De Nederlandse inzendingen op de ECIL

In totaal waren er vier presentaties van Nederlandse bodem op de ECIL, geen slechte score. Er waren van tevoren papers ingediend door Jos van Helvoort en Peter Becker, Harrie van der Meer en yours truly.

De presentatie van Jos en Peter ging over een project dat ze samen geleid hebben, namelijk het maken van een edubook op het gebied van digitaal bronnenonderzoek voor het HBO. Dit hebben ze samen met Edumundo gedaan omdat ze gemerkt hadden dat er bij de docenten grote behoefte aan is, maar zij zelf geen tijd hebben om het te maken.

Aan de hand van concrete methoden en technieken leren studenten hun weg te vinden in het enorme aanbod aan digitale informatie. Ze raken er stapje voor stapje bedreven in om zelfstandig en verantwoord te vinden en te gebruiken wat relevant, betrouwbaar en actueel is. 

Studenten kunnen het studieboek voor 30 euro per boek kopen; voor docenten is het gratis. Binnenkort zal er tot grote tevredenheid van het ECIL-publiek ook een Engelstalige versie beschikbaar zijn.

voorbereiding van mijn presentatie op de mooie campus van de Uniwersytet Jagiellonksy

Mijn eigen presentatie ging over de ENOEL, het Europese netwerk voor open-onderwijsbibliothecarissen. Ik heb uitgelegd waartoe wij op aarde zijn, welke producten we hebben opgeleverd en gevraagd of er nog mensen in de zaal waren die óók lid wilden worden. Voorlopig was er in ieder geval belangstelling vanuit Tsjechië en Schotland (en de Verenigde Staten, maar die mogen geen lid worden, wel samenwerken uiteraard). De studente die als 'hulpje' bij de presentatie aanwezig was, gritste meteen de Poolse vertaling van onze Toolkit open education benefits die ik bij wijze van voorbeeld had uitgeprint, van tafel. Missie geslaagd, onze kracht zit onder andere in het toegankelijk maken van onze producten door ze óók te vertalen in alle Europese talen - meestal zijn dit soort producten alleen in het Engels beschikbaar.

foto: Jos van Helvoort

En dan nog de presentaties van de papers van Harrie van der Meer namens de UKB/SHB-werkgroep Information Literacy. In een vorige blogpost had ik al gemeld dat hij zelf wegens omstandigheden niet aanwezig kon zijn en Lieke en ik zijn presentaties overgenomen hadden. Dat is gelukkig goed gekomen; we hadden immers steeds de updates van de projecten tijdens de werkgroepoverleggen meegekregen.

De eerste presentatie, over het open badgesproject, was niet heel goed bezocht - we hadden de pech dat op hetzelfde tijdslot een aantal sessies over Artificial Intellegence & IL gepland waren die we zelf eigenlijk ook wel hadden willen bezoeken. Maar niet getreurd, we hebben onszelf er prima doorheen geslagen; we wisten zelfs het verschil tussen edubadges en microcredentials uit te leggen! Op het congres waren meer bibliotheken van hoger-onderwijsinstellingen bezig met (open) badges, maar niemand zo uitgebreid als wij met landelijk vastgestelde uitkomsten van de leerdoelen, dus daar mogen we best trots op zijn met z'n allen.

Meer weten over het project Edubadges Information Literacy (inclusief alle documentatie)? Zie de UKB/SHB Information Literacy website (stukje naar beneden scrollen).

foto: Jos van Helvoort

Onze tweede bijeenkomst was gelukkig beter bezocht: geen concurrentie van AI-bijeenkomsten en zelfs een heel leuke lezing vóór ons over media literacy. 

Het onderwerp was het delen van leermaterialen op het gebied van digitale geletterdheid en ging over het project Delen Digital Skills Onderwijsmaterialen (voor de details verwijs ik wederom naar de UKB/SHB Information Literacy website). De complexiteit van het project zat 'm in het precies bepalen van de scope (en dito taxonomie) van digital skills met de verschillende gelieerde werkgroepen. Leidraad hierbij is onder andere het DigComp Framework.

Er ontspon zich een leuke discussie over de vraag in hoeverre we ons bibliotheekonderwijs in  informatievaardigheden zouden moeten uitbreiden met digital-skillsonderwerpen als coderen, Indesign, bloggen en datageletterdheid.

En daarna de lezing na ons over Data Literacy for Master Level in University of Helsinki die mooi bij ons onderwerp aansloot nog even volgen en snel omkleden om op tijd te zijn voor het galadiner.

Voor meer Nederlandse inbreng (inclusief bezoekers en sfeer) zie hier en hier.

Krakau here we come!

Weinig updates over het werk op deze blog de laatste tijd als ik de posts zo eens bekijk. Maar daar gaat binnenkort verandering in komen, want ik ga weer op congres. Naar Krakau deze keer.

'Gewoon' weer naar het Europese informatievaardighedencongres dat nu niet meer elk jaar is, maar een keer in de twee jaar. De vorige editie was in z'n geheel online en heb ik dus maar overgeslagen.

Voor deze conferentie had ik in januari al braaf een paper ingediend en in april was deze uiteindelijk in z'n geheel gecheckt en goedgekeurd. Vóór de zomer de vlucht geboekt en het hotel geregeld. Zo ben je er eigenlijk het hele jaar al mee bezig, of eigenlijk negen maanden voordat het congreskind eindelijk ter wereld kan komen.

En als verrassing mogen mijn Apeldoornse collega Lieke en ik twee presentaties overnemen van een Amsterdamse collega die door omstandigheden zelf niet naar het congres kan gaan.

Als dat maar goedkomt!

Under the spotlight

Over het algemeen vind ik het wel leuk om presentaties te geven, maar met presentaties in het Engels heb ik toch aanzienlijk meer moeite. Dus toen mij gevraagd werd om een presentatie van maar liefst een half uur te houden voor een Europees gezelschap van informatiespecialisten die zich bezighouden met open onderwijs (de ENOEL, oftewel European Network of Open Education Librarians), was ik behoorlijk terughoudend. 

'Ik ben geen native speaker'. 

'Dat is geen probleem, bijna niemand in onze groep is een native speaker, dat is zo'n beetje de essentie van elk Europees gezelschap, en iemand moet het ijs breken en jouw Engels is best behoorlijk.'

'Niet'.

'Wel. En in ieder geval ben je al heel lang enthousiast met dit onderwerp bezig en trouwens, op het gebied van open online onderwijs zijn jullie in Nederland zo'n beetje het verst gevorderd van heel Europa met een uitstekend platform als Edusources​ dat dit jaar is opgezet en waaraan jullie als bibliotheekcommunity als pilotpartner hebben meegedraaid en daarom is jouw verhaal heel inspirerend voor de rest van onze groep.'

En zo heb ik me laten overhalen om via Zoom (dat ook nog!) een presentatie van een half uur (met daarna nog een Q & A sessie) te houden. De bedoeling van deze eerste in een set presentaties van mensen die zich achter de schermen bezighouden met Open Educational Resources is om het bewustzijn over dit onderwerp te vergroten en de opdracht aan ons is om deze video's zo veel mogelijk te verspreiden. 

Dat laatste is de enige, maar dan ook enige reden om deze video met jullie te delen en mocht er iemand zijn die een cursus 'presenteren in het Engels' aanbiedt, dan meld ik met hierbij aan. Enjoy!

LIBER-congres online

Het LIBER-congres had ik nog nooit bezocht, terwijl dat eigenlijk te boek staat als hét Europese bibliotheekcongres, waar ook de bibliotheekdirecteuren op afkomen en zo. Dit jaar was het in Belgrado en zou ik het eindelijk bezoeken, omdat ik gevraagd was een deel van een workshop te verzorgen.

Maar helaas, het coronavirus kwam er doorheen fietsen. En het ECIL-congres, dat ik elk jaar probeer te bezoeken, ging/ gaat ook al niet door. Lekker dan! Alleen: toen kwam ineens het bericht dat het LIBER-congres wél doorging. Online dan. En de presentatie moest dus ook online. Vanuit de slaapkamer….

Maar het was toch leuk; iets van de enthousiaste sfeer die je normaal op een congres aantreft kwam toch over. Onze workshop was geïnitieerd door Hilde van Wijngaarden, directeur van de bibliotheek van de VU, een heerlijk enthousiaste leider die weet wat ze wil. Een van haar strevens is om de bibliotheek niet alleen onderzoek te laten ondersteunen, maar ook onderwijs. En dan vind je mij al gauw aan je zijde. Zij is ook de kartrekker van de landelijke open-en-online-onderwijsbibliotheekgroep, al heeft ze deze taak onlangs overgedragen aan haar collega Sylvia Moes.

Binnen LIBER is zij degene die de (open online) onderwijsondersteuning op de kaart wil zetten en dat was ook het thema van onze workshop: hoe doe je dat en zijn er al good practices waar op voortgebouwd kan worden? Daartoe waren zes mensen uitgenodigd om een presentatie te verzorgen en ik was er dus een van. De beschrijving van de workshop was als volgt:

The support for teaching and learning at research libraries is expanding and there is a growing focus on new and innovative ways of delivering different types of educational content, facilitating educational innovation and training on data/information literacy. There is a growing need to exchange ideas and learn from each other on how to implement new services, such as maker spaces or augmented reality, in the library. This workshop provides its participants an opportunity to share some success stories, as well as issues arising when reality doesn’t meet the plans. During the workshop participants will also draft ideas for further (Liber-) activities around this topic.

En de uiteindelijke invulling:

foto: @fribban

LIBER Online Workshop: Libraries for Teaching and Learning

PROGRAMME 

14.00 Welcome worlds and introduction to the workshop (Hilde van Wijngaarden, Vrije Universiteit Amsterdam)

14.15 Three paths for libraries to embrace teaching and learning

1: Facilitation in makerspaces

○       Supporting the creation and usability of new forms of content (Sylvia Moes, Vrije Universiteit Amsterdam)

○       Incentives for new services at Linköping University Library- the rise of Digimaker (Anneli Friberg, Linköping University Library)

2: Open educational resources (OER)

○       Unesco guidelines and Network of European Open Education Librarians (Vanessa Proudman, SPARC)

○       Examples of OER support in Spanish libraries (Gema Santos Hermosa, Library Open University Cataluna)

3: Librarian as a guide to the future

○       Artificial Intelligence Bazars at University of Oslo Library (Andrea Gasparini, U University of Oslo)

○       Teaching in the brave new open world: how can libraries help (Monique Schoutsen, Library Radboud University Nijmegen)

15:25 Break
15.45 Breakup groups: Discussion on the three paths
16.15 General discussion: What is the role of the library in teaching and learning? How do we utilise our traditional competencies in this new role?

Een paar highligts:

Content is king; could the library be the queen? (aldus Sylvia met een mooi verhaal over maker spaces, Virtual Reality (bijv. het PleitVRij-project) en 3D printing- het zogenaamde driedimensionale leren. Of dit academisch genoeg is, werd er gevraagd. Jazeker, onderzoek toont aan dat dit het zogenaamde diepe leren enorm bevordert, zelfs het nabouwen van modellen met legoblokjes). Mooi om mee te nemen. En die vogeltjes op de achtergrond bij haar presentatie die luidkeels meekwetterden, ach, dat was alleen maar grappig, dat heb je bij een 'echt' congres niet….

Vanessa Proudman over de UNESCO Guidelines on Open Education en Network of European Open Education Librarians: de UNESCO heeft 5 actiegebieden op het gebied van Open Educatie vastgesteld en zoekt daarbij nadrukkelijk contact met de bibliotheeksector.

Tevens hebben ze onlangs de Dynamic Coalition for OER gelanceerd. Interessante ontwikkelingen.

Gema Santos-Hermosa vertelde onder andere dat ze de OER Toolkit in het Spaans vertaald hadden.

En Andrea Gasparini (die ik erg op Frank Evenblij vond lijken, maar dat terzijde) vertelde over 2 zogenaamde Research Bazars op het gebied van Artificial Intelligence, gecombineerd met Design Thinking en die samen toegepast op onderzoeksdata die de bibliotheek in Oslo georganiseerd heeft en een groot succes bleken. De eerste workshop concentreerde zich op de Oxyrhynchus papyri en de tweede op iris.ai. Interessant, maar een brugje te ver voor ons, vrees ik.

Mijn eigen presentatie ging over instructies in AI (Adobe Illustrator in dit geval), onze escaperoom (die nu even op z'n coronagat ligt, maar zeker spectaculair gaat worden) en natuurlijk het UDIT-project en tegen de achtergrond van welke ontwikkelingen we deze projecten opgestart zijn. Het praten tegen een computerscherm vond ik overigens een ramp; je ziet niemand (bij het programma GoToTraining kunnen maar 6 mensen in beeld, en als je presenteert zie je alleen je powerpoint en jezelf. Voor de verandering had ik mijn presentatie een keer helemaal uitgeschreven, maar dat oplezen vond ik toch niet zo'n succes, dus halverwege heb ik mijn papier weggegooid en vertelde ik gewoon mijn verhaal bij de plaatjes, blijkbaar toch meer mijn ding. Het filmpje dat ik vorig jaar met Simon van Heeringen had gemaakt, trok de meeste belangstelling. Ik had 'm voor de gelegenheid ook maar even tot open science champion omgedoopt en de video laten beginnen op het moment dat hij het over de rol van bibliotheken hierbij had, misschien dat dat hielp. Mijn vingers jeuken om meer van dit soort filmpjes te (laten) maken, maar ja, corona he?

Nog even aandacht voor waarom Open Education ook alweer zo belangrijk is:

LILAC: de lezingen die ik zelf (mede) gaf

En last but not least heb ik zelf ook twee lezingen/ workshops gegeven: een samen met mijn collega Saskia over de geboorte van onze online cursus over het beschermen van persoonsgegevens, ook wel kortweg de privacymodule genoemd. We hebben veel plezier beleefd aan het maken ervan (samen met nog vier andere collega's); hopelijk straalde dat van de presentatie af - vermoedelijk wel, want dat was wat we achteraf te horen kregen.

En de tweede over de online module over het gebruik van open data in het onderwijs (samen met Harrie en mijn Noorse collega's, je weet wel, van die uitwisseling). Gelukkig was deze net op tijd af, evenals de video met het interview met de Nijmeegse wetenschapper Simon van Heeringen over dit onderwerp, die z'n première beleefde op deze conferentie.

Hard werken, maar dan heb je ook wat....

credits foto: Daniela Hesmer

Open Education Week

foto: @ElviraCaneda

Een goed initiatief van een van de themagroepen van de nieuwe werkgroep Open en Online Onderwijs van de gezamenlijke universitaire en hogeschoolbibliotheken: een informatiemarkt bij Surf over wat de bibliotheken nou te bieden hebben op dit gebied.

Best veel al.

Er waren stands van bibliotheken die interactieve digitale readers via de bibliotheek beschikbaar stelden, anderen hielden een presentatie estudybooks en over een gezamenlijke Wikipedia (erfgoed) Expeditie, weer anderen over het gebruik van feedback fruits en online hospitality als hulpmiddel bij online onderwijs.

Natuurlijk waren er ook bibliotheken die zélf open online onderwijsmateriaal maken en dat presenteerden, zoals wij, met ons E-liteproject, dat overigens weer verder ontwikkeld is de laatste tijd: wegens de toename aan het aantal e-modules is de portal met ingang van deze week opgesplitst in een algemeen deel en afzonderlijke minilites.

Gezien het grote aantal Xerte-foldertjes en E-litesleutelhangertjes dat op was aan het eind van de middag, was er veel belangstelling voor ons project in den lande....

Mooie dag om de Open Education Week mee te beginnen. En wat is de TU-Delft goed bezig op dit gebied zeg:



Daar kan de Radboud Universiteit nog een puntje aan zuigen.....

Verbeeldingskracht in training

PRESENTeren

Nu, een dag na de training, dansen mij nog de kleuren voor ogen die Marina Noordegraaf bij haar training presenteren en didactiek heeft gebruikt. Zoveel visualisatie en fantasie heb ik nog nooit tijdens een training gebruikt zien worden; als Marina bijvoorbeeld zegt dat er een rode draad door de cursus loopt, dan staat daar ook netjes een bolletje met een rode draad op tafel.

Ze weet het ook gezellig te maken met allerhande opstellingen, kleurige spelletjes, boekjes en boeken, pennen en snoepjes.

Maar ging de cursus dan ook ergens over? Jazeker! We kregen een uitgebreide uitleg over de ijsberg van Mc Clelland, de logische niveaus van Bateson/ Dilts en de 3 basisbehoeften van een mens (1. je competent voelen, 2. autonomie en 3. verbondenheid) die daar op inspelen. Verder zijn ook de dramadriehoek (met filmpje!), de kernkwadranten en de cirkel van invloed behandeld en hebben we elkaar advies mogen geven met betrekking tot problemen die we tijdens instructies tegenkomen. De motivatie van de student en het hoe die te beïnvloeden kwam daarbij veelvuldig aan bod.

En tóch werd de cursus ondanks alle theorie nergens droog, omdat het merendeel op beleving was gericht. En door het nooit aflatende enthousiasme van Marina natuurlijk....