De unieke plek

Op weg naar ons congrescentrum kwamen we iedere morgen langs een sprookjesachtig torentje. Le lieu Unique stond op het bordje ernaast. De toren intrigeerde me mateloos, want hoeveel unieke plaatsen heb je nou eigenlijk op de wereld, maar pas in de trein op weg naar huis ben ik me er in gaan verdiepen - op zo'n congres wordt je aandacht constant door andere dingen getrokken.

Le lieu unique blijkt een cultureel centrum te zijn, gebouwd in de oude LU-fabriek, net zoiets als de culturele hub die in Nijmegen in het oude Honigcomplex is ontstaan. Van het in het oog springende torentje blijken er vroeger twee bestaan te hebben, ter verfraaiing van de fabriek. Dat moet een prachtig gezicht zijn geweest. Maar ja, de oorlog hè, die vernietigt alles wat mooi is.

Een leuk weetje over de naam Lieu Unique; dat is afgekort LU, de naam van het koekjesmerk. De naam LU van de koekjes is ook een afkorting, maar dan van Lefevre-Utile, de achternamen van het Franse echtpaar dat aan de wieg stond van het bekende koekjesmerk.

Très LUdique!

Weekje zomerfeesten

'Zeg, ben jij cultuurverslaafd of zo?', vroeg een vriendin mij gisteren toen ik vertelde welke voorstellingen ik allemaal bezocht had tijdens de zomerfeesten.

Het leek er warempel wel op....

Elke dag minstens een lezing, bandjesbezoek of voorstelling en liefst alle drie. Tja, als het zó voor het grijpen ligt gedurende een week, dan kan ik er bijna niet niet heengaan. Bovendien had ik vakantie en het was mooi weer.

Zo bezocht ik zaterdag een lezing/ voorstelling van Herman Brusselmans, zondag een lezing van Özcan Akyol en optreden van Jules Deelder, maandag een lezing van René ten Bos, dinsdag een optreden van Bökkers, woensdag Katinka Polderman en Donnerwetter, donderdag Ronald (alfabet en woordgrapjeskunstenaar) Snijders en vrijdag Old Gansters never die en Julian Sas.

Tussendoor lekker eten in de stad, borrelen op het rivierstrand met straattheater, dansen bij de Platenbus, Loco Loco Discoshow en OZO: het leek warempel wel een geheel verzorgde vakantie! En alles op het fietsje te bereiken.

Ik zeg: volgend jaar weer!

Finse cultuur

Wat me in Helsinki meteen opviel, was dat de mensen ongelooflijk beschaafd zijn. Een beetje stug soms, maar écht heel beleefd en behulpzaam. Je hebt natuurlijk ook wat extravertere types, zoals de coördinator van ons uitwisselingsprogramma, maar op straat kwam ik ze niet tegen.

De gemeenschap gaat vóór het individu en men is heel gehoorzaam. Ik voelde me er dan ook superveilig, ook 's avonds in het park. En 's avonds begint al om half vier 's middags....
Ter verhoging van de veiligheid van de voetgangers heeft men bedacht dat iedereen een reflector aan z'n jas of tas moet hebben hangen. En denk maar niet dat iemand dat niet heeft. Behalve ik dan (wat zijn wij Nederlanders toch een irritant volkje).

Maar hoe verlegen men in het openbare leven ook is, in de sauna gaat men los: alle kleren uit en zweten maar!  Zonder te vloeken, want sauna's zijn heilige plaatsen.

Natuurlijk heb je er ook mensen die van alcohol houden, maar die nemen (gelukkig?) de boot naar Tallinn, alwaar de alcohol veel goedkoper is; in Finland ben je namelijk al gauw een euro of 8 kwijt voor een klein glaasje wijn.

Gelukkig maar dat ik (ook) van thee houd....

Niets is meer heilig

Zelfs de Romeinse cijfers in Rome niet meer. Die willen ze zo veel mogelijk vervangen door geschreven tekst (of Arabische (!) cijfers). Want de Romeinse cijfers zijn te moeilijk.

Dus alles wat te moeilijk is moet maar verdwijnen. Mensen, er zijn toch omrekentabellen! Techniek maakt moeilijke dingen zo makkelijk tegenwoordig.

De keerzijde van dat laatste is overigens misschien wel dat we lui worden. Te lui om na te denken en de waarde van de (eigen) cultuur in te zien? Een gevaarlijke ontwikkeling.

Cultuurgeschiedenis van de oudheid

Als een jaargenote een boek heeft geschreven, dan moet je wel even naar de presentatie ervan gaan. Tenminste dat vind ik wel. Dus toog ik afgelopen vrijdag naar de presentatie van het lijvige boek over de cultuurgeschiedenis van de oudheid van de hand van Nathalie de Haan (en Stephan Mols, beiden werkzaam aan de Radboud Universiteit).

Nathalie verzekerde mij overigens dat zij en Stephan alleen de redacteuren waren en er vele medeschrijvers aan het boek waren. Maar dat neemt natuurlijk niet weg dat hún namen op het boek staan.

Voor de presentatie van het boek was groot uitgepakt: er was een zaal in het film- en debatcentrum Lux afgehuurd met veel lezingen en een flinke borrel nadien.

Eén van de sprekers was (ja, wederom!) David Rijser. En ik moet wel bekennen dat zijn praatje iets minder flitsend was dan de vorige keer dat ik hem zag spreken: hij wijdde wel heel lang uit over Arcadië. En blijkbaar was ik niet de enige die dat vond, want ik zag op een gegeven moment steeds meer mensen bezig met hun eigen mobiele Arcadië. Maar toch aardig dat hij gekomen was.

Aangezien het boek niet goedkoop is, twijfelde ik of ik het zou kopen. Maar - een mens kan soms geluk hebben - toevallig was er een gemeenschappelijke vriend van Nathalie en mij, die journalist is en die maar liefst twéé recensieexemplaren had gekregen. Of ik een van de twee exemplaren misschien wilde hebben. Nou, daar zei ik geen nee tegen!

Tja, zo wordt Nathalie natuurlijk nooit rijk; tenzij jullie het boek kopen natuurlijk!

En mocht je niet naar de presentatie geweest zijn, dan kun je de redacteuren nog altijd op de radio beluisteren en daarna alsnog besluiten het boek aan te schaffen.

Cultuurverschillen

'Mamma, heb je pijn aan je handen?'

'Nee, hoezo?'
'Nou, oma vraagt toch aan jou of je pijn aan je handen hebt?'
'Nee, ze voegde mij net toe 'daste shoma dard nakone' oftewel 'dat je handen maar geen pijn mogen doen' met een coniunctivusvorm, omdat ik net de tafel gedekt heb.'
'Ja, maar daar gaan je handen toch geen pijn van doen, of heb je je gesneden of zo?'
'Nee, dat zeggen ze in Iran altijd voor de beleefdheid, als je iets voor iemand gedaan hebt.'
'Wat gek.'

Tja, cultuurverschillen zijn altijd een beetje gek omdat je ze niet gewend bent.

De Iraanse cultuur bijvoorbeeld is een echte beleefdheidscultuur. Soms denk ik dat we daar best wel eens een voorbeeld aan zouden moeten nemen, maar aan de andere kant kan het op een gegeven moment ook op je zenuwen gaan werken. De formules worden namelijk hol na verloop van tijd. En ze zijn tijdrovend. Als je iemand belt om iets zakelijks te regelen, moet je eerst naar het welzijn van heel de familie informeren (en opletten dat je niemand vergeet!). En soms kan het uren duren voordat besloten is wie er voor mag gaan. Dat is natuurlijk niet heel efficiënt. Maar wel aardig.

Brengt me bij de vraag of wij in Nederland nou gewoon lomp of efficiënt zijn.

Waarschijnlijk een beetje lomp in vergelijking met de Iraniërs, maar wel heerlijk efficiënt; soms kun je daar ook heel erg naar verlangen. Gewoon omdat je het niet gewend bent, zoveel beleefdheid.

Cultuur tijdens het damtoernooi

Het is wel een beetje wennen, een weekje weg naar het buitenland zonder cultuurdoel. Maar goed, als je goed kijkt, manifesteert cultuur zich overal.

in de damtempel bij de toiletten (welke uitspraak?)

op het podium in de damspeelzaal (gemaakt door een Poolse damlegende (warcaby is dammen in het Pools)

op het terrein bij het hotel,  alwaar een soort landbouwmuseumpje is ingericht

En verder veel damcultuur natuurlijk. De uitslag voor mijn dochter? Remise na 3 uur en 1 kwartier speeltijd. Hm, en ze had nog wel kunnen winnen deze keer! Gelukkig vanmiddag vrij en misschien paardrijden bij het hotel. Toch een beetje vakantie dus!

Affiat

Er zijn van die kleine dingetjes die het samenleven met mensen van een andere cultuur leuk maken, bijvoorbeeld gebruiken ontdekken die je zelf niet kent en misschien eigenlijk best aardig zijn. Ik was het eigenlijk al weer vergeten van de vorige keren, maar vandaag kwam ik in de huiskamer nadat ik me gedoucht had en mijn beide schoonouders zeiden meteen 'affiat' toen ze me zagen. Wat het precies betekent weet ik niet, maar het zal wel zoiets betekenen als 'moge het douchen je wel bekomen zijn'. Dat vind ik nou bijvoorbeeld een grappig gebruik. Zoiets kennen we in Nederland bij mijn weten niet. Invoeren?

Museum Orientalis anderhalf jaar dicht

Wat is dat toch met die culturele instellingen in Nijmegen, verzuchtte ik pas al. En nu is daar weer het verhaal van een culturele instelling in het rijk van Nijmegen bijgekomen en wel het museum Orientalis. Dat heeft 57 man personeel (waarvan 20 man vast personeel) tijdelijk ontslagen en gaat anderhalf jaar dicht.

Triest, want het is een mooi museum, dat werkelijk prachtig gelegen is. Daar moet toch iets van te maken zijn? Ze zijn al getransformeerd van een Bijbels Openlucht Museum naar een museum dat meerdere religies belicht. Maar blijkbaar trekt dat toch te weinig bezoekers. Door verkeerd bestuur? Volgens verschillende reaguurders in ieder geval wel. Anderen wijten het exploitatietekort vooral aan de gemeente, die te weinig geld uittrekt om dit museum, dat een brug wil slaan tussen te religies, te steunen.

Rond de kerst zijn ze in ieder geval een weekje open. Misschien toch maar eens gaan. Om ze een hart onder de riem te steken.

Braintraining met een Italiaans sausje

Braintrainers. Ik heb er nooit het nut van ingezien. Volgens wetenschappers werken de braintrainspelletjes ook niet voor het verbeteren van het geheugen, iets waar ouders wel op hopen natuurlijk, voor hun kroost en last but not least henzelf. Ze kunnen echter beter Scrabble spelen met hun kinderen of ze helpen met het huiswerk. Daar schijnen ze namelijk wel slimmer van te worden.

Maar nu kwam er toch een tip van de onvolprezen SPQR, een site die mij sowieso altijd in een goed humeur brengt, omdat er per dag één of twee interessante en grappige nieuwtjes over Rome en Italië instaan: het Breinboek Italië.

Kan je de schilderijen bij de juiste Italiaanse schilder plaatsen? De afbeelding van saltimbocca kiezen bij het recept? Herken je de stijl van Versace en Armani? Weet je wat Verdi, Columbus en Leonardo da Vinci met elkaar te maken hebben? En wat Italiaanse koffie met je brein doet? Kan je rekenen zoals de Romeinen? Word je slimmer van tomaten? Het is zomaar een greep uit de inhoud van dit boek. Goed voor urenlange – zonnige – hersengymnastiek. Voor iedereen die geestelijk vitaal wil blijven. En van Italië houdt natuurlijk.

Aldus de beschrijving van SPQR. Dit lijkt me een heerlijke vorm van braintraining. Het boek is uitgebracht door de uitgeverij Neurocampus, die ook een site heeft, met behulp waarvan tienduizenden mensen proberen hun hersenen fit te houden.

Nou, geef mij maar zo'n breinboek, of ik er nou slimmer van word of niet.

En de Italianen? Die maken zich geen zorgen over hun brein; ze zijn vooral bezorgd om de kebabzaakjes die hun cultuur bedreigen. Zou daar ook een vraag over in stan?