Grand Hotel Europa

Altijd weer een feestje als Ilja Leonard Pfeijffer een nieuw boek uit heeft. En zeker als hij dat ook nog eens in Nijmegen komt signeren. Of ik erbij was? Ja, wat dacht je!

Ik (of eigenlijk we - ik was met mijn jaargenote Ester) waren weliswaar achter een behoorlijke stapel boeken opgesteld, maar we konden hem goed zien en horen. Moeilijk voor te stellen dat hij een leeftijdsgenoot van ons is; hij lijkt veel ouder en tegelijkertijd veel tijdlozer dan wij. Bruiner ook, doordat hij tegenwoordig in Italië woont en meestal buiten op een terrasje schrijft. Wij werken meestal binnen, helaas. En we dragen ook geen pakken. En overhemden met gouden manchetknopen. En zegelringen. En schoenen met gouden punten. En al helemaal geen struisvolgelveren mantels, waarmee we een entree zouden kunnen maken alsof we Sinterklaas waren. Ilja wel. En hij was in opperbeste stemming, omdat hij goede recensies voor zijn boek had gekregen (vijf sterren in de NRC bijvoorbeeld). Tja, hadden wij maar een leven als Ilja in Italië.

Maar ook daar is het niet alles goud wat er blinkt. Italië heeft namelijk (naast de corruptie) twee problemen: toestroom van vluchtelingen én toeristen. Daar gaat het boek dan ook over. Ilja heeft meer moeite met de toeristen, oftwel nostalgiezoekers, zoals hij ze noemt, dan de vluchtelingen. Want de toeristen maken de eens prachtige en stijlvolle steden tot goedkope en lelijke consumptieparken, maar de vluchtelingen zouden wel eens goed voor onze toekomst kunnen zijn. Want Europa, ja Europa, dat is vooral met het verleden bezig en doet z'n verleden nu in de uitverkoop. Maar dat is maar een van de verhaallijnen, want er speelt ook nog een liefdesverhaal met tragisch einde doorheen, en een Dan Brownachtige zoektocht naar Caravaggio en tevens natuurlijk verwijzingen naar de klassieke oudheid en deze keer ook naar de Toverberg van Thomas Mann. Kortom: ik heb behoorlijk veel zin om er in te beginnen, maar ik houd me nog even in totdat de kerstvakantie begint, alleen al omdat ik nog in vijf andere boeken bezig ben.

Arme ik.

Als je trouwens precies wilt weten waar het over gaat, moet je dit interview maar eens lezen. Of de aflevering van VPRO Boeken van afgelopen zondag bekijken.

Het hangende boek

Van een hangend kopje koffie had ik al wel eens gehoord, maar een hangend boek?

Eerst maar eens uitleggen wat een hangend kopje koffie is: dat is een kopje koffie dat voor je betaald is door de klant voor je; het is een sympathieke, oeroude Napolitaanse traditie.

Goh, dacht een Italiaanse boekverkoper, die met lede ogen aanzag dat de jeugd steeds minder boeken koopt, dat zouden we ook met boeken kunnen doen! Dus hij bedacht de actie #librosospeso, die op Twitter meteen een gigantische hit werd.

De bedoeling van de actie is dat de betalende klanten in zijn boekwinkel gevraagd wordt vrijwillig te betalen voor het boek van de volgende, hem/haar vaak nog onbekende klant; die klant moet wel achttien jaar of jonger zijn.

Zo creatief kunnen alleen Italianen zijn.

Hoe we in Rome blijven

We hebben een heerlijke tijd gehad in Rome, veel gezien, veel meegemaakt.
Maar natuurlijk ook veel gemist.

Wat we gemist hebben is ten eerste natuurlijk de zaligverklaring van de paus (of was dat met opzet?), verder de uittocht van een deel van de Romeinen uit de stad in verband met een voorspelde aardbeving (die vond wel plaats, maar dan wat verderop, in Spanje), het tot leven komen van Nero, de nacht van de Romeinse musea en de jaarlijkse eedaflegging van de Zwiterse garde - bijzondere instelling, deze garde; mooi artikel daarover bij SPQR, waaruit ik onder andere leerde dat de pakken van dit elitekorps helemaal niet ontworpen zijn door Michelangelo en dat de hellebaard niet hun enige wapen is, weer een paar illusies armer.

Het leuke is wel, dat ik door het lezen van dit soort berichten (en het ordenen van de foto's natuurlijk!) een beetje in Rome blijf. En in Italië sowieso door het lezen van het boekje van Maarten Veeger: Een verleidelijk theater, cultuurgids voor het Italiaanse leven, dat ik op de valreep voor onze reis voor nog geen 7 euro kocht en heerlijk in het vliegtuig en in de week na de reis heb gelezen.

Ciao Roma!

Mooie foto

Mooie foto van de week in NRC-next van de protesen van jongeren tegen het aanblijven van Berlusconi. Vooral die opgestoken middelvinger in het midden en het omhooggegooide flesje aan de rechterkant van de foto doen het 'm, maar natuurlijk ook de schildpadformatie van de politie en het okergele gebouw op de achtergrond. Ze hebben helaas wel wat schade aangericht, die jongeren.

P.S. klik op de foto voor een groter beeld

Piacenza

Toen ik vanmorgen op de radio de plaatsnaam Piacenza hoorde vallen, dacht ik meteen aan die beroemde lever, waarvan men in Italië lange tijd gedacht heeft dat er de toekomst mee voorspeld kon worden.

Maar het bericht ging niet over de lever, het ging over drugs. Drugs die verhandeld werd in een nonnenklooster in het centrum van Milaan. Het klooster was een dekmantel voor de Zuidamerikaanse portier om drugs te verhandelen; de nonnen wisten van niets. De cocaïne werd geraffineerd in Piacenza en daarna getransporteerd naar Spanje en Frankrijk.

De koeriers kwamen vermomd als pelgrims (verklede priesters en nonnen) naar Milaan; de drugs zat verstopt in gebedsboeken en allerhande handbagage.

Als hier geen idee voor een boek op een presenteerblaadje is aangeboden, dan weet ik het niet meer. Umberto Eco, doe je best!

En nu....

Bier!

Ondertussen in Italië......

Ondertussen is er in Italië een flinke demonstratie gehouden tegen de beknotting van de persvrijheid - en terecht. De demonstratie vond plaats op het Piazza del Popolo. Je zou denken dat dit betekent: het plein van het volk (heel toepasselijk), en dat is ook zo, maar eigenlijk zit het nog iets ingewikkelder in elkaar, want het plein is ook genoemd naar de kerk die aan het plein ligt, de Santa Maria del Popolo en die is weer genoemd naar de populieren die bij de kerk stonden!
Het verhaal gaat dat die kerk gebouwd is op de plaats waar Nero begraven was. Het graf van de keizer zou eerst zijn ontruimd en zijn as in de Tiber gegooid.

En verder zijn er de afgelopen tijd ook weer mooie dingen gevonden in (de buurt van) Rome: de spectaculaire eetkamer van de Domus Aurea (van Nero, gebouwd op de plaats waar later het Colosseum voor het VOLK gebouwd werd) en een mooi amfitheater bij Rome aan zee.

Je zou denken dat ze alles wel een keer opgegraven hebben daar, maar nee hoor, er ligt nog zoveel moois onder de grond! Hades is (nog steeds) zooo rijk!

In de ban van mijn vader

Soms krijg je een boek met een opdracht. Ik kreeg pas een boek met de opdracht eerst een ander boek te lezen. Ha, dus toen kreeg ik wel twee boeken.

Het boek dat ik graag eens wilde lezen was kalme chaos van Sandro Veronesi. Dat kreeg ik van iemand die het al uit had, maar dus wel met de voorwaarde eerst in de ban van mijn vader te lezen.

Afgelopen dagen heb ik veel tijd in de trein doorgebracht - de bruiloft van afgelopen woensdag was in Overveen, nabij Haarlem, vandaar - dus ik had lekker de tijd om te lezen. En vandaag heb ik 'm uitgelezen. Ik weet natuurlijk nog niet hoe kalme chaos is, maar in de ban van mijn vader was in ieder geval mooi, kalm en chaotisch. Het speelt zich af in Rome en het gaat over een man, nauwkeuriger gezegd een kinderboekenschrijver, die net zijn vader verloren en een prijs gewonnen heeft.

In de loop van het boek komt de relatie met zijn vader in een ander daglicht te staan. En niet alleen de relatie met zijn vader, maar ook de relatie met zijn vrouw. En zijn vespa. En zichzelf. Eigenlijk wordt zijn hele leven flink dooreengeschud. En dat alles door een duistere figuur die vanuit het niets opduikt.

Op sommige momenten heeft het boek iets thrillerachtigs, op andere momenten is het weer behoorlijk filosofisch. Er zaten ook leuke literaire vondsten in, waarvan er één een hoofdstuk zonder interpunctie om enkele minuten gedachtenstroom weer te geven. Heel herkenbaar, zo gaat dat in mijn hoofd soms ook. En in het jouwe waarschijnlijk ook. Grappig om dat eens uitgeschreven te zien.

Het einde vond ik wat verwarrend: wie gaat er nu op een morfineknop drukken als-ie door z'n vrouw gekust wordt?

Aanrader. Lezen!

Die kerken toch!

Heb je dat ook wel eens, dat je niet weet wat je van iets moet vinden? Afgelopen weekend had ik dat, toen ik las dat men in een kerk in Zweden voor de Paasmis een levensgrote Jezus van Lego had gemaakt. Aan de ene kant is het wel een leuk, speels idee, aan de andere kant.....ik weet het niet, infantiliserend en kitsch.

Mijn kinderen zouden er in ieder geval niet om naar de kerk gaan. Twee jaar geleden waren ze nog wel te porren voor levensgrote legobeelden van Harry Potter in het Speelgoedmuseum in Deventer, maar dat is natuurlijk wat anders.

Ik weet het niet.

Smaakvoller vind ik de kerkengids die is uitgebracht in Italië. De meest sfeervolle en authentieke kerken in de gids worden beloond - nee, niet met Michelinsterren - maar met kaarsen en missaaltjes.

De maximale score is vijf kaarsjes. Alles wat getuigt van slechte smaak levert puntenaftrek op. Je moet dan denken aan plastic zitplaatsen, neonverlichting, nepkaarsen en het

toestaan van gsm-gesprekken.

Extra punten kun je halen met kaarsen van was, live orgelmuziek, een mooie kerststal, Gregoriaans gezang, wierookgeur en een vol vat wijwater.

De sfeer in Gesu e Maria wordt als volgt beschreven door Camilo Langone, de samensteller van de gids:

...een oase van Gregoriaans gezang en onsterfelijke Latijnse liturgie. De mis wordt weliswaar gevierd onder koud halogeenlicht, maar de gelovigen knielen tenminste lang en devoot tijdens het eucharistisch gebed. De vele vrouwelijke gelovigen met hun prachtige mantilla’s bieden "een verrukkelijke aanblik".

Prachtig toch?

Italië en David

Basilica van St. Bernardino, nu zwaar beschadigd

Ik heb altijd graag in Italië willen wonen, maar nu even niet, geloof ik. Wat een ravage! Zelfs voetbalwedstrijden gaan niet door. En dat wil wat zeggen in Italië!

Waarom worden toch altijd de mooiste gebieden getroffen?

Naar aanleiding van een fragmentje van een interview van Clairy Polak (NOVA) met David Rijser (een classicus die ik tot nu toe alleen van naam kende, omdat hij een collega van een studiegenoot van mij was) bij de TV draait door, heb ik de hele NOVA-uitzendig even bekeken bij uitzending gemist.

Mijn studiegenoot had wel eens laten doorschemeren dat zijn ex-collega weliswaar heel kundig, maar ook een tikje arrogant was. Nou, ik wilde hem wel eens zien! Bij de TV draait door werd gesuggereerd dat Clairy David ('de breedsprakige classicus') niet wilde laten uitspreken, maar ik vond het eigenlijk wel meevallen. Matthijs van Nieuwkerk kapt volgens mij veel eerder mensen af! In de montage zag het er trouwens erger uit dan het in werkelijkheid was.

interview met David Rijser: 16.17-21.37

En eerlijk is eerlijk, DR had interessante zaken te melden, al merk je inderdaad dat hij zelf graag aan het woord is. Ik ken het gebied rond l'Aquila niet goed, ben er nog nooit geweest. Het schijnt ook niet zo toeristisch te zijn, begreep ik van David Rijser. En dat was fijn, want dan kon er tenminste rustig genietend rondgelopen worden. Na deze aardbeving zal het er ongetwijfeld drukker worden.

Er blijkt - zeker met de naschokken van gisteravond - toch wel heel veel erfgoed verloren te zijn gegaan, met name Romaanse kerkjes (die op het snijpunt met de Gotiek stonden, dus uitermate interessant, aldus de breedsprakige classicus). Maar ook een restauratie kan volgens hem interessant zijn.

Gelukkig dat er nu een stukje muurschildering uit Amerika naar Italië terugkomt, dan is het verlies tenminste weer een béétje gecompenseerd.

Een pleister op de gapende wond.

____________________________________________

Hoezo gapende wond, zou Berlusconi zeggen, stel het je maar voor als een weekje kamperen! Wat verwacht-ie dat z'n landgenoten zullen antwoorden?: 'Yes we camp!'? Man, ze verrekken!

Thermen van Caracalla lopen schade op

Toen ik vanmorgen hoorde dat er een aardbeving in Midden-Italië had plaatsgevonden, gingen mijn gedachten gelijk uit naar de historische gebouwen in Rome. Ze zouden toch niet beschadigd zijn? Gelukkig lag het epicentrum een stukje van Rome af.

Eigenlijk vond ik het wel wreed van mezelf, dat ik eerder in termen van gebouwen dan van mensen dacht. Maar de mensen ken ik niet en de gebouwen wel.

Nu schijnen de Thermen van Caracalla licht beschadigd te zijn. Alsof daar nog veel van overeind stond. Ik geloof dat mijn gedachten nu meer uitgaan naar de 92 doden en 50 duizend daklozen.