Half jaar sabattical

Hoewel ik wéét dat regelmatig mediteren goed is voor een mens, komt het er vaak niet van; op de een of andere manier komt er altijd iets tussen.

Maar nu het yogaseizoen weer is afgelopen - ik neem me ook altijd voor thuis te yogaën maar dat komt er ook al nooit van - heb ik me maar eens ingeschreven voor een terugkomavond van de mindfulnesscursus die ik een aantal jaar geleden heb gevolgd. En nog vóór dat de avond geweest was, had-ie al effect, omdat ik dacht 'ik moet toch maar weer eens gaan oefenen, anders sta ik straks voor gek omdat ik maar twee minuten achter elkaar stil kan zitten.'

Dus heb ik de app Headspace maar eens op mijn telefoon geïnstalleerd, want daar had ik goede verhalen over gehoord. En heb ik de afgelopen week elke avond (met een app lukt het wel om op regelmatige basis te mediteren, want je wordt er steeds vriendelijk doch dringend aan herinnerd dat het weer tijd is voor je meditatie, dus toch maar niet wegdoen, die smartphone) braaf 10 minuten gemediteerd.

Ik dacht dus dat ik beslagen ten ijs kwam voor de terugkomavond. Na een stichtende tekst over vertrouwen en een mooi gedicht begonnen we met enkele yoga-oefeningen. Die deed ik met gemak, dus ik voelde me helemaal getraind. Kijk mij eens een balans hebben!

Maar toen, toen begon de zitmeditatie. Zitten, zitten, zitten. Au, au, au, pijn aan mijn benen. En au, au, au, pijn aan mijn rug. Waarom zat iedereen daar zo rustig? Bleek uiteindelijk dat we al een half uur gezeten hadden. Geen wonder dat alles me pijn deed! Headspace is voor beginners! Blijkbaar. En de rest was....gevorderd?

Ik herinnerde me ineens ook weer dat de leraar destijds gezegd had dat 10 minuten eigenlijk geen meditatie was. Minstens een half uur per dag moesten we trainen, dan had het pas effect!

En eerlijk is eerlijk: ik voelde me vanochtend herboren. Alsof ik een half jaar een sabbatical had gehad!

Nu moet ik er wel bij vertellen dat we ook nog iets hebben gedaan die avond waar ik nog nooit van gehoord had: interpersoonlijke meditatie - meditatie in een groepje.

Daarvoor moesten we eerst met z'n allen in de kring zitten. Er werd een stukje uit de 'inaugurele rede van Nelson Mandela' voorgelezen en daarna moest je bij jezelf nagaan wanneer het voor het laatst was dat je echt gestraald had, automatisch een mooie en goede prestatie neerzette en je, zoals dat tegenwoordig zo mooi heet, helemaal in je kracht stond. Dat viel nog niet mee. Maar een goede denkoefening.

Wat de leraar er van tevoren niet bij verteld had, was dat je deze ervaring daarna moest delen met je groepje (van drie). En dat zij daar op moesten reageren: wat hen het meest geraakt had in je verhaal. Dat bleek een enorm inspirerende en mooie ervaring, zowel het aanhoren als het vertellen: mensen die met recht trots op iets waren. En natuurlijk waren er steeds meditatiemomenten tussendoor. Om het goed op je te laten inwerken.

Uiteraard sloten we weer af met een gedicht. Van Lao Tse:

Heb je geduld te wachten
Tot de modder zakt,
Het water helder wordt?
Kun je in stilte verwijlen
Tot de handeling
Vanuit zichzelf ontstaat?

Dat kregen we allemaal mee naar huis, op een papiertje dat de leraar ('ik voel me net een pastoor die hosties uitdeelt') ons allemaal gaf.

Dus misschien was het niet alleen de meditatie van een half uur, maar de hele avond, die een diepe en tevreden rust gaf. De volgende keer ga ik weer; scheelt toch weer een half jaartje sabbatical!

Leonard Cohen en de retraitedienstplicht

Afgelopen zondag heb ik met veel plezier de documentaire Halleluja, Leonard Cohen is terug! bekeken. Werkelijk een prachtige man die Cohen! Ik was al verliefd op zijn liedjes en stem, maar ben nu ook onder de indruk van zijn toewijding aan het boeddhisme.

Er zijn in de documentaire beelden te zien van de in monnikspij mediterende, zingende, kokende en vegende Leonard Cohen (maar ook met beelden van zijn recente concerten in België en van Jan Rot die een paar van de door hemzelf vertaalde liedjes van Cohen speelde).

Wat me trof was dat hij vertelde dat zijn vader een militair was en eigenlijk ook een militaire carrière voor hem had gewild - een wens die overigens nooit in vervulling kwam doordat zijn vader voortijdig stierf en zijn moeder een militaire carrière ook niet zo speciaal zag zitten.

Maar, zo zei de Canadese zanger, bepaalde aspecten van het militaire leven, zoals orde en discipline, bevielen hem wel en vond hij terug in het boeddhistische klooster.

En ik had ineens een heel mooie gedachte: als we in plaats van de al weer twintig jaar geleden afgeschafte dienstplicht een retraiteplicht voor alle mensen zouden instellen? Dan zou er misschien wel minder oorlog zijn, dus ook minder militairen nodig zijn. Win win!

En ik weet al welke leraar ik zou willen! Zeker als hij af en toe een liedje zou zingen.

Mijmermat

In de pauze maak ik meestal (met iemand of alleen) een wandeling. Heerlijk even de buitenlucht inademen in plaats van al die kantoorlucht. En tijdens die wandelingen op de campus is er altijd wel iets leuks te ontdekken: nieuwe kunst, nieuwe bloemen, nieuwe dieren, nieuwe gebouwen, nieuwe mensen, nieuwe inzichten....

En pas stuitte ik op een van mijn wandelingen op een alleraardigst project: de mijmermat (doorbreek je verticaliteit). Het is een kunstproject van de studentenkerk, maar is uitdrukkelijk niet alleen voor studenten, maar ook voor medewerkers bedoeld. De eerste keer dat ik voorbij het uitnodigende bord liep, was mijn pauze al voorbij, dus kon ik het niet maken om er nog een half uur aan vast te plakken om in zo'n hangmat (er hangen er 3) in de stiltetuin te gaan liggen, maar ik wist wel zeker dat ik me er zeker een keer in wilde vlijen.

En van de week kwam het er een keer van. Heerlijk! Ik geloof dat ik zelfs even in slaap gevallen ben, want schrok op van het kerktorenbelletje.

Uren stilte maken

Gisteravond hadden we weer mindfulness. En de leraar plaagde ons met een meditatie van drie kwartier.

Na een kwartier merkte je de onrust bij ons deelnemers al, want we hadden steeds geoefend met een meditatie van een kwartier. Maar - zo blijkt nu - een kwartier is maar voor watjes. Een uur mediteren, dat begint tenminste ergens op te lijken. Maar onze lichamen zijn daar helemaal niet op gebouwd, onze benen begonnen te slapen, we kregen spierpijn in onze heupen, rug en nek.
'Dat is juist goed oefenmateriaal', zo hield de leraar ons voor, 'want dan moet je ongemak, pijn en weerstand overwinnen en gewoon met deze zaken zijn, ze toelaten, ermee zitten (letterlijk, niet figuurlijk), zogezegd'. En als klap op de vuurpijl werd er in de zaal naast ons gesprongen en tegen de muur gebeukt. Ook dat was prachtig oefenmateriaal volgens onze leraar. Irritatie overwinnen. Alsof hij de mensen had ingehuurd voor dit doel. Gelukkig voor ons duurde deze irritatiebeproeving maar vijf minuten. Daarna zaten we weer heerlijk - nou ja heerlijk - in de stilte.

Een kleine opmaat voor onze beproeving voor aanstaande zaterdag: de stiltedag. Maar liefst 7 uur in stilte doorbrengen, zonder iets te zeggen, ook niet tijdens de thee, ook niet tijdens de lunch. Nee gewoon er zijn, naar binnen keren, je diepere lagen ontdekken, zien wat er bovenkomt. 'Maar er zal vermaak genoeg zijn', zo stelde de leraar ons gerust, 'we doen een zitmeditatie van een half uur, een bodyscan, een loopmeditatie, staande yogaoefeningen, zittende yogaoefeningen, een stiltewandeling. O ja, en aan het eind van de dag evalueren we kort, een half uurtje.'

Gelukkig maar. Er kwam weer wat kleur op de wangen van ons deelnemers.