Open up for better care

Op de muur van de wachtkamer van onze tandarts staat de volgende tekst geschilderd: open up for better care. Jullie snappen al dat ik dat een uitstekende tekst vind, met name omdat mijn project de naam OpenUp draagt. Ik maakte er dus een foto van terwijl ik op mijn beurt wachtte; je weet maar nooit waar je zoiets nog eens voor kunt gebruiken.

Een wat oudere deftige dame zag dat ik het fotografeerde en zei: 'Mij intrigeerde deze tekst ook al zo - ik vroeg me af of die letterlijk genomen moet worden. Volgens de tandarts was-ie toch vooral figuurlijk bedoeld'. Ik vertelde dat ik de foto vooral maakte omdat mijn project OpenUp heet en ze vroeg me wat dat voor een project was.

Ik legde haar uit waar OpenUp voor staat, namelijk het zo veel mogelijk delen en hergebruiken van digitale leermaterialen in het hoger onderwijs. Open access, maar dan voor leermaterialen. En hoe belangrijk en duurzaam dat wel niet is. 

Ze was meteen enthousiast, en vertelde dat zij vroeger ambtemaar bij de gemeente Nijmegen was en hoe zij kinderen uit de wat minder kansrijke gezinnen hielp om beter onderwijs te krijgen en hoe dat hen vooruit hielp. Kortom, we vonden elkaar meteen.

We waren echter niet alleen in de wachtkamer en een dame op leeftijd die een boek aan het lezen was, vroeg ons of we niet in een andere kamer konden gaan staan kletsen; zij had er last van, wilde zich op haar boek concentreren. We keken elkaar veelbetekenend aan en verhuisden naar de hal ernaast.

Tja, als je alle ruimtes eigenhandig als stilteruimte gaat bestempelen, krijg je de dialoog in Nederland natuurlijk nooit op gang....

Taal leren? Doe gratis de Teleac-cursus

Ik vond het een opvallend bericht, namelijk dat van de archiefbeelden die door Beeld en Geluid online zijn gezet in hun Schatkamer, de taalcursussen het tegen de verwachting in heel goed doen.

Daar heb je toch Duolingo voor zou je denken? Nee hoor, retro een taal leren is helemaal in! Dus wil je je Spaans oppoetsen en ben je helemaal klaar met dat irritante groene uiltje? Schakel dan gauw over naar de Teleac-cursus Por Favor uit 1983.

Mooie vraag van vandaag bij Villa VdB van omroep MAX ook: Wat hebt u ooit geleerd van een Teleac cursus? | NPO Radio 1

Zon, meer en strand

Onze vrienden uit Griekenland zeiden dat ze het 'succes' van hun vakanties afmeten aan de hoeveelheid keren dat ze gezwommen hebben. Nou, dan heb ik wel een heel goede vakantie, pardon, staycation, gehad. 

Want het was deze zomer elke dag mooi weer, en de onvolprezen, altijd heldere en koele Lentse Plas (met strandje) ligt op enkele minuten lopen van ons huis. Daarvoor hoef je niet naar Frankrijk! 

En zelfs de eclips was er mooi te zien.

Door het vele suppen, zwemmen (en roeien, maar dat doe ik altijd in de Spiegelwaal) is mijn conditie enorm toegenomen. En natuurlijk heb ik ook de nodige boeken gelezen (bijvoorbeeld Narcis en Contrapposto), bezoek ontvangen en bandjes bekeken en musea bezocht. 

Ik ben er dus weer helemaal klaar voor!

Open leermaterialen en auteursrecht

Een ander ding waar we als projectteam Open Education de afgelopen tijd hard aan gewerkt hebben is de e-learning open leermaterialen en auteursrecht. Zo trots dat die nu eindelijk af is. Weliswaar alleen online, want tja, een e-learning druk je niet zo maar even af....

De kracht van verbinding

Misschien heb je je afgevraagd waarom ik de laatste paar maanden wat afwezig was op dit weblog. Het antwoord is simpel: het werk aan het open tekstboek De kracht van verbinding, dat ik mocht uitgeven vanuit het OpenUp project. Het eerste dat ook gedrukt is. En het is zo'n mooi boek geworden, een boek dat je echt in je handen kunt hebben en zelfs aaien omdat het zo'n lekker glad papier is, zijde bijna! De reden dat we voor dit papier hebben gekozen, is dat de vele mooie foto's die voor het boek zijn gemaakt op deze manier optimaal tot z'n recht komen.

Maar waar gaat het boek dan over? Eigenlijk kun je dat al in de ondertitel lezen: wetenschappers en professionals bouwen samen aan een duurzame toekomst. 

Voor het boek zijn zeventien wetenschappers van de Radboud Universiteit gekoppeld aan zeventien professionals uit de praktijk en vervolgens geïnterviewd op een door hen gekozen plek, passend bij het duurzaamheidsdoel waar ze het gesprek over voerden. Wat een vondst om dat op zo'n manier aan te pakken, want het leverde enorm inspirerende gesprekken op! En als kers op de taart geven ze ook nog eens kijk-, luister- en leestips én is er per hoofdstuk nog een passend kunstwerk uitgezocht.

Waarom precies zeventien? Wel, dat komt overeen met de zeventien duurzaamheidsdoelen, oftewel SDG's. En het zijn verhalen van hoop geworden, van oplossingen die gerealiseerd zijn door de wetenschappers en/of professionals, geen doemscenario's of vingertje wijzen.

Het is in eerste instantie bedoeld voor studenten, om ze handelingsperspectief te bieden en het gesprek hierover aan te gaan, kijken wat zij als toekomstige werknemers, beleidsmakers of managers aan het behalen van - al is het er maar een - de duurzaamheidsdoelen kunnen bijdragen. Als handreiking voor de docenten zijn er per hoofdstuk ook nog lessuggesties aan toegevoegd.

Door het open access aan te bieden zullen we in ieder geval bijdragen aan SDG 4: kwaliteitsonderwijs (het verzekeren van gelijke toegang tot goed onderwijs en het bevorderen van levenslang leren voor iedereen). Ik zou zeggen, neem er eens een kijkje in, wie weet raak je ook begeistert!

Ti kanis?

 

Of we zin hadden om weer naar hun tweede huisje in Nikiti te komen en wel zo rond het Iraanse Nieuwjaar. Maar natuurlijk! Vorig jaar was het ook al zo ontzettend goed bevallen, en toen waren ze niet eens zelf aanwezig. 

Eigenlijk kun je wel zeggen dat we een upgrade hadden ten opzichte van vorig jaar. We hadden nog steeds onze eigen appartementlaag, dus voldoende privacy, maar dit keer werden we (meestal) begeleid tijdens onze uitjes en kregen we elke ochtend een uitgebreid ontbijt en elke namiddag een echt Grieks diner voorgeschoteld. En passent leerden we ook nog wat Nieuw-Grieks, aangezien de gastvrouw van origine Griekse is en naast haar baan als laborante ook Griekse les heeft gegeven. Kalimera, ti kanis, klonk het dus elke ochtend, en op een gegeven moment ook mét de bijbehorende muziek:

En elke namiddag dus een echt Grieks diner; beiden zijn uitstekende koks. Eleni omdat ze in de Griekse keuken opgegroeid is en Ferry omdat hij z'n eigen restaurant gehad heeft. Boodschappen deden we wel samen en ook dat was geen straf. Heerlijk langs de boulevard naar de markt en de winkel; de vis soms zelfs rechtstreeks van een van de visboten. Hoe vers wil je het hebben? 

En natuurlijk hebben we ze bij wijze van wederdienst geholpen in de tuin; dat was wel het minste wat we voor hen konden doen en was nog leuk ook! 

Een dolle dag was ons uitje naar het eiland Ammouliani, dicht bij het Athosgebergte, waar een neef van Eleni woont. Een heerlijke hippie die met zijn vrouw in een zelfgebouwd huisje woont en daar alles heeft wat zijn hartje begeert (zon, zee, strand, verse groenten, vis en drank), inclusief een oude pick up truck, die enkele jaar geleden nog in een muziekfilmpje over het eiland figureerde:

Verdere tripjes waren naar het prachtige Vergina, het bosrijke Metamorphosi, de mooie zonsondergang bij Parthenonas en de sprookjesachtige Petralonagrot. De laatste bezienswaardigheid was eigenlijk een niet-bedoelde trip; het oorspronkelijke doel was Olynthus, dat vorig jaar gesloten was vanwege een grootscheepse verbouwing in verband met de klimaatverandering en dit jaar....gewoon zomaar een dagje dicht blijkbaar. En dat terwijl Ferry een paar dagen ervoor nog gebeld had of het op de geplande dag open zou zijn. 'Maar natuurlijk meneer!'. Niet dus. Ferry en Eleni keken er niet van op. 'Dat is Griekenland.' 

Eén voordeel: nu moeten we volgend jaar weer. Yamas!

Felienne en Hedy

Sinds enige tijd ben ik geabonneerd op de nieuwsbrief van Felienne Hermans en deze wekelijkse zondagse verrassing stelt me eigenlijk nooit teleur; hij is onderhoudend en er staan altijd waardevolle opmerkingen en verwijzingen naar artikelen in. Felienne is hoogleraar Computer Science Education aan de VU en geeft ook een dag in de week informaticales aan een middelbare school in de Bijlmer. Ze is volgens mij een superdocent en bovendien een meester in het doorprikken van AI-mythes. Daarbij is ze ook behoorlijk humoristisch, feministisch, praktisch en creatief.

Afbeeldingen maken met behulp van AI-tooltjes vindt ze bijvoorbeeld maar onzin: je kunt toch zelf wel even een leuk tekeningetje maken? En programmeren? Dat kun je toch gewoon zelf leren? Ja, ook - en misschien wel juist - als je kind bent. Vandaar dat ze een GRATIS cursus programmeren voor kinderen heeft gemaakt, Hedy.org genaamd. 

Afgelopen maandag was ze te gast bij de podcast AIToday live en sprak ze over AI en onderwijs in het algemeen en Hedy in het bijzonder:

Ik werd hier meteen enthousiast van, ook met mijn open education pet op natuurlijk. Wat een SUPER-idee! Vooral ook omdat de cursus inmiddels in ik weet niet hoeveel talen is vertaald, wat het heel inclusief maakt en de kinderen ook nog eens naar de beginstappen van het leren van Python leidt.

Mijn handen jeuken om deze module ook eens te doorlopen. De interviewer wees er namelijk op dat de cursus ook goed door volwassenen te volgen is.

Zou ik misschien (wie weet) daardoor ook nog eens iets van coderen kunnen snappen straks?

The librarians

Hoewel ik nu voornamelijk projectleider open onderwijs ben zoals je ongetwijfeld gemerkt hebt, ben ik vooralsnog en allereerst bibliothecaris (informatiespecialist, collectiespecialist, of hoe je het ook noemen wilt). Op de middelbare school was ik al vrijwillig bibliotheekmedewerker en ook de studie klassieke talen is een echt BOEKENvak. Ik heb een voorliefde voor alles wat met boeken en informatie te maken heeft en kan er dus - net als elke andere bibliothecaris - niet tegen als mensen toegang tot informatie ontzegd wordt: kennis is voor iedereen en iedereen moet de kans krijgen om zich te ontwikkelen!

Toen ik dus op een LinkedInpost zag dat er een documentaire over banned books in Amerika (getiteld The Librarians) getoond zou worden bij de Koninklijke Bibliotheek, wilde ik daar ook meteen heen gaan; helaas kwam de datum mij niet uit. Wel heb ik de bijbehorende podcast geluisterd en deze uiteraard meteen op Teams gezet. Mijn collega Norma Fötsch schreef dat ze wel van plan was om naar de documentaire te gaan en stelde voor om samen te proberen deze documentaire naar Nijmegen te krijgen. 'Goed plan!', zei ik (want dat zou onder andere als voordeel hebben dat ik de documentaire ook zelf te zien zou krijgen), 'maar dan is het denk ik verstandig om dat samen met Radboud Reflects te doen, want dan kunnen die ons mooi een deel van het werk uit handen nemen en kunnen we ons voordeel doen met hun bereik - uiteindelijk willen we wel dat zo veel mogelijk mensen deze documentaire kunnen zien. En ze zijn superprofessioneel in het organiseren van dit soort events'.

Zo gezegd zo gedaan, hoewel er in eerste instantie wat twijfels waren over die samenwerking, omdat we dan misschien alleen een wit, hoogopgeleid publiek zouden trekken. Maar ik heb ze kunnen overtuigen en Radboud Reflects was gelukkig ook direct enthousiast; de kosten voor het vertonen van de film zouden we (=ILS en RR) gezamenlijk dragen. Want tja, bezuinigingen hè? Maar het kon dan wel in de LUX.

Norma wilde bij wijze van kijkwijzer wel een inleiding op de film geven (zij had 'm immers al gezien toen) en gelukkig vond ik een van de leukste mensen uit mijn netwerk, Marjolein Hordijk, bereid om samen met Amerikanist Peter van der Heijden - Radboud Reflects heeft als voorwaarde dat er minstens één wetenschapper van de Radboud Universiteit bij betrokken is - in een panel na afloop van de vertoning van de documentaire te gaan zitten om na te praten en samen met het publiek te reflecteren op de gevolgen van dit soort ontwikkelingen in Amerika voor Nederland. Kan zoiets hier ook gebeuren? 

Niet omdat het bestuur in Nederland heel anders is opgebouwd, en gemeenteraden en schoolbesturen geen zeggenschap hebben over de collecties van de bibliotheken (dat zou trouwens wat zijn, zeg!), aldus Marjolein. Bibliotheken kunnen natuurlijk wel accenten leggen; in de bibliotheek in Veenendaal hebben ze bijvoorbeeld maar een heel kleine young adult afdeling en een grote christelijke. Sowieso valt er voor de jongeren het meest te vrezen; zij zijn kwetsbaar voor andere meningen tijdens hun puberteit, de tijd dat ze zich losmaken van hun ouders en zelf beginnen na te denken, (ook) los van hun ouders. En soms, of misschien zelfs wel vaak, troost kunnen vinden in boeken waar ze op stuiten. Middels deze boeken leren ze ook nieuwe werelden ontdekken. Volgens de Moms for Liberty uit de documentaire moeten deze tere kinderzieltjes daar absoluut tegen beschermd worden. Ze moeten zuiver en onschuldig blijven, niet verpest door gevaarlijke woke onzin als lhbtqia+. Dus stellen ze lijsten op van boeken die uit de (school)bibliotheken moeten verdwijnen. Bibliothecarissen die weigeren aan deze censuur mee te werken worden bedreigd of ontslagen. De interviews met deze 'books on the ground' zijn hartverscheurend en ik kan me niet voorstellen dat de bibliothecarissen in de zaal zich NIET afvroegen of ze zelf zo moedig zouden zijn te weigeren de titels van de 'zwartboek' lijsten van de schappen te verwijderen. 

Wat in de documentaire ook duidelijk wordt, is dat de Moms for Liberty niet zo maar organisch in elke dorpsgemeenschap ontstaan zijn. Ze ontvangen miljoenen dollars subsidie vanuit de meest rechtse hoeken van de Verenigde Staten voor hun 'strijd'. 

In Nederland heb je eenzelfde soort oerconservatieve club, bekend onder de naam Civitas Chistiana. Deze Civitas heeft ervoor gezorgd dat Pim Lammers zich genoodzaakt zag zich vanwege doodsbedreigingen terug te trekken als schrijver van het kinderboekenweekgeschenk ten gevolge van een verhaal dat hij een jaar of tien daarvoor in een literair tijdschrift voor volwassenen had geschreven over een jongen en zijn trainer, wat hem het verwijt opleverde een pedofielenactivist te zijn; die kun je natuurlijk geen kinderboekenweekgedicht laten schrijven. Uiteindelijk hebben ze toegegeven dat er van deze kwalificatie geen bal klopte, maar toen was het kwaad al geschied.

Het is echter niet alleen de Civitas die desinformatie verspreidt: Thierry Baudet beweerde nog niet zo heel lang geleden met droge ogen dat er op basisscholen boeken worden verspreid met afbeeldingen waarin wordt uitgelegd hoe je moet pijpen. En Caroline van der Plas zou Caroline van der Plas (what's in a name) niet zijn als ze daar niet nog een schepje bovenop deed. 

Het lijken incidenten, maar deze bewegingen komen regelrecht uit het playbook van extreemrechts. Daarin wordt beschreven hoe de stoelpoten onder de democratie het best systematisch stuk voor stuk afgezaagd kunnen worden tot het punt van: 'hoe zijn we hier in 's hemelsnaam gekomen?' bereikt is. En dan is het te laat. Ilja Leonard Pfeijffer laat dat in zijn boek Absolute Democratie, kroniek van een aangekondigde afrekening haarscherp zien. En als vrouw van een Midden-Oosten-man weet ik maar al te goed waar dat toe kan leiden. Maar gelukkig vindt ook daar soms klein en groot verzet plaats, lees bijvoorbeeld dit boek eens. Dat biedt enige hoop, maar is tegelijk een dodelijk gevaarlijke bezigheid in sommige landen.

We moeten het dus niet zo ver laten komen, waakzaam blijven, indien nodig in verzet komen, ons uitspreken waar het kan, kortom: strijden als de Librarians uit de documentaire.

En volgende week op de juiste partijen stemmen natuurlijk. Dank u!

Beluister hier het vraaggesprek na de film.

Open Education Week

 

Van 2 tot en met 6 maart is het wereldwijd open education week. Dat is een prachtige week om extra aandacht te vestigen op de voordelen van open onderwijs (tijd- en kostenbesparing voor zowel de docent als de student, verhoging van flexibiliteit, levenslange beschikbaarheid van de materialen en ga zo maar door).

Maar voor mij is het als open education-projectleider elke wéék open education week. En dat is niet bedoeld als klacht, integendeel! Toegang tot onderwijsmaterialen voor iedereen is een prachtig streven waar ik helemaal achter sta, zeker als deze gemaakt zijn met publieke middelen in een rijk land. Daar wil ik me écht hard voor maken.

Wat ik daarvoor zoal doe? Eigenlijk voornamelijk zo veel mogelijk docenten proberen te laten inzien dat het in veel gevallen veel efficiënter is om goed onderwijsmateriaal te hergebruiken dan steeds maar weer zelf proberen het wiel uit te vinden. Of het samen te ontwikkelen voor een beter resultaat. Of - doe eens gek - door samen met hun studenten onderwijsmateriaal te ontwerpen. Het maakt je onderwijs interessanter, flexibeler en je kunt hier zelfs burn-outs mee voorkomen!

Gelukkig zijn er steeds meer docenten die dit inzien en sommige - met name de docenten die zelf hun materiaal met de hele wereld hebben gedeeld - zijn hier zo enthousiast over dat ze hun hoofd en hart hebben geleend om mee te doen met de GO-Open campagne op onze campus!

Ondertussen zorgen wij als projectgroep dat alle infrastructuur hiervoor titptop geregeld is en er ook goed ingewerkte werkstudenten in dienst zijn die kunnen helpen met het invoeren van het lesmateriaal in de systemen of open tekstboeken. Dat we hier onderwijskundig advies bij geven. Dat we met relevante partijen in contact komen om verbindingen te leggen, podia bieden, workshops en presentaties geven, congressen bezoeken. You name it, we do it!

En soms helpt het als je een progressieve en enthousiaste voorzitter van het College van Bestuur hebt:

(hoewel de vorige ook al veel zendingswerk verricht had; wat hebben we toch een geluk met onze bestuurders!)

Privacy en security

Het leek op het eerste gezicht onlogisch dat ze ons in de nieuwe kamerindeling bij elkaar hadden gezet: open science/ open education en privacy & security, oftewel gegevensbescherming. 

Bij binnenkomst in de gezamenlijke kamer zagen we meteen al een tegeltje hangen met 'handig is geen grondslag'. Tevens hing er een poster met Defense Layers and Security Measures die er uitzag een soort ingewikkeld planetenstelsel met pijlen en symbolen. Nou, dat ging lekker worden hier. Beperkingen en regels in plaats van alles lekker open gooien.

Hoe moest je je computer ook alweer vergrendelen? O ja, met Windows L.

Maar hoe langer we hierover praatten en nadachten, hoe meer we erachter kwamen hoe zeer deze gebieden elkaar kunnen versterken. Want de gegevensbeschermers zijn er bijvoorbeeld maar wat blij mee als er onderzoeksdata open gedeeld worden: via de functionarissen van de afdeling research data management wordt er namelijk op gehamerd dat de data in het geval van open delen geen persoonsgegevens mogen bevatten; dat scheelt een hoop risico op het lekken van gevoelige informatie. 

Tevens vinden we elkaar op het gebied van digitale soevereiniteit: we zijn het er hartgrondig over eens dat we minder afhankelijk moeten worden van de grote geld- en dataslurpende techbedrijven, waaronder we ook de meeste uitgeverijen inmiddels wel kunnen scharen - de goede daargelaten natuurlijk.

Hartstikke goed deze combinatie van open en gesloten dus; briljant bedacht door ons facilitair management. Misschien zijn de bezuinigingen toch nog ergens goed voor?

Cool

We controleren van tevoren altijd even op de Waterkwaliteitsite hoeveel graden het water is voordat we naar de Lentse Plas lopen om in het water te springen (nou ja, springen). Vijf graden stond er. Mooi, alweer twee graden warmer dan vorige week, dat warmt snel op!

Maar wie schetst onze verbazing toen we bij de plas aankwamen en deze geheel en al met ijs bedekt was. Gelukkig dat een van de leden van ons clubje ons voorging als ijsbreker, iets wat ze met flinke wonden op haar lichaam heeft moeten bekopen.

Maar echte Wim Hofs halen hun schouders daarover op.

P.S. wat ik daar in mijn hand heb is geen plastic, maar ijs 🧊

De sneeuwpop en de wortel

Afgelopen weekend maakte ik samen met mijn kleinzoon een sneeuwpop in het nabijgelegen speeltuintje. Of beter gezegd, ik maakte de sneeuwpop, terwijl hij vanaf de schommel toekeek. Meneer had het koud en wilde geen wanten aan.

Het maken van de sneeuwpop was trouwens een koud kunstje, omdat ik hem kon samenstellen uit de restanten van een omver getrapt eerder gemaakt exemplaar. Ik hoefde alleen nog maar de kop op de romp te zetten en ogen, neus, mond en sjaal toe te voegen. Zo gezegd zo gedaan.

De kleinzoon vond 'm heel geslaagd, hij had alleen één probleem: hij vond het zonde dat ik de meegebrachte wortel tot neus had gepromoveerd. Die wilde hij liever zelf opeten. 

'Dan krijgt de sneeuwpop ook geen snot', zo vatte hij de win-win situatie samen.

Welkom op je nieuwe werkplek

Hadden we gisteren nog oliebollen op het werk, vandaag hadden we zelfs taart! Het kan even niet op, lijkt het wel. Maar schijn bedriegt: we gaan flink besparen door op de huisvesting in te teren.

Geen idee hoe feestelijk dit allemaal gaat worden, maar we houden de moed erin! 🍰

Emmers vol oliebollen

Wat een begin van het jaar op werk deze keer: glazen vol met non-alcoholische bubbels en (letterlijk) emmers vol met oliebollen; die laatste door enkele collega's vers gebakken. Overheerlijk dus en een groot gevaar voor alle goede voornemens van minder vet en suiker verorberen in 2026.

Minder vet zal trouwens, zo bleek ook uit het praatje van onze directeur, hét thema van dit jaar worden; we gaan namelijk enorme bezuinigingen op ons afkrijgen de komende tijd. Deze worden gedeeltelijk opgelost door het snijden in alle leuke extra's als lunches en congressen, maar ook in de vorm van vacaturestops en inkrimping van huisvesting. Kantoren waar we eerst met z'n tweeën in zaten, moeten nu met drie andere collega's gedeeld worden en magazijnen zullen ontruimd worden.

Als klap op de vuurpijl krijgen we ook nog een heuse reorganisatie op ons dak, met gedwongen ontslagen en al.

Dank jullie wel, oliebollen in Den Haag. Wat kunnen kennis, kwaliteit en innovatie jullie schelen? Duw Nederland nog maar lekker een eindje verder de duistere afgrond in. Lekker begin van het jaar. Wel zonde van al het werk dat Wennink verzet heeft.

Hopelijk heeft het nieuwe kabinet wél goede voornemens; iets meer vet graag, dan zullen wij de emmers wel leveren!

Renvlinder

'Had je dat al gezien, die mooie rendieren daar in die tuin?'

'Dat is geen rendier, maar een renvlinder!'

Wat is het heerlijk om met een driejarige te praten, ik ben jaloers op de taalcreatieviteit van zo'n mannetje...

Ondertussen verwaarloos ik jullie, mijn lezers, natuurlijk wel, maar daar hebben jullie vast begrip voor; de kleinkinderen zijn gewoonweg té verleidelijk! 

Heel fijne kerstdagen en tot volgend jaar, met hopelijk meer gevleugelde tekst van mijn hand.

Gezichtsherkenning werkt (niet)

Enkele van de apps op mijn telefoon openen zich door middel van gezichtsherkenning. En ik moet zeggen: het werkt goed. Ik hoef geen wachtwoorden meer in te tikken als ik mijn gezicht laat zien, wat eigenlijk automatisch gebeurt, omdat ik mijn gezicht toch al voor de telefoon heb als ik de app wil openen. 

Maar de slimme software heeft nu ook door dat er iets aan mijn gezicht veranderd is nu ik een fietsongeluk heb gehad en overal schrammen, zwellingen en blauwe plekken te zien zijn. Ik ben dus onherkenbaar voor hem/ haar. En kinderachtig als ik ben, ga ik elke dag even controleren of hij me al weer herkent. 

Een geluk bij een ongeluk trouwens dat ik nog geen gezichtsherkenning op de deur van mijn woning had geïnstalleerd, want dan zou ik mooi de pineut zijn nu!

Vrachtwanen

Niet veel dingen zijn zo machtig interessant als het leren van taal door kinderen. Iedereen die een kind of kleinkind heeft zal dat beamen. 

Alleen al in het kader van het observeren van de taalontwikkeling vind ik het dus al heerlijk om af en toe op mijn kleinkind(eren) te passen. Wat mij momenteel intrigeert is waarom mijn kleinzoon het woord vrachtwagen maar niet uitgesproken krijgt. Dat wordt altijd vrachtwanen, terwijl hij vuilniswagen wél goed uitspreekt. Graafmachine lukt ook aardig, evenals hijskraan (hoewel hij een hengel ook een hijskraan noemt).

Auto was na pappa, mamma, opa en oma het woord dat hij het eerst kende en kon uitspreken. Daar lag en ligt ook meteen zijn interesse: alles wat met voertuigen te maken heeft. Toen hij van de week op het stratenkleed met de graafmachine aan het spelen was, bleek dat hij zelfs het woord bouwplaats kende! Achteraf hoorden we van zijn ouders dat hij daar met het kinderdagverblijf geweest was, dus dat was niet heel gek, hoewel het wel een overweldigende indruk moet hebben gemaakt.

Soms hoor je ook de ouders er doorheen, zoals toen hem door zijn vader gevraagd werd of hij op het potje geweest was, of toch zijn boodschap in de luier gedaan had. 'Ik ben nu even bezig!' Hij wilde het er duidelijk NIET over hebben. 

Maar even terug naar de vrachtwanen. Ik zou het persoonlijk heel jammer vinden als hij het woord vrachtwagen goed gaat uitspreken, want dat zou betekenen dat hij zijn poëtische fase voorbij is. 

En poëzie, dat kan er niet genoeg van zijn in een kinderleven. In volwassen levens ook niet, trouwens.

De eerste open tekstboeken van het Open Education team van de RU zijn gepubliceerd

Het had even wat voeten in de aarde, maar onze eerste interactieve open textbooks zijn gepubliceerd! 

De aanleiding voor het maken van de tekstboeken was het feit dat de app die ontwikkeld was ter vervanging van de software die gebruikt werd in het talenlab om de studenten met de uitspraak van het Amerikaans Engels te laten oefenen, niet meer werkte. Het zou een hell of a job zijn geweest deze weer op gang te krijgen. 

Vandaar dat er bij ons door de afdeling informatiemanagement aangeklopt werd. 'Hebben jullie geen tool om dit materiaal op te laten draaien en wel zo open mogelijk?' Het toeval wilde dat wij net een licentieovereenkomst met de University Press van de Rijks Universiteit van Groningen hadden gesloten voor het meeliften op hun Pressbookslicentie, waarmee het mogelijk is om interactieve open tekstboeken te maken. 

Via het Pressbooksplatform en in het bijzonder de gecureerde collectie 'Language Learning' had ik al rondneuzend gezien dat je in Pressbooks geluidsfragmenten kon laten afspelen en zelfs laten opnemen. Dit zou echt de perfecte vervanging voor het wegvallen van de app zijn! 

Het zou bovendien als voordeel hebben dat de studenten hun opnames, als ze daar behoefte aan zouden hebben, konden opslaan, iets wat zelfs een verbetering ten opzichte van de app zou betekenen. 

En al snel kwam de tweede vraag, namelijk of wij ook de theorie, die op een website was geplaatst, tot een textbook zouden kunnen verwerken. De website zou namelijk uitgefaseerd worden. Of course!

En nu hebben we dus onze eerste twee interactieve tekstboeken gepubliceerd:

An Introduction to American English Phonetics – Simple Book Publishing

A Course of American English Pronunciation – Simple Book Publishing

Maar het verhaal gaat nog veel verder terug! De app, de website en de software in het talenlab waren niet de eerste versies van de cursus, want die stammen namelijk al uit de jaren tachtig. De theorie stond toen in een gedrukte syllabus die de studenten moesten aanschaffen. En de geluidsopnames stonden op de destijds state of the art CD-Roms, waar er gelukkig nog enkele van bewaard waren gebleven, zodat we relatief gemakkelijk van daaruit de bestanden in de boeken konden laden. Relatief gemakkelijk, omdat nogal wat diakritische tekens 'platgeslagen' waren op de glimmende schijfjes. Die moesten stuk voor stuk nagekeken en hersteld worden. Over een hell of a job gesproken; hier is er geweldig werk verricht door mijn collega Jeroen Bos en onze studentassistente Farah de Koning die zelf Engels studeert, dus het IPA-alfabet op haar duimpje kent.

Bij het overzetten van de tekst en geluidsbestanden van de ene vorm naar de andere bleek er trouwens ook nog hier en daar een foutje en onduidelijkheidje ingeslopen te zijn; deze heeft Farah er samen met de docent ook nog uitgehaald. En soms dook er ineens een technisch probleempje op. Dan mailden we met de onvolprezen functioneel beheerder van de RUG, die het voor ons oploste.

Ze zeggen wel eens it takes a village to raise a child, nou, er is ook een heel land voor nodig om een interactief tekstboek te publiceren. Want de financiering kwam voor een groot gedeelte niet van de Radboud Universiteit zelf, maar van een Npulssubsidie uit het nationale Groeifonds. Jullie hebben hier dus ook allemaal aan meebetaald! Maar het mooie is dat jullie het ook allemaal gewoon gratis kunnen gebruiken en met de hele wereld kunnen delen. En hopelijk kan het boek in deze vorm nog honderd jaar bestaan en wordt het niet ingehaald door een AI-variant. Want wat is er mis met zorgvuldig bewaarde en gekoesterde ambacht?

Kudos voor de duurzaamheid van (het materiaal van) dit boek en ik hoop dat we in te toekomst nog veel meer van dit soort fantastische producten de wereld in mogen helpen!

Hadestown

Eigenlijk ben ik niet zo'n fan van musicals, maar gezien de lovende recensies, het klassieke thema én de chique locatie waarin- ie werd opgevoerd kon ik Hadestown niet laten schieten. 

En wát een spektakel was het! Een combinatie van twee aloude mythen in een modern jasje gestoken. Alles prachtig gezongen, inclusief de voice over. In ons geval was dat Claudia de Breij, die ik als caberetière al heel goed en stoer vond, maar nu nog meer waardeer: wat een multitalent! Zelf heeft ze dit over het stuk te zeggen:

 

De voorstelling speelt zich voor het grootste deel van de tijd af in een jazzcafé en later in de onderwereld. Mensen komen op en verdwijnen door de beweegbare ronde 'middenstip' in het café. Voor de danspartijen zit daar ook nog een in eerste instantie onzichtbare schijf omheen, die concentrisch om die middenstip draait. 

De fantastische band blijft gedurende het hele stuk gewoon op het podium, evenals de Fates, die net als de band bij de originele Britse cast horen:

 

En dan heb je natuurlijk nog de (Nederlandse) protagonisten: Orpheus (Jeangu Macrooy) en Eurydice (Sara Afiba), en natuurlijk Hades (Edwin Jonker) en Persephone (Joy Wielkens). Die laatste twee sprongen er echt uit qua zang (ach, dat prachtige en actuele Why we build the wall, hier in het origineel door Patrick Page) en dans.

Uiteraard moest het stuk wel eindigen met het dramatische omkijken en jammerlijk weer naar de onderwereld verdwijnen door respectievelijk Orpheus en Persephone. Of eigenlijk kwam er bij wijze van troost nog een tragische lofzang op de moedige en überromantische Orpheus achteraan. Kippenvel!

Een klein beetje van de sfeer kun je proeven bij Eva Jinek, waar een deel van de cast was en zong en speelde. En als je nou denkt 'hé wat doet die Maarten Heijmans daar'? Dan is dat omdat Claudia de Breij en hij de rol van verteller/ Hermes om de beurt vertolken. Echt waar! En de keren dat Claudia speelt, is ze Missus Hermes, wat een vondst. Eigenlijk zou ik nog een keer moeten gaan om te vergelijken met de versie met Heijmans. Gelukkig maar dat de voorstelling met nog twee weken verlengd is....

 

Gezonde chinees

We bestellen niet vaak friet of chinees, maar als we het doen, is het wel echt genieten geblazen. Zo ook gisteren. Maar wat echt plezier gaf, want onverwacht, was de vraag van de Chinees die het eten bracht. Hij vroeg namelijk of hij wat takjes van de moerbeiboom die voor ons huis staat mocht hebben.

Ik dacht dat hij die wilde stekken, maar nee, hij wilde thee zetten van de blaadjes. Thee van de moerbeiboomblaadjes? 'Ja, dat is gezond voor, eh...', hij wreef over zijn buik. 'Wacht, als ik thuis ben, bel ik jullie' en wees naar de bon.

Hij heeft niet meer gebeld, maar ik heb het zelf even opgezocht: de thee van de blaadjes is goed voor tal van zaken, waaronder een betere stofwisseling en bloedsuikerspiegel: Moerbeibladeren: eigenschappen, voordelen en nadelen, recepten

Gezond hoor, die chinees!