In den lande....

Veel verschillen, maar vooral ook veel overeenkomsten, dat is meestal de conclusie van het landelijke vakreferentenoverleg, in dit geval geschiedenis, waar we de onder andere de best practices bespreken.

De mooiste best practice vond ik die van een lid van het Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis, die de website barmbib.nl (de barmhartige bibliothecaris - tegen ontheming van collecties) heeft opgericht: káppen met het kortzichtige beleid van onze regering, zo luidt de terechte boodschap aldaar.
Gelukkig gaan ze bij het IISG ondanks de dreigende forse bezuinigingen in ieder geval keihard door met digitaliseren (met behulp van een METSviewer van de Library of Congres, waarmee het mogelijk om verschillende media als beeld en geluid naadloos aan elkaar te koppelen).
En verder wacht men af wat er terecht zal gaan komen van de plannen om alle afdelingen geesteswetenschappen van de KNAW (o.a. IISG, NIOD en KIT) samen te voegen.

Bezuinigingen en reorganisaties, daar hebben de bibliotheken van de VU en de Erasmusuniversiteit Rotterdam ook mee te maken. In Rotterdam lijkt de bibliotheek 'opgedeeld' te gaan worden, terwijl de verwerving en verwerking van de boeken uitbesteed zal gaan worden aan een commerciële partij. Verder lijken alle kaarten op de medische en bedrijfskundige/economische tak van de universiteit gezet te gaan worden en dreigen de humaniora naar Leiden en/of de LeesAcademie te worden overgeplaatst. De magazijnen zullen zo veel mogelijk worden leeggemaakt.

In Leiden zijn ze ondertussen blij met het deel van de tropenmuseumcollectie die ze hebben kunnen overnemen, al kost het verwerken ervan nogal wat hoofdbrekens. Ook de Leidse campuslocaties in Den Haag doen het goed. Het overzetten van de boeken naar het Library of Congres-systeem heeft daarentegen wat minder goed uitgepakt, tenminste waar het geschiedenis betreft: de gebruikers zijn er niet bepaald enthousiast over en voor de vaderlandse geschiedenis is het LoC-systeem niet toereikend genoeg.

Ook bij de UvA is men bezig met het omzetten naar het LoC-classificatiesysteem; dit gebeurt door de afdeling metadatadiensten, maar dat is nog niet eens het grootste thema; het grootste thema is de deselectie: 40% van het materiaal zal moeten worden overgeplaatst en gedeselecteerd/ verkocht.

Uit Utrecht konden we een nieuw lid aan onze club toevoegen. Opvallend dat er steeds meer gepromoveerden als vakreferenten aangesteld worden: is hier sprake van een trend?
In ieder geval is duidelijk dat de vakreferent-van-nu meer taken in minder tijd moet doen. Het lijstje met taken is bijna niet meer te overzien en gaat van collectieopbouw, -advies en -beheer naar acquisitie, onderwijs, begeleiden van wetenschappers met datamanagement, datamining, bibliometrie, altmetrics, impactmetingen en publiceren en ga zo maar door.

Gelukkig maar dat we een kranig soort zijn en veel met elkaar delen!

Stiltecoupé

Van de week reisde ik met de trein. In de stiltecoupé. Tot Utrecht was dat heerlijk rustig; bijna Erik of het klein instectenboek uitgelezen. Ik vlijde me heerlijk in de Wollewei.

Maar toen.

Toen kwamen er een paar jongens de coupé binnen die niet gesteld waren op stilte. 'Kijk, ik heb ff wat plaatsen gefikst'. 'Hé, wat is het hier stil; is het hier eerste klas of zo?' 'Nee, man, dit is een stiltecoupé.' 'Een wat?' 'Dat je je bek moeten houden, joh.'

'Ik ben een Noordafrikaan. Ik kan me bek niet houden. Wacht, ik zet ff muziek op'. Gelukkig met oordoppen op, maar niet gelukkig ook meezingend.

Een vrouw uit de coupé werd het te veel. 'Jongens, weten jullie dat het hier een stiltecoupé is?' 'Ja, dat je je bek moet houden dus jij ook'. Gelach uit acht jongenskelen. Vrouw beledigd exit.

Dat het het komende halfuur niet meer stil zou worden, voelden mijn medereizigers en ik op hun klompen aan. Maar we waagden het niet er iets van te zeggen.

We keken wel uit. We weten wanneer we onze bek moeten houden.

Blogverjaardag

Zonder dat ik het gemerkt had, ik had het druk afgelopen paar weken, ben ik alweer aanbeland bij mijn eerste bloglustrum. Vijf jaar bloggen, wat gaat de tijd toch snel!

En wat het heeft opgeleverd? Voor jullie hopelijk: een open gordijn, een inkijkje in mijn leven (hopelijk, hoewel ik niet alles bespreek....): dank voor het lezen en de opmerkingen, lieve mensen, ze worden zeer gewaardeerd.
Voor mij: een heleboel geweldige nieuwe verhalennetwerken en contacten. Hierboven bijvoorbeeld een Festina-Lente-foto die ik kreeg van Leendert de Vink, die ik nog maar net heb leren kennen via de blogsphere en wiens Huize Zeezicht-stukjes ik altijd met plezier lees, waardoor ik me soms even in Katwijk waan. Als je heel goed kijkt, zie je hem in de weerspiegeling van het raam de foto nemen.
Dat is het mooie van de online contacten die je opdoet: je kunt ze bijna aanraken. En soms ontmoet je ze na een tijdje in real life en kun je ze nog écht aanraken ook!

Andere, al bestaande contacten, veranderen soms door het bloggen; sommige vriendschappen of familiebanden zijn absoluut sterker geworden door het blogavontuur. Sommige familieleden zijn zelf een weblog begonnen.

Bovendien heb ik een leuk archief van gebeurtenissen en gedachten opgebouwd: handig voor als ik ooit mijn memoires wil schrijven (daar kun je niet vroeg genoeg mee beginnen). En heb ik een hoop ICT-angsten overwonnen.

Maar bovenal is het schrijven zelf leuk. Het is (uitleg voor wie het zelf nooit doet) een heerlijke bezigheid; je vergeet even alles om je heen. Je bent even op avontuur (hallo, ik ben er even niet, ik ben even op avontuur), je ontrukt je even aan de dagelijkse beslommeringen.

En dat is uiteindelijk het mooiste wat er is: er even niet zijn. En daardoor juist te zijn.

Bij de politieacademie in Apeldoorn: het vervolg

Beloofd is beloofd: hierbij ook nog het verslag van het overleg bij de prachtige politieacademie.

Dat overleg was al even spectaculair als het vergadergebouw: perfect georganiseerd en gelardeerd met verrassende elementen. Want zeg nou eens eerlijk, bij welk overleg wordt een complete DWDD-show inclusief muziek en visueel notulist geleverd?

Het was dan ook een speciale bijeenkomst, want tegelijkertijd het afscheid van de voorzitter, die de club maar liefst 18 jaar heeft geleid.

Maar eerst kwamen de mensen van de politieacademie aan het woord; mooi om te zien dat de politie via de mediatheek op verantwoorde wijze informatievaardigheden worden aangeleerd en men daar zelfs voluit op inzet; het uit de hand lopen van het feestje in Haren heeft ook wel laten zien dat dat geen overbodige luxe is, hoewel het kennen van de ins en outs van de social media natuurlijk maar één van de aspecten van het brede spectrum van de informatievaardigheden is.

Geruststellend om te zien er ook nauw wordt samengewerkt met de onderzoekers van de politieacademie en er 'train de trainers' - programma's zijn. Wat dat laatste betreft is wel al doende geleerd dat men daarbij vooral moet inzetten op de enthousiastelingen en niet moet proberen iedereen te forceren mee te laten doen met dit soort sessies. Sommige docenten zien er eenvoudigweg niet het nut van in of denken dat ze het zelf allemaal wel weten.

Maar ondertussen worden er ook gewoon lessen informatievaardigheden aan studenten gegeven. Belangrijk hierbij zijn volgens Paul Kroes de beklijfmomenten; informatievaardigheden worden idealiter elk jaar van de opleiding gegeven. Overigens wordt er tijdens de lessen niet meteen begonnen met het aanbieden van allerlei databanken, maar allereerst aangeleerd hoe je moet omgaan met wetenschappelijke informatie in het algemeen (het herkennen en de beoordeling van de (kwaliteit van) de bron, de relatie met de zoekvraag). Op die manier kom je ook tegemoet aan de verschillen van instroom. Aan het eind van de cursus wordt door de studenten een werkstuk geproduceerd, waarin al het geleerde verwerkt moet zijn; studenten beoordelen ook elkaars werkstuk.
Door de voortdurende bijstelling van de lessen zijn de werkstukken van de studenten in de loop der tijd steeds beter geworden, iets wat ook de lectoren opgevallen is en wat veel credit aan de mediatheek geeft.

Jessica Rebel (mooie naam voor iemand die bij de politieacademie werkt) is als docent onderzoeksvaardigheden aan de leergang tactisch leiderschap een van de lectoren die veel contact met de mediatheek heeft. Zij heeft ondervonden dat onderzoek voor politiemensen lastig is: de meesten willen uit hoofde van hun beroep meteen actie, niet eerst een rustige analyse. Informatie- en onderzoeksvaardigheden worden vooral gezien als corvee. Het is mede daarom belangrijk dat er zo weinig mogelijk jargon wordt gebruikt; zoek aansluiting in taal, zo betoogde ze. De belangrijkste vraag moet volgens haar zijn: wat wil je eigenlijk bereiken, wat zoek je eigenlijk?

Wat het LOOWI eigenlijk wilde, werd wel duidelijk na de rondleiding door het gebouw: Het LOOWI wilde doordraaien! Met Anneke Dirkx als Matthijs van Nieuwkerk. Een prima show, ook zonder side-kick, hoewel de visueel notulist op een gegeven moment een beetje als zodanig mocht fungeren.

Want de informatiepet, die past ons allemaal!

Bij de politieacademie in Apeldoorn

Als informatiespecialist, pardon specialist wetenschappelijke informatie, kom je nog eens ergens. Afgelopen vrijdag bijvoorbeeld: het landelijk overleg informatievaardigheidsspecialisten was uitgenodigd bij de politieacademie te Apeldoorn. En dat is me daar een (onverwacht) prachtig gebouw zeg!

Op het plaatje hierboven zie je het zogenaamde atrium, de overkapping van de oorspronkelijke bonnenplaats van het mooie, prijswinnende gebouw dat ooit een seminarie was. Het wordt nu gebruikt als mediatheek. En als je wilt lunchen, kun je gewoon de kapel inlopen. Kapel? Ja, kapel. Die is nog zo veel mogelijk intact gehouden, behalve dat je er nu kunt eten in plaats van bidden, hoewel je dat laatste natuurlijk altijd voor het eten mag doen en de neiging ook best groot zal zijn op die plek.

O ja, en we hebben ook nog vergaderd. Maar daarover een volgende keer. Eerst het gebouw maar eens goed bekijken:

Xerte-ochtend

Het was me het ochtendje wel: te stormachtig om op reis te gaan. En het dan toch doen.
Maar dat deerde niet: op de heenreis reed alles precies op tijd. En het programma was het waard:

Sprekers uit Nederland en België over de mooie, gebruikersvriendelijke en gratis online instructietool Xerte, waarmee je gemakkelijk lesmodules kunt ontwerpen, die ook nog eens niet lineair doorlopen hoeven te worden en op alle devices te gebruiken zijn. Wie wil dat nou niet inzetten? Vooral als de modules ook nog eens gemakkelijk te delen zijn en je er samen aan kunt werken, sterker nog: studenten aan mee kunt laten werken!

Xerte is in 2004 ontwikkeld door de universiteit van Notthingham (met als initiatiefnemer Julian Tenney). In 2009 kwam de online versie beschikbaar en vanaf 2011 begon de internationale opmars. Met name in België lusten ze wel pap van deze tool. Toll-net is er zelfs grootpropagandeur van, maar ook in Nederland wordt Xerte steeds meer ingezet. Het onderwijsadviesbureau 12Change biedt allerlei modules en coaching op dit gebied aan; ze hebben ook het een en ander vertaald en een Nederlandstalige speeltuin ontworpen.

Ik zou zeggen: leef je uit!

Library game

Het zoeken van informatie - al dan niet via de bibliotheek - heeft wel iets van een queeste en leent zich dus uitstekend voor learning by gaming, zo dacht het team van innovative libraries, zoals stap voor stap beschreven in het multimedia-ebook Only connect..., waar meer innovatieve manieren van het geven van lessen in informatievaardigheden (bijvoorbeeld met behulp van storytelling) in beschreven staan.

In de door hen ontwikkelde game, the adventures of Sir Learnsalot, gaat held Learnsalot met behulp van de magische bibliothecaris/-esse op zoek naar de heilige graal. De game is opgebouwd uit verschillende video's met opdrachten. So, let's game and become knight of the English Reading Room!

Wel jammer overigens dat het zo lokaal gericht is, want het zal behoorlijk duur geweest zijn  om te maken, vermoed ik.