ECIL: the aftermovie

Mocht je na al mijn vorige blogposts nog niet geloven dat ik bij de ECIL was: hier is het bewijs. Ik kom voor op de officiële aftermovie op de volgende drie plekken:

- min. 1:42  als voorzitter van een van de 'best practices' sessies (beetje donkere opname ondanks mijn sprankelende voorzitterschap)
- min. 2:04 als deelnemer aan de workshop 'making games for library instructions'
- min. 4:21 als deelnemer aan de workshop over het 4C/ID-model van Iwan Woppenreis

Overtuigd?

Maar kijk in plaats van op mij te letten gewoon het hele filmpje om een idee te krijgen van de sfeer van een bibliotheekcongres.....

Het culturele programma van de ECIL

Bij de ECIL (goh, een week geleden alweer!) is er naast de lezingen, discussies en workshops ook altijd tijd voor een cultureel programma, al was het maar omdat de UNESCO dit congres sponsort; dat is trouwens ook de reden dat het altijd op UNESCO-werelderfgoedlocaties is (Dubrovnik, Tallinn, Praag....).

Dit jaar was behalve de stad Praag (o, wat is het toch een mooie stad en wat zijn die trdelníks toch lekker, vooral gecombineerd met glühwein) het plaatsje Kutná Hora een absoluut hoogtepunt. Prachtige kathedralen en ook nog een wereldberoemd ossuarium, al sliep ik daar wel slecht van, van al die menselijke botjes en schedels die als ornamenten zijn gebruikt. Creepy as hell.

Sowieso was slaap niet het belangrijkste onderdeel van het congres, met het netwerken voor en na de welkomstreceptie en de conference dinner, en met bier, wijn, becherovka en absint op het menu. En ontplofte kassa's als gevolg van al die gescheiden rekeningen (in verband met het declareren bij de baas).

Maar ja, lekker ontspannen met de voetjes in een visjesbad tussendoor.

En volgend jaar dan? Tja, dan is er weer UNESCO-werelderfgoedplaats aan de beurt: Saint-Malo. Met échte visjes aan een écht strand. Deze keer niet in oktober, maar in september. Als dat maar goed gaat!

Nog meer ECIL

Na de inspirerende tornado van Tara Brabazon kon de rest van het congres alleen maar verbleken. Dat deed het helaas ook een beetje; haar enthousiasme en activisme werden nergens echt geëvenaard. En dat is toch jammer voor zo'n congres. De presentation skills van de deelnemers zouden echt wel wat beter mogen. Oké, en dat er soms ook beroerd Engels wordt gesproken helpt ook al niet mee. En de combinatie van een saaie (voorgelezen, alleen tekst op de powerpoint) presentatie in combinatie met slecht Engels is echt dodelijk - een goed moment om je mail bij te werken, of een beetje bij te praten met je vakgenoten.

Maar natuurlijk waren er ook goede presentaties, zoals:
- van onze Noorse vrienden Helene Andreassen en Mark Stenersen over de resultaten van hun met edX gemaakte iKomp module, of MOOC zoals ze het zelf noemen, en die inmiddels verplicht op enkele faculteiten voor de eerstejaars op hun universiteit is.
- van Maija Paavolainen over de Wiki editing event die de bibliotheek van Helsinki in samenwerking met andere culturele instellingen georganiseerd had op vrouwendag (vrouwen dragen relatief weinig bij op Wikipedia en hebben ook minder lemma's)
- Fabian Franke over de landelijke informatievaardighedenportal in Duitsland: Informationskompetenz - leuk was dat ik na afloop een uitnodiging kreeg om volgend jaar in Frankfurt een presentatie te houden over ons informatievaardighedenprogramma in Nijmegen
- Jane Secker over copyrightexpertise bij bibliothecarissen, onderzocht met behulp van fenomenografische methode; de link naar haar presentatie vind je hier op slideshare (en lees ook haar blogpost over dit onderwerp)
- Kiersten Cox over het aanleren van het zoeken naar key words met behulp van word clouds. Zelf ook al een keer gedaan met onze studentmedewerker tijdens een workshop voor middelbare scholieren. Vonden ze fantastisch.

Verder heb ik nog een leuke workshop getiteld making games for library instruction door Andrew Walsh gevolgd. Was fun en weer eens wat anders dan een lezing of discussie. Z'n nieuwste hobby is trouwens het ontwerpen van Escape Rooms voor informatievaardighedensessies. Fantastisch idee waar ik zelf ook al een tijdje mee rondloop. Maar hij vat de koe tenminste bij de horens. Zie zijn weblog. In december organiseert hij een tweedaagse workshop over dit escape-room-idee.

Tara Brabazon in actie op de ECIL

foto: @fhuysmans

Als Tara Brabazon ergens binnenkomt, nou, dan komt er iemand binnen. En als zij een presentatie geeft, nou, dan geeft ze een PRESENTATIE.

Zo dus ook op de ECIL; ze mocht als keynotespeaker het spits afbijten. En dat, dames en heren, deed ze met verve. Wat een power! En wat een performance! Daar zou menigeen (ook op het congres) een voorbeeld aan moeten nemen. Het was namelijk onmogelijk om niet betrokken te zijn bij deze lezing. Ze hield je gewoonweg bij de les door na elke opruiende uitspraak over bibliothecarissen (namelijk om alsjeblieft de bescheidenheid van zich af te schudden) te roepen: 'are you with me?' En als ze de reactie wat lauw vond herhaalde ze dat: 'I said: ARE YOU WITH ME'? 'Let's bring some damage!'

Ze brak een lans voor de 3D bibliothecaris: een informatiespecialist die de kansen ziet in Digitization, Deterritorialization en Disintermediation. En natuurlijk legde ze ook even (dat wil zeggen in een razend tempo) uit wat ze daar mee bedoelde.

Ze begon met vroeger. Vroeger, toen zij studeerde, was er nog aandacht voor diep en geconcentreerd lezen; er moesten nog hele boeken gelezen worden, er waren gecompliceerde opdrachten te maken en onderwijs was nog even belangrijk als onderzoek. De balie van de bibliotheek stond al wel vol met computers (om boeken in op te zoeken in de geautomatiseerde catalogus, 'it was magic') en ze kende de bibliotheekmedewerkers bij naam (they 'circled our studies').

Wat een verschil met tegenwoordig! Alles staat kant en klaar klaar op Blackboard en iedereen (ook de bibliotheekmedewerker) is onzichtbaar achter de schermen. Het is van belang dat bibliotheekmedewerkers zich niet 'verstoppen' achter het scherm of de 'Ask your Librarian' - knop, maar zich juist in het centrum van de community's en communicatiekanalen scharen. Neem een voorbeeld aan Lynda, dat door LinkedIn is gekocht: onafhankelijk van tijd en plaats leren*. Zij pleit ook voor pod- en vodcasts** over informatievaardighedenonderwerpen. Allemaal kansen op het gebied van deterretorialisatie. Zelf is ze trouwens grootproducent; lees ook haar artikel over de voordelen van het maken van podcasts door informatiespecialisten: the end of 'shhhhh' in the library.

Verder moeten er kansen gepakt worden op het terrein van disintermediation (het feit dat er steeds minder schakels nodig zijn tussen producent en gebruiker). Nu zijn het vooral commerciële partijen die hier tussen gaan zitten; bibliotheken zouden die rol nog veel meer op zich moeten nemen, vooral op het gebied van informatie natuurlijk, in plaats van Google en Facebook. Dat zou de democratie ook goed doen. Reintermediation dus! Op de universiteiten: het gebruik van Open Accesmaterialen stimuleren en goed vindbaar maken. Uiteraard in nauwe samenwerking met de wetenschappers (en zo veel mogelijk zonder tussenkomst van commerciële uitgevers). En ruime aandacht voor informatievaardigheden. Want de academische vaardigheden zijn flink achteruitgegaan in de loop van de tijd; alles is gericht op het gemak voor en het zo snel mogelijk klaarstomen van de studenten, een situatie die veroorzaakt is door onze huidige neoliberale maatschappij. Gevolg: een verramsjte academie.

Ter illustratie liet ze een paar e-mails van studenten zien waaruit dit overduidelijk bleek. Sommige deelnemers aan het congres vonden dit niet kunnen, ondanks dat het geanonimiseerd was. Ben benieuwd wat deze mensen zouden zeggen van dit filmpje....

Slotbetoog:
'This situation must change. And the future of our universities, our schools, our citizenship is at stake. Well, librarians did not cause this situations; their strategies for reintermediation can transform, enhance, lift, build. The reintermediated librarian can show that the faster and the easier are not always the best and quality, care, rigor and standards can be returned to education and citizenship.'

De laatste toevoeging natuurlijk omdat het thema van deze ECIL 'the inclusive society' was.

Een mooie visueel verslag van deze presentatie is gemaakt door @mparstew:

3D librarian /@tarabrabazon #ECIL2016 #visualnotes pic.twitter.com/0QYSBjptPj

— MPS (@mparstew) 10 oktober 2016

Verder heeft Sheila Webber er weer een prima live verslag van gemaakt. Als je het betoog in z'n geheel wilt horen, luister dan de podcast. Die is wel ingesproken, dus zonder ´performance´. Hieronder zie je haar echt in actie (bij een andere, vergelijkbare lezing):




 * in haar optiek zouden wij het niet slecht doen met onze E-lite....
** op onze campus is Radboud Reflects een prima voorbeeld

Ecil 2016 in Praag

Het begint langzamerhand traditie te worden: het bezoeken van de ECIL-conferentie in oktober. En inmiddels kom ik er ook gewoon bekenden van de vorige jaren tegen. Het familiegevoel van mensen van over de hele wereld die hun hart bij informatievaardigheden hebben liggen.

De hele wereld? Het is toch een Europees congres? Klopt, maar de meeste deelnemers komen uit de Verenigde Staten. Als je het per land bekijkt dan. Vijftig van de driehonderd deelnemers. Nederland was ook vrij goed vertegenwoordigd met twaalf man. Of liever gezegd: man/ vrouw. Over het algemeen waren er meer vrouwen dan mannen: 79% vrouw en 21% man. Bij de Nederlandse deelnemers lag het percentage mannen gelukkig hoger: 50% maar liefst. Waar een klein land groot in kan zijn.

Voor mij was het de eerste keer dat ik de unconference voorafgaand aan het eigenlijke congres bezocht. Deze werd verzorgd door de radical librarians en die wilde ik wel eens in actie zien! Nu moet ik eerlijk bekennen dat ik ze niet zo radicaal vond als ik me had voorgesteld, maar het was wel apart om erbij te zijn. Het begon bijvoorbeeld met het voorlezen van de regels, waardoor het iets heerlijk samenzweerderigs kreeg. En de voorzitster, Lauren Smith, zag er ook wel radicaal uit met haar in allerlei vlammende tinten geverfd haar.

De onderwerpen waren heel divers en veelal politiek en kritisch van toon. Er kwamen termen als xenophilia en anti-librarian voorbij en er werd gediscussieerd over de sociale lagen binnen de bibliotheekmedewerkerspopulatie. Zijn die wenselijk? Nee, natuurlijk niet, maar ze bestaan wel! In allerlei vormen en in alle landen. Sheila Webber, ook aanwezig, heeft een mooi verslag van de unconference geschreven. Zie hier (ik sta ook op de foto bij het verslag; mag ik me nu ook een radical librarian noemen?).

Eén van de leukere ideeën die ik er heb opgedaan is overigens om de rondleiding te vervangen door een foto-sessie van de bibliotheek door de nieuwe studenten: zij mogen verschillende objecten en aspecten van de bibliotheek fotograferen en de gemaakte foto's naar de docent mailen; deze worden daarna besproken in de instructieruimte. De vraag bij de foto's: waar dienen de ruimtes en apparaten voor en wat is het belang ervan?
Verder kun je de eerstejaars ook vragen experts te interviewen wat betreft hún zoektechnieken. Of je kunt de klas opsplitsen en per groepje tips laten bedenken hoe je bepaalde databases het best zou kunnen gebruiken en dat dan aan elkaar laten presenteren.

Over de rest van het congres kun je in latere posts lezen; ik kan alvast verklappen dat de climax in het begin zat.

Praag en Berlijn

Dit jaar wisten we eigenlijk niet zo goed waar we heen zouden gaan, er waren veel plaatsen en landen bij ons in de race: Londen, Turkije, Venetië, Frankrijk, Griekenland.... En uiteindelijk werd het ineens Praag en Berlijn. Meneer Festina wilde graag een keer naar Berlijn en ikzelf een keer naar Praag, de mooiste stad van Europa naar men zegt. En aangezien we leuke appartementen vonden voor niet al te veel geld (we waren dit jaar immers al naar Rome geweest), werd ruim een week geleden de knoop voor deze compromisreis eindelijk een keer doorgehakt. Veel tijd om de vakantie voor te bereiden hadden we niet, maar dat maakte het allemaal des te spannender. Want:

Was Tsjechië inmiddels eigenlijk aan de euro? Nee, geld wisselen dus. Heerlijk ouderwets, dat omrekenen later in het land zelf. En goed voor de rekenvaardigheden van de kinderen, met name de som 'delen door 23'.

De avond voor vertrek kwamen we erachter dat Tsjechië niet op ons navigatiesysteem stond. Oude kaart Duitsland mee dus - konden we dat eigenlijk nog wel: kaartlezen? Bleek overigens niet nodig, want Praag (Praha) staat al van verre aangekondigd in een verder heerlijk rustig land.

De enige voorbereiding bestond verder uit het bekijken van de top 10 bezienswaardigheden voor beide steden. Dat bleek redelijk afdoende, we hebben een prachtige reis gehad; we snapten alleen niet waarom de laatste dag in Praag om 6 uur er ineens een enorme drukte voor de kerk met het astronomisch uurwerk was. De dag ervoor konden we toch gemakkelijk doorlopen naar het restaurant? Later bleek dat een attractie te zijn die elk uur plaatsvindt: dan gaan er boven de klok blauwe luikjes open en trekt er een stoet apostelen voorbij. Dat hebben we later op You Tube teruggevonden. Zie hieronder, voor het geval je ook een keer onvoorbereid naar Praag gaat....