Verhalen vertellen in coronatijd

Verhalen zijn eigenlijk altijd belangrijk, maar helemaal als je om de een of andere reden opgesloten zit. Je moet toch ergens je troost uit halen, of niet soms?

Gelukkig zijn er een paar mensen die dat begrijpen, en dan noem ik in de eerste plaats Ivo van Hove van de Toneelgroep Amsterdam, of hoe heten ze tegenwoordig ook alweer, het Internationaal Theater Amsterdam ja. Tijdens een van de laatste afleveringen van DWDD - o, wat mis ik dat programma toch - zei hij dat hij het plan had opgevat om zijn acteurs elke avond een verhaal uit de Decamerone te laten voordragen.

En voilà, na enkele dagen konden wij de eerste acteur met de eerste episode bewonderen: Ramsey Nasr met het verhaal over Peronella die haar minnaar in een wijnvat verbergt op het ogenblik dat haar man onverwacht thuiskomt met een koper voor dat vat. Dat doet hij echt subliem, onder andere door beide protagonisten in een vet Rotterdams accent te laten praten. Maar ook de andere episodes zijn fantastisch verteld. Kijk, daar blijf je wel voor thuis. Ik wel tenminste!

Verder heb je nog Bart van Loo, die vanuit zijn huis elke twee dagen over een boek vertelt dat hem na aan het hart ligt en daar een stukje uit voorleest. Dat is echt een meesterverteller, wat een natuurtalent! Zie hier voor zijn coronacollectie tot nu toe. En als je nog niet overtuigd bent en zijn podcast van De Bourgondiërs nog niet gehoord hebt, dan raad ik je aan die heerlijk te beluisteren en je mening te herzien.

En natuurlijk Paul Groos, oftewel verteller Paul, die de VrijMiMy heeft geïntroduceerd: elke vrijdagmiddag om stipt 16 uur vertelt hij een mythe. Tot nu toe zijn Dido, Orpheus en Alkestis en Theseus aan de orde geweest. Check zijn YouTubekanaal!

Last but not least heb je dan ook nog Paul Haenen met zijn Radio Oranje ('onderduik-tv'). Kijk en luister hier. Ook zijn facetimegesprekjes (hier bijvoorbeeld met Theo Maassen) zijn de moeite van het beluisteren waard.

Ik hoop dat je er net als ik wat troost in vindt in de dagen dat je niet heerlijk buiten in de zon kunt zitten!

Oorlogskoningen op valentijnsdag

We hadden een afspraak, Katharina en ik. Op 14 februari zouden we naar de Kings of War in Amsterdam gaan, dat prijkte al maanden op mijn kalender.

Pas de dag ervoor ging ik kijken wat voor een stuk het eigenlijk was (ik wist eigenlijk alleen dat Ramsey Nasr er in mee zou spelen - we zijn beiden fan) en wat bleek: het was een Shakespearemarathon van maar liefst vier en een half uur. Wááát? Vier en een half uur naar een toneelstuk kijken plus nog een pauze van een half uur, da's best heftig. En dan zo ver van huis.

Maar het was goed en als goede dingen lang duren maakt dat niet uit, dat verdiept de beleving alleen maar. Het is echt geen straf om vier en een half uur naar Ramsey Nasr als Henry V en Eelco Smits als Henry VI te kijken, en al helemaal niet naar Hans Kesting als Richard III.

Nee, het was een goede besteding van Valentijnsdag; er kwamen zelfs ook nog liefdesscènes in voor, al waren ze wat stroef, formeel en bloederig. Het waren eenmaal niet van die romantici, die Henry's en Richards....

Ramsey Nasr's pleidooi voor het nuttige nutteloze

Dat Ramsey Nasr ooit klassieke talen heeft willen studeren, verbaast me eigenlijk niet, hoewel ik het pas vandaag las. Want hij heeft nou eenmaal Smaak met een grote S.

Maar ik ben toch blij dat hij toneelspeler is geworden. En dichter.

En pas een goed stuk in de Standaard geschreven heeft over het belang van het schijnbaar nutteloze: 'juist de opleidingen met een minder directe toepassing en van ogenschijnlijk kleiner nut vormen onze grootste bescherming tegen kortzichtigheid en fundamentalisme' (want zij vormen het noodzakelijke tegenwicht daartegen).

Nog een quote: 'Waarheid met een grote W en Rendement met een grote R vormen vandaag onze grootste bedreiging. Zij doden de verbeelding in ons.'

Het schrikbeeld voor Nederland zijn niet de classici zonder werk, de subsidieslurpende kunstenaars of uitzuigende asielzoekers. Het schrikbeeld voor Nederland bestaat uit mensen die slechts leven voor economische waarde, die elke empathie hebben verloren, alleen geïnteresseerd zijn in het eigen verhaal en die louter willen denken in cijfers en getallen, in het uitgekiend besef dat je getallen kunt ontslaan zonder dat het pijn doet. Dat zijn de ware Willem Holleeders van onze samenleving. 

Gaan kunst, filosofie, geschiedenis, Grieks de wereld redden? Bieden zij soms wél pasklare oplossingen? Nope - en dat is precies de bedoeling. Ze werpen vragen op in plaats van antwoorden te bieden en lijken daarmee in te gaan tegen het primaire doel van onderwijs. Ze kietelen onze nieuwsgierigheid naar onbekend terrein, naar wat áchter de horizon ligt en bevrijden ons van de kokerwereld van ons hic et nunc. Belangrijkst van al: ze doen dat zonder gebruik te maken van de verlokkingen van een hiernamaals. Ze maken ons immuun voor De Waarheid, die simpel, verstikkend en humorloos is. Bovendien komen ze in opstand tegen onze gretige hang naar snel rendement, dus tel uit je winst. Het zijn uiteindelijk deze nutteloze vakken die goede managers en bestuurders zullen afleveren; mensen die begrijpen dat de echte wereld niet zozeer uit winst en efficiëntie bestaat, maar uit onvermogen, verlies en vergankelijkheid. Goed bestuur ziet daar de waarde van in.

Ga daar maar eens over nadenken, neoliberale rendementdenkertjes! En doe jezelf daarna als beloning maar tegoed aan brood, bad en bed. Je zult zien dat dat uiteindelijk voldoende is om gelukkig te worden.

Herzien

Het gebeurt niet heel vaak dat ik mijn mening over iemand herzie, maar afgelopen week heb ik mijn mening over Halina Reijn flink herzien. Ik vond haar altijd een reuze-irritante, dellerige nitwit (als tafeldame bij DWDD en in de film Zwartboek), maar na het zien van het toneelstuk The Fountainhead moest ik mijn mening bijstellen: zij kan wel degelijk fantastisch toneelspelen.

Heel knap bijvoorbeeld hoe zij als niet zo mooie vrouw een stuk van een vrouw kan neerzetten. En met wat voor een lef! En wat voor een lichaam!

Vier uur lang duurde het toneelstuk, dat in feite een hommage aan de onafhankelijke, eigenzinnige, compromisloze kunstenaar is. Reijn speelt de dochter van de baas van het architectenbureau, waar haar lieveling, de protagonist Ramsey Nasr (ook mijn lieveling :) maar niet voor wil werken, omdat hij dan compromissen zou moeten sluiten; hij zou nog liever doodgaan van de honger dan zich daarvoor te lenen.

Zijn vriend van de architectenopleiding, gespeeld door Aus Greidanus jr., heeft daar aanzienlijk minder moeite mee: alles voor geld en roem. Ook de andere spelers blijken speelballen te zijn: van macht, hunkering naar aandacht, altruïsme....

Mooi stuk, dat aanzet tot nadenken en meningen herzien. En toch een ode aan de oorspronkelijkheid.

De opnieuwe liefde

Het was een herfstachtige middag, maar de poëzie van Ramsey was zoet en trof de zaal hard.
Het was bijzonder, het was in De nieuwe liefde.
En ik voelde nieuwe liefde voor Ramsey Nasr; ik was ervoor uitgenodigd.
Er was ook een dominee bij, die net als Ramsey sprak over verscheurde stilte.

De één over Alphen, de ander over Haren, maar beiden over een losgeslagen samenleving,
Die niet weet,
Wat ze met haar vrijheid aan moet.
Het was in Amsterdam, maar er was een onmiskenbaar Rotterdams accent.

En om de poëzie te ondersteunen was er muziek,
Zachte muziek van een harp en een bastrombone.
Dat maakte het volmaakt.

Maar er was ook harde analyse.
Analyse van een gedicht, bijna
Een contradictio in terminis.
En toch deed hij het goed,
dat kanon Thomas Vaessens.
Wel bizar dat de dichter erbij zat
En er niets over zei.

Misschien was hij sprakeloos,
Net als wij.

Vaderdag

Het mooiste kado dat we dit jaar voor vaderdag konden geven was poëzie, de ultieme vorm van escapisme.

Twitter is hot

Twitter songs from jcfrog on Vimeo.

Twitter is hot. Zaterdag ging het bij Paul de Leeuw over Twitter. Britse scholieren zullen in de toekomst les gaan krijgen via Twitter.

Het inspireert tot grappige columns en filmpjes. Het inspireert zelfs tot songs met titels als 'ne me twitte pas' en 'you may say I'm a Twitter'. Maar overtuigen doet het mij nog niet. Misschien als Ramsey Nasr gaat twitteren? Zou ik dan abonnee worden? Zul je zien dat het dan al weer VERPEST is door reclame.

Ramsey

Een klein gedichtje voor Ramsey, omdat hij gisteren gewonnen heeft:

Ramsey, schrijf voor mij,
blijf mij bij, bijt mij, aai mij,
aai hen, over de bol,
hol van verlangen
naar troost.

Mooie avond gisteren, mooi voor ons, mooi voor DDV, mooi voor onze Radboud.

Ramsey Nasr

Katharina stelde me via de mail (o ja, dat is ook nog een communicatiemiddel) voor het stemformulier voor de verkiezing van de dichter des vaderlands op mijn blog te plaatsen. En dan Ramsey Nasr aan te bevelen.
Dat lijkt me een uitermate sympathiek verzoek, dus daar voldoe ik graag aan.

Eerst even wat uitleg geplukt van de site, zodat je weet waar je voor stemt:

"De verkiezing van de Dichter des Vaderlands wordt eens in de vier jaar georganiseerd door stichting Poetry International, NPS, NRC Handelsblad, de Koninklijke Bibliotheek, en de stichting Poëzieclub.
Op vrijdag 2 januari verschijnt er een bijlage in NRC Handelsblad waarin de vijf kandidaten voor de Dichter des Vaderlands aan u worden voorgesteld. Vanaf die dag kan iedereen op deze website een stem uitbrengen. Stemmen kan tot en met 27 januari 2009.
Op 28 januari 2009 wordt in een live televisieprogramma van de NPS, Dichter des Vaderlands, de nieuwe Dichter des Vaderlands bekend gemaakt."

Nu over Ramsey Nasr dan:
Ramsey Nasr schrijft zeer gevoelige gedichten. Over de liefde bijvoorbeeld:

HAAR KUSSEN WAREN LANG
En zonder blozen
Trok zij het lichaam uit
De lippen open
Waar zij zich langzaam gaf
Half heet half roze.

Zo lag zij als de vrucht
Waarop ze wachtte
Haar borsten volgebloed
Twee benen bracht ze
Vaneen en langzaamaan
Het allerzachtste.

Maar Nasrs Palestijnse afkomst - zijn vader is Palestijn - is ook een thema in zijn gedichten. De uitzichtloosheid van het conflict tussen Israël en Palestina en de spiraal van geweld is bijvoorbeeld verbeeld in de regel een volk dat zebrapaden aanlegt over wonden:

WIE WEET MIJ EINDELIJK, WELKE DODENTOLK,
Te doen bedaren in gezworen haat.
Ik volg de vaderen om vroeg en laat
Mijn land te zien. Ik leef tegen een volkDat zebrapaden aanlegt over
wonden,
Dat boven onze botten steen op steen
Bewoont, dat leven wil voor zich alleen.Leeft dan in angst.
Ons bloed wordt niet geronnen.
Op hoeveel scherven vlees weerkeert het recht.
En opgeblazen domme wraak en galIs wat er rest, als hersenen gaan
denken.
'Men mag een mens een leven niet ontschenken.
Ik hoop dat ik geen bommen maken zal.'

Tussen twee haakjes: je kunt ook nog kiezen voor
- Tsead Bruinja
- Joke van Leeuwen
- Erik Menkveld
- Hagar Peeters

Maar iedereen kiest natuurlijk gewoon voor Ramsey.