High tea met worstenbroodjes

High tea met worstenbroodjes, in welke streek van ons land heb je de meeste kans op die combinatie? Juist, in het Peelgebied!

En dat is precies waar we dit weekend waren en wat we kregen bij onze high tea in het Toon Kortooms Park in Griendtsveen. Wat we daar deden? Ons jaarlijks uitje met de classici natuurlijk! Het is immers september, net voor prinsjesdag en dan gaan de prinsjes en prinsesjes klassieke talen altijd een weekendje weg. Dit jaar in het schitterende Amatisse klooster in Helenaveen.

De buzzwoorden waren naast fietsen, wandelen, vlinders, muggen en ooievaars dit jaar:

Gumi, vreugdewipper, WC-papier (flapje voor, flapje achter, een discussie die al sinds de oudheid woedt), Ierse sandwich (chips op brood bij het ontbijt voor arme gezinnen, ook ons beleg was op een gegeven moment op), bonte zandloper en top 2000 quizzing.

En verder hebben we vaak aan het Romeinse Rijk gedacht.

DOMunder: verrassend leuk uitje

Soms is het goed om lage verwachtingen van iets te hebben; dan kan het uiteindelijk alleen nog maar meevallen.

Zo ook met DOMunder. Wij (=Katharina en ik) hadden er geen hoge verwachtingen van, maar het leek ons toch aardig om het een keer te bezoeken. En - surprise - het was leuk en ook nog eens relatief spectaculair. Alles speelde zich af in twee kelders. In een van de kelders werd uitleg gegeven door twee stadsgidsen die gewapend waren met allerlei platen op een soort zeildoek dat ze op de grond gooiden als ze iets uit wilden leggen. Leuker dan altijd maar weer die beamer met powerpointplaatjes. Nostalgischer ook, alsof je weer les kreeg van je oude geschiedenisleraar. 

Ook leuk: je mocht alles aanraken! Ook de muur van het Romeinse castellum waar de dom op was gebouwd, met tufsteen uit de Eiffel. Heel duurzaam.

Na de geschiedenisles mochten we écht onder de dom; daar mochten we niets aanraken, wel beschijnen met de lichtpistolen die we kregen, waardoor het op een potje lasergamen leek. In het donker welteverstaan, want de tentoongestelde brokstukken konden niet tegen veel licht. Dat maakte het wel spannend, vooral omdat bij de lichtpistolen ook oortjes hoorden om informatie over de artefacten te krijgen door op de informatiepunten te 'schieten', waardoor we ook een soort bodyguards leken.

De stadsgids had al gezegd dat we allemaal naar het beginpunt moesten komen als we onweer en bliksem hoorden. Dan kregen we een animatie van de grote tornado van 1674 te zien waardoor de dom instortte. Vooral voor de kleintjes moet dit ontzettend indrukwekkend zijn geweest, die 'live' beelden van de ineenstorting van de dom op het grote scherm.

Daarna mochten we weer verder met onze lichtpistooltjes, schijnen op stukken steen met sporen van hondenpootjes en sandalen van Romeinse sandalen. 

Heel in de verte deed het me denken aan de Basilica Cisterne in Istanbul, die ik een jaar of tien geleden bezocht. Ook daar hadden ze de kelder mooi uitgebuit en -gebaat.

Het verschil: daar was het lekker koel tegen de verzengende hitte, hier was het droog tegen de overvloedige regen, die op ons dagje uit overigens gelukkig nog meeviel.

Propaganda en de week van de klassieken

De Week van de klassieken gebruiken we (de tentoonstellingscoördinator en ik) altijd om een deel van onze rijke collectie van de Griekse en Romeinse Talen en Cultuur tentoon te stellen. Gewoontegetrouw sluiten we dan aan bij het thema van die week. Dit jaar was het onderwerp propaganda. Daar konden we vast wel iets mee, zeker in Nijmegen, waar het een van de speerpunten het onderzoek is.

En ja hoor, een mooie aanleiding diende zich aan: toevallig (maar dus ook weer niet heel toevallig) werd bij Oude Geschiedenis dit voorjaar een cursus Populisme en propaganda gegeven. En toen ik de docenten van die cursus benaderde met de vraag of ze mee zouden willen werken aan een (digitale) tentoonstelling over dit onderwerp, en daar in de vorm van een opdracht het liefst studenten bij zouden willen betrekken, waren ze direct enthousiast.

De afspraak was dat er voor elke dag van de week van de klassieken een blogpost geschreven zou worden door een of twee studenten van de cursus over de propaganda-uitingen van een bepaalde sleutelfiguur (consul, volkstribuun of keizer) uit de Romeinse tijd - en de reactie van het publiek hierop. Ze kregen daarbij de verplichting om vijf publicaties uit de UB te gebruiken en ook een rechtenvrij plaatje mee te leveren. Dat laatste leverde een mooie bijvangst op: dat ze zich bewust zouden worden van copyrightissues.

De studenten vonden het een heerlijke opdracht en ik moet zeggen: het resultaat mag er wezen!

Zie hier (hier) en hier de vorige edities.

Romeinen op de werelderfgoedlijst

Over misleidende krantenkoppen gesproken: dit bericht in de Gelderlander: 'Positief advies over Romeinen op werelderfgoedlijst'.

Ah, het blijkt te gaan om de Berg en Dalse potten- en pannenfabriek en het Berg en Dals/ Nijmeegs aquaduct, als onderdeel van vindplaatsen langs de Romeinse Limes. Zeg dat dan!

Zie ook hier.

Roeien met de Romeinen

Nijmegen leek van het weekend wel Cambridge aan de Waal! De roeivereniging Phocas had namelijk na tien jaar weer eens een grote roeiwedstrijd, namelijk de Traianus Regatta, in onze stad georganiseerd.

En in samenwerking met RomeinenNU had men bedacht een Romeins galeischip naar Nijmegen te laten komen, waarop ook meegevaren en -geroeid kon worden door belangstellenden. Het zal je waarschijnlijk niet verbazen dat ik me meteen heb opgegeven.

Zondagmiddag om 1 uur was het zover. Het zou het derde rondje van de dag zijn, maar die van 11 uur was verlaat, omdat - je gelooft het of niet - de Romeinen een verouderd navigatiesysteem hadden en de Spiegelwaal, vanwaar de boot zou vertrekken niet konden vinden! Dus werd die van 1 uur het tweede rondje.

Het liep desalniettemin gesmeerd, want iedereen was inmiddels goed op elkaar ingespeeld: de kapitein (een geoefend Phocasroeier) en de meevarende Romeinen. Die laatsten waren ongeoefend: het was de bedoeling dat zij door het meedoen aan deze sessie een beetje roei-ervaring op zouden doen, zodat bij de volgende Romeinenfestivals ook schepen ingezet zouden kunnen worden. Een welkome aanvulling op de gebruikelijke (vecht)demonstraties.

Ik zou zeggen: gaan met die banaan voortaan en als er nog figuranten nodig zijn: ik ben getraind en heb een modern navigatiesysteem!

Weblog over de oudheid met veel inscriptiemateriaal

Kijk, dat vind ik nou eens een leuk: een nieuw weblog met klassieke dingetjes, waaronder bijvoorbeeld een nu al mooie rijkdom aan vertalingen en inscripties met vertalingen en lesmateriaal eromheen. Het heet Legenda en is de lucht in gebracht door classica Silvia de Wild, die ook vertaalster is. En leuke koppen bedenken kan.

Hier bijvoorbeeld een inscriptie bij het graf van een hond, Parel geheten:

Gallië heeft me voortgebracht, een schelp uit de rijke zee/ gaf mij mijn naam, een naam die past bij mijn uiterlijk./ Ik was niet bang uitgevallen; zodoende had ik geleerd om onbekende wouden te doorkruisen en in de heuvels op ruigbehaarde zwijnen te jagen./ Nooit hoefde ik zware ketens te dragen,/ evenmin werd mijn glanzend witte lijf ooit wreed geslagen met een zweep./ Ik was gewend op de zachte schoot mijn baas en bazin te liggen/ en als ik moe was, mocht ik slapen op een opgemaakt matras./ Ik sprak vaker dan was toegestaan met mijn zachte hondenklank:/ niemand was bang voor mijn geblaf./ Maar nu ben ik dood na een lijdensweg bij de geboorte van mijn pups./ Onder een kleine marmeren steen lig ik begraven./ Parel.

Schattig toch?

Of deze voor Eucharis, actrice, danseres, kindster:

Eucharis, de vrijgelatene van Licina,
een talentvol (geschoold) meisje, getraind in alle vormen van kunst. Ze werd 14 jaar. 

Hé, jij daar, loerend bij de huizen van de dood,
sta even stil en lees mijn grafschrift eens goed door,
de liefde van een vader schonk dit aan zijn kind,
daar waar mijn overblijfselen geborgen zijn.
Vanaf mijn vroegste jeugd had ik talent voor kunst,
maar toen ik ouder werd en steeds meer roem verwierf,
kwam het bedroefde doodsuur dichterbij, te snel,
en heeft een verder leven ademtocht ontzegd.
Geschoold, getraind als door een Muzenhand was ik,
die pas nog dure feesten kleurde met mijn dans
en als actrice debuteerde op toneel.
Zie, hier in dit graf: de as van ons lichaam;
gehate Parcen zetten mij hier zingend bij!
Mijn mentor’s goedheid, zorgen, liefde, lof, haar trots
verstommen, zwijgen nu ik dood ben en verast.
Ik, dochter, liet mijn vader niets dan tranen na;
zijn nageslacht ging hem voor in de dag des doods.
Veertien verjaardagsfeesten neem ik met me mee,
voor eeuwig trots bezit in somber schimmenrijk.
Dit vraag ik nog: zeg voor je verder gaat ‘Rust zacht!’

Aardig inkijkje in de klassieke (inscriptie)wereld.

Ik hoop dat er nog vele volgen!

via

Levendigere en realistischere geschiedenislessen

Tevens een manier om de klassen te verkleinen....

via

De bouw van de zuil van Trajanus

Via de Classics Library stuitte ik op een mooi en leuk stop motion filmpje over de bouw van de zuil van Trajanus. Compleet met anachronismen als smartphones en gymschoenen.

Indrukwekkend hoe ze dat enorme 'stripverhaal in steen' met heldendaden van keizer Trajanus hebben vervaardigd. Knappe jongens die Romeinen!

Keizer Caesar

Leuk, deze week de hele week prof. dr. Fik Meijer bij de Universiteit van Nederland! Gisteren over Romeinse keizers, van wie er maar een paar gewoon in bed stierven.

Jammer dat de Volkskrantredacteur bij de inleiding van het tweede college (zie hierboven) Caesar de eerste keizer laat zijn. Hij was weliswaar de etymologische vader van het woord en adoptiefvader van de eerste Romeinse keizer, maar zelf toch echt republikeins leider.

Sed quid est in nomine?

Hadrianusgame

Erg leuk gemaakt, deze Hadrianusgame. Doe 'm zelf en ontdek hoeveel je eigenlijk weet van keizer Hadrianus en de tijd waarin hij leefde.

Via NKV

Verwarrend, die Romeinse maten!

Welkom bij de Romeinen

Het kan je bijna niet ontgaan zijn, maar voor de mensen die het nog niet weten: vanavond begint de historische comedy Welkom bij de Romeinen. Voor kinderen bedoeld, maar voor de volwassenen beslist geen straf om mee te kijken. Met Pierre Bokma als Caesar, Paul de Leeuw als Nero en Carice van Houten als Cleopatra.

Kan niet wachten tot het zover is! (maar moet nog wachten tot half acht).

Hier een voorproefje bij DWDD.

Lustrum

Het was weer even net als vroeger: college oude geschiedenis van professor De Blois. En gelukkig hoefden we geen aantekeningen te maken, want het was onderdeel van een gelegenheidssymposium ter ere van het 85-jarig bestaan van de studentenvereniging klassieke talen. Maar de professor kon het niet laten om bij bepaalde begrippen te vermelden 'dat hoeven jullie niet te onthouden' (alsof we alsnog een tentamen zouden krijgen) en huiswerk op te geven: 'als jullie echt willen weten hoe het er in een Romeins leger aan toe ging, moet je Tacitus' Historiën boek 1 caput 21 t/m 26 eens lezen'.

Na het gelegenheidscollege waren we in ieder geval weer goed op de hoogte van de troepenverplaatsingen in de Romeinse tijd in al z'n facetten ('het Romeinse leger kun je het best vergelijken met een zich verplaatsende stad') en het feit dat het heel gevaarlijk was voor het leger om magazijnproblemen te hebben (welaan, daar weten we in de bibliotheek ook alles van!).

Maar ook andere prominente classici in spe hielden mooie lezingen over reizen en transport in de oudheid, waarbij vooral de presentatie van Claire Stocks over Hannibal in Tunesië in positieve zin opviel.

En natuurlijk gingen we daarna borrelen en eten - het eten echter met een selectief gezelschap in een zelfgekozen restaurantje: de lichting van 1986, eigenwijze stukken vreten.....

N.B.: bij de vorige reunie was ik ook al aanwezig; veel gekker moet het niet worden

Op welke Griekse god lijk jij het meest?

Een mooi testje om te doen in de Week van de Klassieken: Op welke Griekse god lijk jij het meest?

Als je daarmee klaar bent, dan kun je als beloning gratis het e-book Keizers sterven niet in bed bij Uitgeverij Athenaeum downloaden. En natuurlijk bezoek je daarna op vrijdag het Rijksmuseum van Oudheden in Leiden alwaar de NKV-Homerusprijs 2014 wordt uitgereikt.

Fijne week van de klassieken!

Fokke en Sukke in Romeins Utrecht

Het oog van de basilisk

Altijd leuk, cadeautjes in december. Dus ik nam het cadeau van de NRC met beide handen aan: gratis de e-bookversie van Het oog van de basilisk van Jan van Aken. Het enige wat ik hoefde te doen is m'n e-mailadres te geven en aan te vinken dat ik de nieuwsbrief van de NRC voortaan wil ontvangen.

Mooie deal toch? Want als je een nieuwsbrief hebt ontvangen, kun je 'm meteen weer opzeggen; een afmeldmogelijkheid is immers verplicht. En als je 'm toch wilt laten komen, ontvang je gratis nieuws met links naar gratis NRC-artikelen. Daar is niets mis mee, behalve dat ik via Facebook ook al lid ben van de NRC.

Of ik me nu toch geen slachtoffer voel van vrijwillige spam?

Nee, want ik heb dit zelf overwogen en erin toegestemd. En dat is tegenwoordig al heel wat. Waar het boek over gaat? Hieronder de samenvatting:

In de nadagen van het Romeinse Rijk onderneemt soldaat Epiphanius Rusticus, gewezen Meester der Oorlogswerktuigen en berucht dronkenlap, gedesillusioneerd de terugreis naar Rome. Hij heeft de grootste veldslag aller tijden meegemaakt, maar de strijd tegen de Hunnen bracht hem niet de roem die hij verwachtte. Dwalend door zijn geteisterde geboortestad denkt hij terug aan zijn jonge jaren, toen hij met zijn vrienden legendarische drinkgelagen aanrichtte in de Ezelswijk.

Het puttertje moet maar even wachten.

Geschiedenisgrapjes

Kijk, zo heb je nog wat aan je historische kennis; kun je de cartoons uit de volgende collectie tenminste begrijpen:

 

 

 

Rara, wat bestelde de Romein als hij ra bestelde?

via Saskia Stegeman

Het leven van een Romeinse puber

Hoe het leven van een Romeinse puber eruitzag, wordt mooi weergegeven in onderstaand filmpje:



Heel andere 'games' dan tegenwoordig!

Crash course world history

Wil je wel de hele wereldgeschiedenis leren kennen, maar heb je daar eigenlijk geen tijd voor? Wel, dan is er een aantrekkelijke oplossing. Bekijk de grappig gemaakte filmpjes van John Green, een van de vlogbrothers, en je bent weer helemaal bij!

Hieronder als voorbeeld de geschiedenis van de Romeinen:



via

Overbetuws Romeintje

Heel toevallig werd ik van de week via Facebook geattendeerd op het bestaan van het zogenaamde Overbetuws Romeintje. En natuurlijk rustte ik niet voor ik een schatkistje met de op Romeinse wijze bereide koekjes in handen had. Het duurde even voor ik precies wist waar ik wezen moest (via de site kwam ik er eerst niet helemaal achter, maar een mailtje aan Gé Berns, de bedenker van het concept, bleek voldoende) en nu ben ik in het trotse bezit van zo'n felbegeerd kistje Romeinse koekjes.

En lékker dat ze zijn! Dat laatste is ook wel logisch: ze zijn ontwikkeld volgens oud-Romeins recept,  op basis van pure, eerlijke streekproducten zoals honing, scharreleieren, walnoten et cetera. Ook voor de Romeinen zou dat overigens wel de luxe variant zijn, want honing was destijds relatief duur; meestal gebruikte men de ingekookte siroop van druivensap of loodsuiker als zoetstof voor wijn of gebak en dat laatste kon behoorlijk giftig zijn.

Waar ik ze gehaald heb dan? Nou, eigenlijk vlak bij mij om de hoek, namelijk bij Landwinkel De Woerdt, waar ik - schande! - nog nooit geweest was. Lekkere streekproducten dat ze daar hebben! Een van de toppers (de appeltap) heb ik ook meteen maar aangeschaft. Heerlijk bij die Romeinse koekjes!