Lustrum sodalicium classicum

 

Het Sodalicium Classicum, de studievereniging van de opleiding Griekse en Latijnse Taal en Cultuur, bestaat dit jaar 95 jaar. Tijd voor allerlei feestelijke activiteiten, waaronder een symposium, waarbij alle oud-sodales welkom waren. Of ze in groten getale kwamen opdagen? Nou, eigenlijk niet, misschien waren ze niet breed aangeschreven. Zelf weet ik niet meer zo precies hoe wij van dit symposium op de hoogte waren gekomen, misschien via Instagram of een alumnimail of zo, maar we hebben elkaar er op gewezen en zijn er met een kleine afvaardiging (hoera voor het beginjaar 1986!) heengegaan.

Het was grappig om als eiland van oud-studenten te midden van studenten, net afgestudeerden, stafleden, presentatoren, (oud)docenten en sponsoren te verkeren. Maar het plezier was er niet minder om; ook wij hadden elkaar een tijdje niet gezien en het Huis van de Nijmeegse Geschiedenis is een sfeervolle plek.

Naast koffie, thee, lunch en fruit (en borrel na) waren er ook lezingen, vijf maar liefst! Het thema van al deze lezingen was spiegels.

In de eerste lezing (door Ruurd Halbertsma van het Rijksmuseum der Oudheden) werd dit thema heel letterlijk genomen; ze ging over Etruskische spiegels en hoe daar vrijelijk met de Grieks/ Romeinse mythologie om werd gegaan, en niet alleen met de mythologie, maar ook met elkaar. In vergelijking met die Etrusken waren die Grieken en Romeinen maar een preuts volkje! We leerden er zelfs een nieuwe term: anasyrma. En toen was het nog maar elf uur in de ochtend!

De volgende lezing werd gegeven door de Radboudiaanse Bé Breij en ging over Sophistopolis (griezelkabinet of lachspiegel?), een parallelle fantasiewereld die in de hellenistische tijd ontsproten was aan een verzameling fictieve aanklachten en verdedigingen in verzonnen rechtszaken, die niet zelden handelden over heikele onderwerpen als magie, moord, kannibalisme of rare seks. Nou, die kwam ook wel even lekker binnen zo vlak voor de lunch - het stukje over de ergste fantasie-uitspattingen op het gebied van kannibalisme had Breij dan ook maar niet vertaald om ons te sparen. Eén van de vragenstellers vroeg haar uit nieuwsgierigheid dat tóch voor ons te doen. Wij oudgedienden keken elkaar aan van 'maar dat Latijn kunnen ze toch gewoon lezen, het zijn classici!'. Tja, het niveau zal wellicht dan toch wat gedaald zijn de afgelopen 30 jaar...

De eerste lezing na de lunch werd gegeven door onze jaargenote Angelique Notermans, een jaloersmakend verhaal over een prachtige Romeinse villa op Sicilië (Piazza Armerina) waarvan de mozaïekvloeren bijzonder goed bewaard zijn gebleven. Het bracht ons in vakantiestemming.

Maar lang konden we daar niet blijven, want daar diende Ronald Blankenborg zich aan. Hij deed zijn voordracht - waar maak je dat nog mee? - helemaal zonder powerpoint, want hij wilde dat we vooral zouden gaan luisteren en wel naar antieke poëzie. Versmaten. Hij begon met het uitleggen van dochmische metriek aan de hand van O sole mio ('durfde iemand dat eens voor ons te zingen?' Ja, warempel, de hoogleraar Grieks, op indrukwekkende wijze). Het was herkenbaar, behalve dat er bij ons nooit gepraat werd over 'sound-triggering' en 'category-triggering'. Ook het denken over het Griekse metrum ontwikkelt zich blijkbaar.

En als laatste nóg een Leidse gast: Willemaal Waal, directeur van het Nederlands Instituut voor het Nabije Oosten. Zij spiegelde het Lineair B (Myceens en dus westers) met het Hittitische schrift (uit Anatolië en dus oosters). Naast anders van vorm waren ze ook zeer anders van inhoud. Interessant, hier hoor je niet elke dag over. En het Lineair A blijkt nog steeds niet geheel ontcijferd te zijn. Zelf spiegelde ik mijn leerlingen altijd voor dat zij (mits ze goed zouden opletten) misschien later wel het Lineair A zouden kunnen ontcijferen; zij zouden er dus nog steeds eeuwige roem mee kunnen verwerven.....

Al met al een heerlijk nostalgisch dagje. Over vijf jaar zijn we er weer bij, hopelijk vergezeld van meer oud-oudstudenten!

Lustrum

Het was weer even net als vroeger: college oude geschiedenis van professor De Blois. En gelukkig hoefden we geen aantekeningen te maken, want het was onderdeel van een gelegenheidssymposium ter ere van het 85-jarig bestaan van de studentenvereniging klassieke talen. Maar de professor kon het niet laten om bij bepaalde begrippen te vermelden 'dat hoeven jullie niet te onthouden' (alsof we alsnog een tentamen zouden krijgen) en huiswerk op te geven: 'als jullie echt willen weten hoe het er in een Romeins leger aan toe ging, moet je Tacitus' Historiën boek 1 caput 21 t/m 26 eens lezen'.

Na het gelegenheidscollege waren we in ieder geval weer goed op de hoogte van de troepenverplaatsingen in de Romeinse tijd in al z'n facetten ('het Romeinse leger kun je het best vergelijken met een zich verplaatsende stad') en het feit dat het heel gevaarlijk was voor het leger om magazijnproblemen te hebben (welaan, daar weten we in de bibliotheek ook alles van!).

Maar ook andere prominente classici in spe hielden mooie lezingen over reizen en transport in de oudheid, waarbij vooral de presentatie van Claire Stocks over Hannibal in Tunesië in positieve zin opviel.

En natuurlijk gingen we daarna borrelen en eten - het eten echter met een selectief gezelschap in een zelfgekozen restaurantje: de lichting van 1986, eigenwijze stukken vreten.....

N.B.: bij de vorige reunie was ik ook al aanwezig; veel gekker moet het niet worden

Blogverjaardag

Zonder dat ik het gemerkt had, ik had het druk afgelopen paar weken, ben ik alweer aanbeland bij mijn eerste bloglustrum. Vijf jaar bloggen, wat gaat de tijd toch snel!

En wat het heeft opgeleverd? Voor jullie hopelijk: een open gordijn, een inkijkje in mijn leven (hopelijk, hoewel ik niet alles bespreek....): dank voor het lezen en de opmerkingen, lieve mensen, ze worden zeer gewaardeerd.
Voor mij: een heleboel geweldige nieuwe verhalennetwerken en contacten. Hierboven bijvoorbeeld een Festina-Lente-foto die ik kreeg van Leendert de Vink, die ik nog maar net heb leren kennen via de blogsphere en wiens Huize Zeezicht-stukjes ik altijd met plezier lees, waardoor ik me soms even in Katwijk waan. Als je heel goed kijkt, zie je hem in de weerspiegeling van het raam de foto nemen.
Dat is het mooie van de online contacten die je opdoet: je kunt ze bijna aanraken. En soms ontmoet je ze na een tijdje in real life en kun je ze nog écht aanraken ook!

Andere, al bestaande contacten, veranderen soms door het bloggen; sommige vriendschappen of familiebanden zijn absoluut sterker geworden door het blogavontuur. Sommige familieleden zijn zelf een weblog begonnen.

Bovendien heb ik een leuk archief van gebeurtenissen en gedachten opgebouwd: handig voor als ik ooit mijn memoires wil schrijven (daar kun je niet vroeg genoeg mee beginnen). En heb ik een hoop ICT-angsten overwonnen.

Maar bovenal is het schrijven zelf leuk. Het is (uitleg voor wie het zelf nooit doet) een heerlijke bezigheid; je vergeet even alles om je heen. Je bent even op avontuur (hallo, ik ben er even niet, ik ben even op avontuur), je ontrukt je even aan de dagelijkse beslommeringen.

En dat is uiteindelijk het mooiste wat er is: er even niet zijn. En daardoor juist te zijn.

TEDx RadboudU en het bouwen aan vertrouwen

Het thema van de TEDx die door de RU in deze wederom roerige week georganiseerd was in verband met haar lustrum, was gewijd aan vertrouwen.

Vertrouwen in de (steeds verder gedigitaliseerde) maatschappij, de wetenschap, de politiek, de gezondheidszorg, de rechtspraak, elkaar en ..... jezelf. En ook het verlies daarvan in de huidige tijd en de eventuele bouwstenen om die opnieuw op te bouwen en vorm te geven.

Ruim twintig mensen van binnen en buiten de universiteit waren uitgenodigd om hierover te spreken. Wetenschappers, journalisten en studenten. Allemaal praatjes van een minuut of acht, sommige inspirerender dan andere, maar over het algemeen inspirerend. En tussendoor was er muziek, een goochelshow, een live cartoonist en .... enkele beroemde filmpjes uit het rijke TED-archief. Door één van die filmpjes hebben we toch maar mooi de basisbeginselen van het Chinees geleerd. Ni hao! Het vertrouwen om deze ingewikkelde taal ooit eens te leren is hierdoor bij de toehoorders enorm toegenomen. Kijk, zo werkt dat.

En het spektakel begon mooi! Met een toespraak van Desmund Tutu. Die zou mij elke ochtend wel even toe mogen spreken met z'n warme, vertrouwenwekkende woorden en humor. En de lezing daarop van 'onze' Marc Slors was ook indrukwekkend. Vooral het verhaal van het uitlenen van zijn laptop aan zijn zoon, die hem bij teruggave prompt uit z'n handen liet vallen met als gevolg dat-ie onherstelbaar beschadigd was, deed het goed bij het publiek. En dan met name natuurlijk de opmerking op het eind dat hij hem zijn nieuw aangeschafte meteen wéér zou uitlenen. Kijk, dat is vertrouwen. Daar komt de wereld verder mee.

Wat als rode draad door alle lezingen liep, was dat - misschien verbazingwekkend, maar waar - kwetsbaar durven zijn en risico's durven nemen de basis voor vertrouwen zijn, of er in ieder geval onlosmakelijk meer verbonden zijn, of misschien toch het vruchtbare gevolg ervan zijn. En dat het tegenovergestelde van vertrouwen niet wantrouwen, maar cynisme is. Want met wantrouwen is er nog dialoog mogelijk, met cynisme niet meer. Cynisme is dodelijk. En dat laatste geldt ook voor angst- en controlecultuur.

De beste remedie daartegen is contact en het liefst écht contact, voelen wat een ander voelt of waar-ie heen wil, zelfs zonder woorden, net als in een dans. Kimberley Schelle, RU-studente, pleitte dan ook om een dansleraar aan te stellen op de universiteit, gewoon om dit mechanisme aan te leren. Dat vond ik een mooie gedachte.

Sowieso vond ik de studenten erg goed spreken. Met name Niek Janssen vond ik een uitstekende spreker met een uitmuntend verhaal (over het al dan niet geloven van de verteller, opgehangen aan de mythe van Orpheus en Eurydike). Misschien eigenlijk wel de beste spreker van de dag. Als we het dan toch over vertrouwen hebben: dát boezemt nou vertrouwen in, dat 'de jeugd' zo excelleert. Misschien dat het uiteindelijk nog goed komt met de wereld en zo, denk je op zo'n moment.

Maar ook Robbert Dijkgraaf, hoeder en opvoeder van de jeugd, had een uitstekend praatje. Over vertrouwen in de wetenschap dat (tegenwoordig meer dan ooit) verdíend moet worden, maar het zeker verdient. Een prachtige afsluiting met een prachtige man, die zijn eredoctoraat zelf meer dan verdiend heeft.

Bekijk hier alle video's en lees hier alle liveblogs van de TEDx RadoudU

Radboud Rita

Stel, je viert een lustrum van je universiteit en je wilt er een filmpje over maken; dan nodig je toch ook een van je prominentste alumni uit?

Nou en wie kies je dan? Rita Verdonk natuurlijk! Want die heeft zo veel gedaan voor de verteevisering van Nederland! En je laat haar gezellig babbelen over haar studententijd, haar jacht op zoek naar een kamer (ze ging uiteindelijk - jawel - in Lent wonen!), de waarschuwingen van haar moeder betreffende de mannen in de gevaarlijke stad Nijmegen, haar lidmaatschap van de PSP en haar toekomst in de internetwereld.

Kijk en huiver bij onderstaand filmpje (vanaf min. 20 rockt ze er op los):



Bij het volgende lustrum misschien Geert Wilders uitnodigen? Die heeft vast ook nog wel ergens een band met Nijmegen.

Maar dan geen taalfoutjes meer bij het bericht maken hè? Want anders gaat hij nog klagen dat de studenten van de RU niet voldoende ingeburgerd zijn...

Lustrum

Dit jaar bestaat de universiteit van Nijmegen 90 jaar en dat zullen we weten ook! Afgelopen donderdag heb ik me al heerlijk nat laten regenen omdat ik me in een onbezonnen bui had opgegeven voor de mountainbike-race en komende donderdag zal ik me laten benevelen door de sprekers van de TEDx die door de universiteit georganiseerd is.

Wie de sprekers zijn? Te veel om op te noemen, maar in ieder geval Robbert Dijkgraaf, Ian Buruma, Ybo Buruma en Step Vaaesen.

En de dag erop zullen (maar voor een nóg selecter gezelschap dan dat wat voor de TEDx uitgenodigd is) onder andere Robbert Dijkgraaf en Angela Merkel een eredoctoraat uitgereikt krijgen.

O ja, en er was ook nog een muziekfestival met Ilse de Lange.

Of dat allemaal niet te veel kost, vraag je je misschien af. Nou, best wel. Zo'n zeven ton minstens. En boze tongen beweren dat we daarom dit jaar geen kerstpakket hebben gekregen.

Maar wel een lentepakket dus. Al had ik het leuk gevonden als we er íets beter weer bij hadden gekregen, want qua weer lijkt het wel - juist - op een kerstpakket!

Reünie

Ubi flavas Rhenus undasmare spectans dividit,

Musarum sedes iucundas

docta Pallas condidit.

Huc iuventus Batavorum

studiosa properat,

Ut Graecorum et Romanorum

mores artes ediscat.

Vandaag - hoe passend in de week van de klassieken - de reünie van de studentenvereniging van klassieke talen bezocht. Ruïne, volgens mijn dochter.

Redelijk wat oude bekenden gezien, redelijk wat écht oude classici, redelijk wat studenten en vers afgestudeerden. Deze laatsten waagden het zelfs mij met U aan te spreken. Zo oud zie ik er toch nog niet uit!

De lezingen waren ook bijzonder: professor Bartelink, die vertelde hoe hij vlak na de oorlog begon met z'n studie klassieke talen, nadat hij een paar jaar ondergedoken had gezeten en genoot van z'n eerste biertje op het terras als teken van vrijheid - hij was nota bene op een Grolschwagen naar Nijmegen vervoerd. Grolsch, want hij kwam uit Twente, iets wat hem nog steeds niet accentloos deed spreken, maar, zo zei hij, dat was nog heilig bij hoe de Fransen, Duitsers en o jee, de Engelsen het Grieks en Latijn uitspraken. Mooie lezing. Vervolgens de altijd jolige professor klassieke archeologie Eric Moormann en een jonge ex-praeses van de vereniging.

En na de uitgebreide lunch nog een lezing van ene professor Holzberg uit München, die zo begeistert over een paar gedichten van Horatius (juist, die van carpe diem) sprak, dat hij van het podium afviel.

En dan: ad fundum.......