Digitaal toneel

Eigenlijk had ik me er niet zo veel van voorgesteld, van de voorstelling Brieven uit Genua van Ilja Leonard Pfeijffer door toneelgroep Maastricht via Zoom.
Ten eerste: een brievenboek op het toneel: een beetje vreemd, ik kon me er niet zo veel bij voorstellen.
Ten tweede: een toneelstuk via Zoom: het gaat bij toneel toch om de beléving en dat kan toch niet via een schérm en met een programma waar je normaal mee vergádert? Dan haal je toch alle essentie van het theater weg?


Maar het was verrassend leuk. De voorstelling, die merendeels bestond uit het voorlezen/ vertellen van een brief aan Gelya, de ex-vriendin van Pfeijffer, over Genua in de regen, in de herfst, zo in contrast met de vrolijkheid op de terrasjes in de zomer. Huilende parasollen en druipende straten waar je maar keek. De troosteloze haven. Interessante ontmoetingen met Genuezen van allerlei allooi, dat wel. Dat verzachtte, net als de drank.

Acteur en artistiek leider Servé Hermans speelt Ilja die het driftig rokend en drinkend vertelt. dat doet het goed, alsof je met hem aan een tafeltje aan het terras zit. Ons was van tevoren netjes verteld hoe je het beeld op speakers view kreeg. Anders zag je de protagonist alleen als een klein hoofdje tussen alle mensen die óók in beeld waren, maar het publiek moesten voorstellen en daardoor een beetje mede-acteurs waren.

Ja, ik zelf ook. Ik had me voor de computer geïnstalleerd met een glas Apérol Spritz om de ervaring iets meer cachet te geven dan het bijwonen van een gewone zoommeeting. Je moet wát.

Maar het was niet alleen Hermans die als acteur in beeld kwam. Ook Ilja zelf kwam semi-live in beeld om ons een fijne voorstelling te wensen vanuit Genua en Michel Sluysmans, acteur, artistiek leider en vriend van Ilja, leidde het toneelstuk in met een brief aan de schrijver over de totstandkoming van het stuk. Heel stijlvol en in de stijl van Pfeijffer, een gedegen spel met feit en fictie.

Door de bijzondere setting 'in the cloud' kreeg dat spel zelfs nog meer dimensie, want kun je dit toneelstuk wel echt een toneelstuk noemen? De acteurs stonden in elk geval niet op het podium, en de muzikale omlijsters (sopraan Lies Verholle en pianiste Elisabeth De Loore) ook niet. die zaten in hun eigen huiskamer, in respectievelijk Antwerpen en Gent. Bizar, bizar, maar het klópte - afgezien van de behuizing: dit soort artiesten behoort in paleizen met kroonluchters te wonen, niet in kleine flatjes met Ikeameubilair.

Bij gebrek aan coulissen kleedde Michel Sluysmans zich gewoon voor de camera om, al bestond dat omkleden meestal uit het opzetten van een pruik of zonnebril of allebei, al naar gelang zijn bijrol, die met baard de ene keer geslaagder was dan de andere keer. Ik bedoel, Stella met baard? Ik zou het verboden hebben als ik Ilja was!

Romeinse tragedie- en komediemaskers

Wie Stella is? Dat is de nieuwe vriendin van Ilja, die hij, zoals hij zo mooi in het brievenboek beschrijft, in dat druilerige Genua ontmoet en door wie alles anders zou worden. Ondanks de regen ging de zon weer schijnen voor de schrijver, als nooit tevoren. De geweldige, mooie Stella heeft hem zelfs van de drank geholpen door zijn hoofd dusdanig op hol te brengen dat hij zich meer om zijn lichaam ging bekommeren. Net als in het boek eindigde het toneelstuk ook met dit gegeven, al zijn daardoor wel heel wat brieven, bijvoorbeeld aan zijn ouders, uitgever, jongere ik en vele andere anderen gesneuveld. Natuurlijk, anders zou de voorstelling écht even lang als een vergadering geduurd hebben! Nu was het een mooi afgerond verhaal van ongeveer een uur, een poëtische liefdesgeschiedenis eigenlijk, door Sluysmans uiteraard afgerond met nóg een persoonlijke brief aan de schrijver.

En er volgde een vet zoomapplaus door het publiek dat na de voorstelling eindelijk van het mute-slot gehaald werd. En zelfs mocht chatten om de toneelgroep voor de voorstelling te bedanken. Nou, dat hebben we in groten getale gedaan!

Hartelijk bedankt dus, Katharina, voor de tip!

recensie over deze voorstelling in de theaterkrant

Als je trouwens zin hebt om Ilja zelf een verhaal te horen inspreken, klik dan op deze link. 

Calamus perambulans

Door mijn ex-collega Harrie, die op z'n 65ste opnieuw aan het studeren is geslagen, en wel klassieke talen, was ik voorgedragen om een column te schrijven voor de studievereniging van klassieke talen, het Sodalicium Classicum. Zelf had hij er ook een mogen schrijven, en hij had besloten het stokje aan mij door te geven.

Ik was natuurlijk vereerd, maar vond het ook een beetje eng, want waar moet je het over hebben? Nou ja, boeken en bibliotheken natuurlijk, dat is wat ons uiteindelijk verbindt. Ik zal jullie ook mee laten genieten:

Classici en bibliotheken

Classici en bibliotheken, dat is een logische combinatie, want in bibliotheken staan boeken en classici houden van boeken.

Toen ik nog studeerde, kocht ik  nogal eens boeken, met name bij antiquariaten. Als zo´n antiquair doorhad wat ik studeerde, kreeg ik vaak te horen dat classici zo´n beetje de enige studenten waren, die er een eigen bibliotheekje op nahielden. De rest van de studenten deed vooral goede zaken bij de copyshops. Boeken kopen? Niet nodig, we kopiëren ze wel! Close reading doen we toch niet aan. Voor je het weet is het weer verouderd.

Tegenwoordig staan er ook veel teksten online, maar die halen het niet bij de echte boeken. Toch? Dat is de vraag die ik me tegenwoordig, nu ik in de bibliotheek werk, moet stellen.  Kopen we het werk online of in print? Beide versies kopen of behouden is vaak te duur, maar voor sommige werken maken we een uitzondering; toen de Loeb Classical Library online beschikbaar kwam, konden we die niet niet kopen; het is soms ook wel handig om snel te kunnen zoeken en de tekst altijd bij de hand te hebben, ook als je thuis bent. Maar wat doen we dan met de LCL printboeken? Bij het oud papier zetten? Lijkt ons niet, want classici hebben weliswaar laptops en tablets, zo ver zijn ze toch maar meegeëvolueerd, maar willen toch ook graag de papieren versie erbij hebben. Die boeken nemen echter wel plaats in de bibliotheek in. Plaats waar ook studenten met hun laptop kunnen studeren. Of andere boeken kunnen staan, boeken die niet online zijn.

Boeken weggooien, dat doen we ook bij de bibliotheek niet graag. Sowieso gooien we nooit wat weg; wij deselecteren – dan weet tenminste niemand wat we ermee bedoelen. Tijdschriften waar we een online abonnement op hebben deselecteren, daar heb ik geen moeite mee. Maar boeken, dat is een ander verhaal, vooral als het unica zijn. Daar kan ik geen afstand van doen. En de bibliotheek gelukkig ook niet, want die heeft een officiële bewaarfunctie.

Door de collega’s wordt daar wel eens meewarig naar gekeken. ‘Oude meuk’, zie je ze denken. Maar goed, hoe waardevol  oude meuk kan zijn, daar weten classici alles van. Ook als ze in een bibliotheek werken. Of misschien wel: juist als ze in een bibliotheek werken.

Lees ook: lustrum

E-didactiek

Enkele weken geleden hebben we een cursus e-didactiek gehad. Omdat leren via e-media anders is dan leren op de traditionele manier; daar hoort een andere didactiek bij.

Want we kunnen nu wel een mooie online instructietool (Xerte) hebben en kunnen bedienen, zelfstudie werkt toch een tikkeltje anders dan een gewone cursus.

In een e-learningcurus is het bijvoorbeeld nóg belangrijker om interactieve elementen toe te passen dan in een face-to-face cursus. Waar in een 'gewoon' leerproces zaken meestal aangeleerd worden door eerst de basis uit te leggen, daarna iets moeilijkers uit te leggen en daarna nog iets moeilijkers, kun je bij e-learning (oftewel modern lesgeven) de studenten het best triggeren/ motiveren door ze te confronteren, dus bijvoorbeeld te beginnen met een toets, waaruit de lacune in kennis blijkt. In het gunstigste geval kunnen de studenten zelf op basis van de feedback uit de toets kiezen welk onderdeel uit de cursus ze gaan doornemen.

Ook kun je beginnen met het voorleggen van een probleem. Mocht de student dat probleem niet kunnen oplossen, en toch de oplossing willen weten, kan hij de daarop volgende theorie doornemen. Want in eerste instantie gaat het de student niet zozeer om het opdoen van kennis, maar het oplossen van een probleem, hij leert als het ware niet vooruit, maar achteruit.

En natuurlijk moet je afwisselen, afwisselen en afwisselen in werkvormen, zodat iedere student aan z'n trekken komt. De een is eenmaal meer visueel ingesteld, de andere meer tekstueel en nog weer een ander meer auditief. Ook spelletjes werken meestal motiverend. En goed, consistent beeldmateriaal, niet van dat hapsnap gedoe. Het beste is om het ontwerpen van een module niet in je eentje, maar met een team te doen, en op z'n minst feedback aan elkaar te vragen. En aan de studenten natuurlijk.

De cursus, die we van Willibrord Huisman, onderwijsadviseur op de RU, kregen, bevatte - uiteraard, zou ik haast zeggen - ook online elementen. Hij was op gedeeld in twee groepsbijeenkomsten met daartussenin twee weken om in Blackboard te discussiëren over de goede en minder goede elementen van een set bestaande Xertecursussen. En natuurlijk goed te kijken naar de doelstellingen; waren die duidelijk en helder geformuleerd? Of werd je zomaar een achtbaan op geslingerd zonder te weten waar je zou eindigen?

Na de zomer, als we een aantal modules ontworpen zullen hebben, zullen we dezelfde soort feedback op elkaar moeten gaan geven.

Willibrord over Xerte-LibGuides-Camtasiabouwwerken en hoe die in elkaar passen

En nu denk je misschien dat ik al een module ontworpen heb of zo zeg maar. Eh, nee, nog niet, mijn team is op vakantie en ik moest nog heel veel werk inhalen door het volgen van al die cursussen. Reeds.

Wel heb ik al een begin gemaakt met een LibGuide, zeg maar het gebouw om de nog te ontwerpen module heen. De rest? Na de summer break!

Mobile Media Lab

Als UB moet je soms eens iets nieuws doen, iets verrassends. Anders zou men eens kunnen denken dat je stilstaat! En dat kan niet, want tempora mutantur, nos et mutamur in illis staat er bij ons op de spiegel bij de personeelsingang; en als je dat zo prominent neerhangt, moet je dat ook waarmaken, nietwaar?

Afgelopen twee weken hebben we dat maar weer eens gedaan door een mobile media lab te organiseren, een soort roadshow langs al onze locaties met een stand met mobiele apparatuur: e-readers, tablets, laptops met afneembaar scherm en smartphones. Gewoon, om eens uit te laten proberen door studenten, wetenschappers en collega's, zodat ze er niet (meer) bang voor zijn, maar leren ontdekken en de mogelijkheden ervan inzien.

Bij een van de roadshowdagen mocht ik als 'deskundige' van de UB optreden (de echte deskundige was mijn collega @storiesguy, die de show georganiseerd heeft en alle dagen al had meegedraaid, dus écht wist waar hij het over had) en het was fun om te doen. Het leek wel een beetje op winkeltje spelen, hoewel we niets verkochten. Nee, het was eigenlijk meer de bedoeling dat we wat voorbeelden hadden om te laten zien en daar enige uitleg over gaven: wat bijvoorbeeld het verschil tussen een tablet en een e-reader is en welke (apple of android) apps nuttig zouden kunnen zijn voor bij de studie.

Het publiek dat langskwam was heel divers. Studenten natuurlijk, van zeer ervaren tot compleet onervaren met mobiele digitale apparatuur, maar ook moeders van studenten en collega's, onder wie @gbierens, de bedenker van de roadshow. Wetenschappelijk medewerkers van de universiteit heb ik weinig gezien.

Sommige mensen brachten hun eigen apparatuur mee en vroegen ons hoe je er nou eigenlijk een PDF op kon zetten, anderen vroegen ons te helpen met de Wifi of waarom de nieuwste Windowstablet niet op onze tafel stond. Een mevrouw vroeg wat een e-reader nou precies was en of je daar de Volkskrant op kon lezen, want bij het aangaan van een nieuw abonnement op de Volkskrant kreeg je een e-reader kado.

Maar de meest gestelde vraag was waarom er nog geen UB-app is. Daar wordt hard aan gewerkt, mensen!

Zie ook het verslag van @storiesguy en Vox

Digitale sinterklaas

We vieren nu al een paar jaar achter elkaar sinterklaas met een 'samengeraapt clubje': de buren, mijn ouders en wij. En dat naar ieders zin, vooral naar die van de pubers, want die houden nu eenmaal van wat grotere groepen dan alleen het eigen gezin.

Dit jaar konden we echter geen datum vinden om gezamenlijk lootjes te trekken. Dus voor het eerst maar eens digitaal geprobeerd. Daartoe moesten we wel een emailadres voor mijn vader aanmaken, want die had er nog geen. Wát, geen emailadres? Ja, er bestaan werkelijk nog mensen die geen emailadres hebben. Maar nu misschien niet meer dus. En, surprise, het lukte nog ook allemaal. We moesten weliswaar een paar keer heen en weer bellen met mijn ouders voor de laatste instructies, maar dat is nog altijd beter dan dat steeds weer iemand z'n eigen lootje trekt, of van degene die hij vorig jaar ook al had.

En de verlanglijstjes? Die zien er bij bijna allemaal hetzelfde uit: een iTuneskaart graag. Behalve mijn ouders, die vragen tenminste nog normale kado's, niet van die malle kaartjes om lucht mee te kopen.

Maar nu mijn vader een emailadres heeft, ben ik er niet meer zeker van of zij niet volgend jaar ook.....een iTuneskaart willen.

Ook niet te versmaden

Maar ja, ook niet te versmaden: een e-reader met 10 e-books (welke?) voor 99 euro bij Bol.com. Ik weet wel waar het uiteindelijk op uitdraait: dat ik niets koop omdat ik niet kan kiezen.

Dat is 'm!

Volgens mij is nu mijn apparaatje op de markt: de kleurennook. Veel aandacht voor boek en weinig afleiding. De prijs valt met 249 dollar mee als je 'm vergelijkt met de iPad.

via boekeman

Hoera!

Hoera, we krijgen van ons college de middelen (= het geld) om onze plannen met betrekking tot een stevige digitale bibliotheek uit de voeren. Kunnen we eindelijk een discovery tool aanschaffen om intuïtief zoeken mogelijk te maken, onze repository naar behoren vullen, een ERM-systeem aanschaffen, ons mooie erfgoed professioneel scannen en dus breder beschikbaar stellen en nog veel en veel meer.

Het worden drukke tijden, want alles moet binnen vier jaar klaar zijn. En de 'gewone' bibliotheek moet natuurlijk ook gewoon door blijven draaien.

Maar.....we zijn er klaar voor! Vermoed ik tenminste.

Digitale reken- en taalscheurkalender

Mijn kinderen hebben een Donald Duckscheurkalender. Soms staan er stripjes op, en soms een raadsel. De oplossing volgt dan de volgende dag. Ze beleven er veel plezier aan, al is er soms ruzie over wie 'm het eerst mag lezen of scheuren.

Een VMBO-docent uit Delft heeft het idee van een scheurkalender voor kinderen opgepakt en gedigitaliseerd uit onvrede over de gebrekkige rekenvaardigheden en taalkennis van z'n leerlingen: hij heeft een digitale rekenscheurkalender en een taalscheurkalender ontwikkeld.

Erg leuk initiatief. De maker (zelf economieleraar) hoopt dat leraren ertoe gebracht kunnen worden hun leerlingen elke dag een opgave voor te schotelen. De dag erna volgt dan de oplossing. Je moet dan natuurlijk wel een digitaal schoolbord hebben. Of een beamer.

Wij zijn draadloos!

Hè, hè, eindelijk zijn wij nu ook draadloos! Gisteren konden we met z'n vieren tegelijk internetten. Als je denkt dat dan de rust in huis is weergekeerd, dan heb je het mis! Waar broer en zus eerst naast elkaar overleg pleegden met elkaar over een spel, moet dat nu over de trap gedaan worden. Kijk, ik heb een goede ruil gedaan op Habbo! Hé, ga eens uit mijn (virtuele) kamer! Hoe moet je......?

Verder kunnen we 10 dagen niet bereikt worden door mensen zonder digitale aansluiting in verband met de overgang van de ISDN-lijn naar een digitale lijn. En hebben we nu een modem in onze slaapkamer, waardoor de radio-ontvangst daar ineens belabberd is. En dat terwijl er niets fijner is dan nog wat in bed blijven liggen radio luisteren.

Enfin, het zullen hopelijk kinderziektes blijken te zijn. Bovendien hebben we nu voortaan onbeperkt bellen van en naar vaste lijnen! Ik noem het maar een mooi kado voor moederdag!