber hè, net als hij.

En ik vond 'm meteen weer aandoenlijk met z'n beamertje, schermpje en tas met te verkopen boeken (ja, ik heb er na afloop een gekocht en laten signeren: De taal van de fiets, kon het niet laten).

De lezing/ voorstelling ging er met name over hoe zijn fascinatie voor taal ontstaan is en wat zijn mooiste etymologische ontdekkingen waren. Het woord eiland is er daar één van. Wat ik ook niet wist: het woordstukje ei in eiland heeft dezelfde stam als a(a), het Germaanse woord voor water. De Fransen hebben daar eau van gemaakt, zoals iedereen natuurlijk kent van eau de cologne, dat bij hem thuis olieklonje werd genoemd; zijn ouders hadden niet dezelfde fascinatie voor taal als hij. Wel voor het dialect, dat hij in z'n jeugdjaren maar moeilijk van zich afgeschud kreeg. Jammer dat hij geen gymnasium gedaan heeft (ik heb het voor de zekerheid even nagevraagd, hij heeft Mulo gedaan), want als die opleiding aan iemand besteed zou zijn geweest, zou het wel aan hem geweest zijn.

Ondanks zijn voorhuidvernauwing; tegenover de dokter (blijkbaar gingen zijn ouders niet mee naar de huisarts, wat een tijden!) durfde hij dat niet uit te spreken, vandaar dat hij het Griekse woord als veertienjarige van tevoren maar opgezocht had in de bibliotheek van Helmond: phimosis. Niet dat de dokter er iets van begreep, want hij legde de klemtoon verkeerd.

Gelukkig is dat later allemaal nog goed gekomen. Met zijn 'voorruit' (operatie) en zijn talenkennis. Hoewel, dat gymnasium had hij achteraf toch wel graag gedaan, denk ik. Nóg meer talen en oorsprongen. Maar dat zat er niet in vroeger, in een dorp.

En creatief met taal is hij evengoed. Eén van de laatste sheets was een rij woorden die sterk van betekenis veranderen als je de eerste letter weglaat. Een oordenboek is toch wel iets heel anders dan een woordenboek bijvoorbeeld.

Ik verheug me nu al op het ietsboek, eh, ik bedoel fietsboek.

Biebs in beeld

Het moge duidelijk zijn: ik houd van bibliotheken. En nee, niet alleen universiteitsbibliotheken. Alle bibliotheken. Dus ik was verheugd om te horen dat er in deze boekenweek een documentairereeks op tv zou komen over bibliotheken. Met Frans Bromet. Ook hem vind ik leuk.

Enfin, gisteren de eerste aflevering gezien. En meteen al prijs, want na een minuut of vijf kwam de openbare bibliotheek Nijmegen in beeld. Naast de onvermijdelijke boeken werd er ook een chic uitziende vrouw gezeten op een stoel getoond, die een dakloze bleek te zijn. Ze zit vaak in de bibliotheek. Gezelliger dan de dagopvang, vindt ze. Prachtig droognieuwsgierig geïnterviewd door Bromet, zoals alleen hij dat kan.

Daarna natuurlijk aandacht voor de robots, Robin en Bibi, en die andere ster, Marjolein Hordijk. Ze legde uit wat de scholieren met de robots aan het doen waren: een hackathon met als doel het leven van COPD-patiënten een beetje beter te maken. Geweldig toch?

Verder een bibliotheek in Den Helder, met kinderen die gretig boeken uitzoeken en lenen, en pubers die lekker in de bibliotheek aan het chillen zijn, maar niet zo veel interesse in boeken hebben. Eventueel wel in de DVD's. En een bibliobus. En ook de bibliotheek in aanbouw in Utrecht (in het oude postkantoor).

Of het allemaal niet wat lux is, vraagt Bromet. Misschien, maar we hebben evengoed een krap budget en er is flink bezuinigd, aldus de directeur van de bibliotheek in Utrecht. Hij vergat er bij te vertellen dat het vooral de wijkbibliotheken zijn waar op bezuinigd is. Of dat is eruit geknipt. Maar het is wel zo. Voordat je denkt dat al die luxe voor de gewone burgers te veel geld kost.

Neen, die is juist keihard nodig voor het informatietijdperk waarin we leven, en waarin heel veel mensen hun weg niet meer kunnen vinden, of niet meer in thuis voelen.

Gun ze die paradijselijke huiskamer! Voor hulp bij het invullen van belastingpapieren, of om zich goed te informeren over het waarheidsgehalte van politieke of andere uitspraken. Of om gewoon lekker te lezen of te gamen of boeken, spellen, CD's of DVD's te lenen natuurlijk!

Deze week elke dag om 19.10 uur op NPO 2.

Stoere vrouw, sterk verhaal

Marjolein Hordijk, werkzaam in de openbare bibliotheek van Nijmegen, valt óp. En niet alleen door haar verschijning - geen typische ssst-mevrouw met grijs haar, mantelpakje, knotje en bril, maar met tatoeages en soms paarse, soms rode en soms blauwe haren en vrolijke, of juist zwarte kleren met een twist, een beetje punky.

Het enthousiasme spat van haar persoon af. Zij is binnen de bibliotheek verantwoordelijk voor de literaire en culturele programmering en de samenwerking met het voortgezet onderwijs en ze verzint iedere keer weer iets leuks. Bijvoorbeeld stoere mannen, sterke verhalen: altijd een toppertje tijdens de vierdaagsefeesten. Of de jaarlijks terugkerende night at the library. Kijk, dat vinden de mensen cool: een beetje buiten de lijntjes van de traditionele bibliotheek kleuren.En ze daardoor enthousiast te maken voor diezelfde bibliotheek.

Als je dat ook vindt, raad ik je aan om hier op haar te stemmen; ze is namelijk dit jaar met nog twee andere bibliothecarissen genomineerd voor beste bibliothecaris van Nederland.

Mijn stem heeft ze al!

Thomas en Stine

Totaal verschillend, maar allebei schrijver. De een van persoonlijke en alledaagse verhalen en columns, de andere van filosofisch werk. De een geboren in Nijmegen, de ander in Denemarken. De een wat ouder, de ander wat jonger. De een man, de ander vrouw. Tot zo ver de verschillen. Nu de overeenkomst: ze traden allebei op in de Stevenskerk tijdens de Vierdaagse. De een op zondag, de ander op maandag.

Het waren beide boeiende lezingen. De een bezocht ik samen met mijn moeder, de andere alleen. Dat ik met mijn moeder naar een lezing van Thomas Verbogt ging, had een reden. Ik had namelijk van haar het boek Het eerste licht boven de stad gekregen, een boek met herinneringen aan Frans Kusters dat zich grotendeels in Nijmegen afspeelt. Ze had het eigenlijk willen laten signeren, maar dat was (nog) niet gelukt. Dus toen bekend werd dat Verbogt een lezing ging geven in Nijmegen, belde ik haar meteen op: 'mam, nu kun je het boek eindelijk alsnog laten signeren, want Thomas Verbogt komt een lezing geven in Nijmegen, dan kunnen we daar mooi samen naar toe!'.

Zo gezegd, zo gedaan en bij het signeren hebben we nog even leuk met hem gebabbeld, onder andere over een gemeenschappelijke kennis van Verbogt en mijn moeder.

Naar Stine Jensen was ik dus alleen, maar ook weer niet, want de kerk zat behoorlijk vol. Net als de lezing van Verbogt had ook de lezing van Jensen een toepasselijk thema: wandelen. Of eigenlijk toch ook weer niet, want het ging in feite over bezinning (en hoe wandelen daarbij kan helpen - ze heeft bijvoorbeeld een hele serie interviews gedaan met mensen die de camino hebben gelopen, en het viel haar op dat bijna iedereen die hem liep, op de een of andere manier een crisis te overwinnen had, of zich op een kantelpunt in z'n leven bevond). Maar het ging ook over identiteit (dus ik ben) en geluk (hoe vind je dat en waarom richten we ons bij het vinden daarvan onze blik steeds meer naar het oosten?)

Ze vond het wel moeilijk om een monoloog te houden, zei ze, want als filosoof was ze toch vooral gewend om vragen te stellen aan het publiek, maar ze deed het op indrukwekkende én luchtige wijze, fijn altijd, die combinatie. En om toch wat interactie te hebben, mochten we op het laatst als publiek allemaal een mooie spreuk of advies over geluk of iets wat ons in de lezing getroffen had op een gekleurd papier schrijven en - hilarisch - dat tot een vliegtuigje vouwen en door de kerk laten zweven in de hoop dat het bij iemand anders uit het publiek in de schoot viel.

Daar stal ze toch wel mijn hart mee. En mijn hart werd nog een beetje meer opgetild toen ik een nicht van mij, die ik al heel lang niet meer gezien had, daar tussen die vliegtuigjes tegenkwam. Natuurlijk hebben we meteen een afspraak gemaakt. Onvoorzien (maar onderschat de kracht van vliegtuigjes in de kerk niet) in de schoot geworpen!

Straf voor afvalscheiding

Soms kunnen successen schaduwkanten hebben. Bijvoorbeeld als je als gemeente je burgers stimuleert om plastic afval te scheiden van de rest door gratis plastic zakken voor dat doel uit te delen en dat ze het dan nog fanatiek gaan doen ook. Dan heb je een probleem, want dan krijg je minder inkomsten uit de heffingen op de zogenaamde tariefzakken.

Tja, en wat doe je dan om dat tekort weer aan te vullen? Juist, dan maak je de tariefzakken duurder. Of tenminste, dat neem je je voor. En dan gaan de burgers nuilen, tenminste als je burgers in Nijmegen wonen. En dreigen dat ze hun afval dan wel gratis ergens dumpen. De burgers die het principe niet snappen dan.

Want hé, de rest van Nijmegen is er trots op dat we dit jaar Green Capital zijn. En terecht. Misschien dat de koning hier nog een paar wijze woorden aan kan wijden tijdens zijn bezoek aan de keizerstad volgende week. Nie nuilen maar doen of zo.

Amsterdam - Tromsø

Het leuke van uitwisseling is dat je niet alleen naar de uitwisselpartner(s) gaat, maar dat je ze ook ontvangt. Afgelopen week was het dan eindelijk zo ver met onze Noorse collega's.

Plaats van samenkomst was niet Nijmegen, maar Amsterdam: de UvA/ HvA is namelijk ook uitwisselingspartner en we dachten dat de hoofdstad interessanter voor ze was om te bezoeken, hoewel we er ook een dagje Nijmegen tussen geplakt hebben.


Aangezien ik geen zin had om de hele tijd tussen Nijmegen en Amsterdam heen en weer te reizen, heb ik daar ook overnacht; voor het eerst van mijn leven in een boot/ botel.

Voor de Noren was het hoogtepunt een bezoek aan het Concertgebouw; voor hen net zoiets als voor ons het noorderlicht. Heel speciaal omdat je het zelf niet hebt. Maar natuurlijk hebben we ze in het weekend ook een dagje op sleeptouw genomen naar Marken, Volendam, Zaanse Schans en het strand. Ze vonden het allemaal geweldig (en dat is ze geraden ook....). Qua lunch hebben we ze verslaafd gemaakt aan broodjes kroket en poffertjes. In Nijmegen was de educatieve escaperoom het hoogtepunt.

Of we ook gewerkt hebben? Nou en of! We hebben verder aan ons UDIT (Use (open research) Data in Teaching)materiaal gewerkt en ons contact met FOSTER verzilverd door de toezegging te hebben gekregen een extra module toe te voegen aan de door hen geplande modules over open science. En omdat zij werken met de open source e-learning software Adapt, hebben we die ook verkend; leuke, vrolijke, makkelijk te gebruiken tool (maar wat beperkter in gebruik dan onze eigen Xerte). Win, win, win.

Verder hebben we een aantal voorbeelden voor het nadrukkelijk gebruik van open data sets (en waarom en hoe dan het best?) in het hoger onderwijs uitgewerkt. Als je wilt zien hoe ver we al gevorderd zijn, kun je het best onze website bezoeken, hoewel die nog lang niet af is en ook de uitgewerkte voorbeelden nog niet bevat.

Wordt vervolgd.

Roeien met de Romeinen

Nijmegen leek van het weekend wel Cambridge aan de Waal! De roeivereniging Phocas had namelijk na tien jaar weer eens een grote roeiwedstrijd, namelijk de Traianus Regatta, in onze stad georganiseerd.

En in samenwerking met RomeinenNU had men bedacht een Romeins galeischip naar Nijmegen te laten komen, waarop ook meegevaren en -geroeid kon worden door belangstellenden. Het zal je waarschijnlijk niet verbazen dat ik me meteen heb opgegeven.

Zondagmiddag om 1 uur was het zover. Het zou het derde rondje van de dag zijn, maar die van 11 uur was verlaat, omdat - je gelooft het of niet - de Romeinen een verouderd navigatiesysteem hadden en de Spiegelwaal, vanwaar de boot zou vertrekken niet konden vinden! Dus werd die van 1 uur het tweede rondje.

Het liep desalniettemin gesmeerd, want iedereen was inmiddels goed op elkaar ingespeeld: de kapitein (een geoefend Phocasroeier) en de meevarende Romeinen. Die laatsten waren ongeoefend: het was de bedoeling dat zij door het meedoen aan deze sessie een beetje roei-ervaring op zouden doen, zodat bij de volgende Romeinenfestivals ook schepen ingezet zouden kunnen worden. Een welkome aanvulling op de gebruikelijke (vecht)demonstraties.

Ik zou zeggen: gaan met die banaan voortaan en als er nog figuranten nodig zijn: ik ben getraind en heb een modern navigatiesysteem!

Weekje zomerfeesten

'Zeg, ben jij cultuurverslaafd of zo?', vroeg een vriendin mij gisteren toen ik vertelde welke voorstellingen ik allemaal bezocht had tijdens de zomerfeesten.

Het leek er warempel wel op....

Elke dag minstens een lezing, bandjesbezoek of voorstelling en liefst alle drie. Tja, als het zó voor het grijpen ligt gedurende een week, dan kan ik er bijna niet niet heengaan. Bovendien had ik vakantie en het was mooi weer.

Zo bezocht ik zaterdag een lezing/ voorstelling van Herman Brusselmans, zondag een lezing van Özcan Akyol en optreden van Jules Deelder, maandag een lezing van René ten Bos, dinsdag een optreden van Bökkers, woensdag Katinka Polderman en Donnerwetter, donderdag Ronald (alfabet en woordgrapjeskunstenaar) Snijders en vrijdag Old Gansters never die en Julian Sas.

Tussendoor lekker eten in de stad, borrelen op het rivierstrand met straattheater, dansen bij de Platenbus, Loco Loco Discoshow en OZO: het leek warempel wel een geheel verzorgde vakantie! En alles op het fietsje te bereiken.

Ik zeg: volgend jaar weer!

Ten Bos in de kerk

René ten Bos in de peinspose

Een goed idee van de bibliotheek om René ten Bos uit te nodigen voor een lezing; hij kan goed vertellen en onderzoekt interessante thema's, zoals ik al eerder schreef.

Ook zelfonderzoek schuwt hij niet; hij observeert wat er met hem gebeurt nu hij denker des vaderlands is. Het meest in het oog springend vind hij dat overal zijn beeltenis verschijnt, waardoor hij een ander soort relatie met zijn gezicht krijgt, verwrongener.

Iedereen verwacht trouwens dat hij de hele dag denkt. Maar hij denkt echt niet de hele dag (en zijn kinderen zijn daar maar wát blij mee, bekende hij). En hij word constant gebeld om zijn mening over iets te geven, bijvoorbeeld het plasincident rondom Patricia Paay. Maar daar hééft hij helemaal geen mening over, tenminste niet een andere dan wij, het publiek.

Wat mensen niet altijd snappen is dat de filosofie ook helemaal geen meningenfabriek is. De filosofie is juist op zoek naar de paradox en stelt liever de goede vragen om boven het niveau van de mening uit te stijgen. Paradox betekent ook letterlijk 'tegen de mening' (para is tegen en doxa is mening).

De hoofdthema's uit zijn werk zijn transparantie en ecologie. Zijn proefschrift ging over managementgoeroes, waaronder Trump (toen al bekend, maar nog niet zoals nu, en in een andere functie). De invloed van managementgoeroes op managers is bijzonder groot. Managers hebben namelijk niet echt een professionele identiteit en zoeken dus houvast. Die vinden ze in de managementtheorieën zoals die van Trump (toen die nog 'gewoon' manager was). In een ander interview met hem las ik dat de invloed van met name de Angelsaksische managementtheorieën hier ontzettend gegroeid is, onder andere omdat de managers van tegenwoordig geen Frans of Duits meer lezen, terwijl de managementtheorieën die in die talen geschreven worden/ zijn, vaak beter toepasbaar op Europese bedrijven zijn.

Hij onderzoekt ook hoe Trump z'n (management)ideeën nu op de politiek loslaat. Interessant, want politiek is een andere business dan het zakenleven, maar er zijn ook parallellen, ondanks dat politiek voornamelijk over in- en uitsluiting (van groepen) gaat; in het zakenleven is iedereen juist welkom - als consument!

Ondertussen is het verkopen van boeken en lezingen over managementtheorieën een hele industrie geworden. De belangrijkste stroming is die van volgelingen van Carl Schmitt, die ook een belangrijke inspiratiebron voor ....Adolf Hitler was.
Graag leest Ten Bos dit soort geschriften niet, maar ja, you have to read the enemy om je eigen standpunten nog helderder te krijgen (en munitie te verzamelen).

Als filosoof ergert hij zich natuurlijk enorm aan de 'alternative facts' en versimpeling van ingewikkelde problemen. Een interessante tijd dus voor deze man, met een overvloed aan hyperobjecten en hypokritiek. Jazeker, mensen, ik heb een paar nieuwe woorden geleerd, en dat op de maandagmiddag tijdens de Vierdaagse/ zomerfeesten.

Laat dat wandelen maar aan anderen over. Voorlopig.